II SA/Lu 543/15
PostanowienieWSA w Lublinie2016-04-21
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest wysokość wynagrodzenia dla adwokata wyznaczonego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie zakończonej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata wyznaczonego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie zakończonej po dniu 1 stycznia 2016 r. (tj. po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.) powinno być ustalone zgodnie z przepisami tego rozporządzenia. Wysokość wynagrodzenia ustala się na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia, uwzględniając stopień zawiłości sprawy i nakład pracy adwokata, a nie przekracza ono 50% stawki maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, powiększone o należny podatek VAT. Zwrotowi podlegają również niezbędne i udokumentowane wydatki.Stan faktyczny
Adwokat E. O. - M., wyznaczona z urzędu do reprezentowania skarżącego B. Z., złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Wniosek dotyczył wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. Adwokatka dołączyła do wniosku opinię oraz potwierdzenie nadania przesyłki na adres skarżącego.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi E. O. - M. od Skarbu Państwa kwotę 299,60 zł, na którą składa się wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 295,20 zł (w tym VAT 55,20 zł) oraz kwota 4,40 zł podlegająca zwrotowi tytułem niezbędnych, udokumentowanych wydatków.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata E. O. - M. o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi E. O. - M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę [...](dwieście dziewięćdziesiąt dziewięć 60/100) złotych, na którą składa się wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie [...](dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym tytułem należnego podatku od towarów i usług kwotę [...](pięćdziesiąt pięć 20/100) oraz kwota [...](cztery 40/100) złotych podlegająca zwrotowi tytułem niezbędnych, udokumentowanych wydatków.
Adwokat E. O. - M. wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu skarżącego wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej
z urzędu. Do wniosku dołączyła opinię o braku podstaw do wniesieni skargi kasacyjnej oraz potwierdzenie nadania przesyłki na adres skarżącego. Wniosek zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że opłaty nie zostały uiszczone w całości ani
w części oraz, iż opinia została przesłana skarżącemu.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do unormowania art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801) zwane dalej "rozporządzeniem". Paragraf 22 rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Paragraf 23 stanowi zaś, że rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Zatem rozporządzenie będzie miało zastosowanie do spraw, które zostały wszczęte i w danej instancji zostało zakończone przed dniem jego wejścia w życie, to jest dniem 1 stycznia 2016 r. jak i do spraw, które w danej instancji zostały zakończone po tym dniu. Przy czym jak wynika
z porównania treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit.
b rozporządzenia o zakończeniu postępowania w danej instancji decyduje wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Wyrok w niniejszej sprawie został wydany w dniu 4 lutego 2016 r. Zatem orzeczenie kończące postępowanie
w pierwszej instancji zostało wydane po wejściem w życie rozporządzenia.
Stosownie do unormowania § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie
z przepisami rozporządzenia (pkt. 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata (pkt. 2). Sposób ustalania wysokości opłaty, o której stanowi §2 pkt 1 normuje § 4 rozporządzenia. Zgodnie jego ustępem pierwszym opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustęp drugi tego paragrafu stanowi zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia
i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach
i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu
i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów
o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Zgodnie z unormowaniem §21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji wynosi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 tego paragrafu, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż [...] zł.
Biorąc pod uwagę przedmiot skargi, która zainicjowała niniejsze postępowanie, treść § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia zgodnie, z którym wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki maksymalnej określonej w §21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli opinię tę sporządził adwokat, który prowadził sprawę przed sądem pierwszej instancji jak i to, że wnioskodawczyni prowadziła niniejszą sprawę w toku pierwszoinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego oraz, iż to ona w toku postępowania w drugiej instancji sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż wynagrodzenie w maksymalnej wysokości, które wnioskodawczyni może otrzymać za sporządzenie opinii wynosić będzie 50% stawki określonej w § 21 ust.
1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Stawka ta wynosi [...] złotych. Wynagrodzenie
w wysokości 50% stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia wnioskodawczyni może otrzymać jednak, gdy uzasadni to stopnień zawiłości sprawy oraz nakładu pracy wnioskodawczyni oraz wkładu jej pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni zapoznała się z aktami sprawy, uczestniczyła w rozprawie, wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że jej nakład pracy i podjęte w sprawie czynności nie przekraczają przeciętnego poziomu zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika
w reprezentowaniu interesów swojego mocodawcy. Nie można zatem przyjąć, aby poniesiony przez wnioskodawczynię nakład pracy uzasadniał przyznanie jej wynagrodzenia w kwocie wyższe od tej, którą przewiduje § 4 ust. 1 rozporządzenia. Przyznania wynagrodzenia w stawce określonej w § 4 ust. 2 nie uzasadnia też charakter sprawy i stopień jej zawiłości. Zatem wysokość wynagrodzenia należy ustalić zgodnie z unormowaniem § 4 ust. 1 rozporządzenia. Maksymalne wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata, który prowadził sprawę przed sądem pierwszej instancji wynosi 50% stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, to jest [...] złotych. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia wyniesie ono [...] złotych. Jednak ze względu na paragraf 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia stanowiący, że wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie może być niższe od [...] złotych, wynagrodzenie należne wnioskodawczyni wyniesie [...] złotych. W myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia wynagrodzenie to należy powiększyć o stawkę należnego podatku od towarów i usług wynoszącą dla tej usługi 23% (art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U.
z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Wynagrodzenie wynosić więc będzie łącznie
z należnym podatkiem od towarów i usług [...] złotych.
Wnioskodawczyni udokumentowała wysokość poniesionych kosztów korespondencji oraz to, że ich poniesienie było niezbędna dla należytego reprezentowania interesów skarżącego. Ponadto w myśl unormowania art. 2 ustawy
z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) art. 1 pkt 50 tej ustawy wprowadzający do art. 177 p.p.s.a. §3, §4, § 5 i § 6 w brzmieniu nadanym tym przepisem zmieniającym nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, to jest stosowanie do art. 3 tej ustawy, przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Postepowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 22 czerwca 2015 r. (data wpływu skargi do organu). Mając na uwadze tą okoliczność jak i brzmienie art. 2 ustawy zmieniającej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania tryb składania opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przewidziany w art. 177 § 4 p.p.s.a. Wnioskodawczyni postąpiła zatem prawidłowo samodzielnie przesyłając skarżącemu odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Z tych powodów zwrotowi podlegać będzie kwota [...]złotych poniesiona tytułem kosztów korespondencji do skarżącego zawierającej opinię.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia należało orzec jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło