II SA/Lu 547/15
PostanowienieWSA w Lublinie2016-02-16
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść część tych kosztów, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, nawet jeśli jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść część tych kosztów, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Nawet jeśli skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych (np. dotyczących świadczeń), wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być zasadny, a postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne.Stan faktyczny
Skarżąca J. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną, utrzymując się z zasiłku dla opiekuna i emerytury ojca, przy jednoczesnych wysokich kosztach utrzymania koniecznego i wydatkach na rehabilitację ojca, co zmuszało ją do zaciągania pożyczek. Starszy referendarz sądowy uznał, że dochody skarżącej są pochłaniane przez koszty utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), jednakże postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzył jako zbędne z uwagi na przepis szczególny zwalniający skarżącą z tych kosztów.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgancyjnego p o s t a n a w i a I. przyznać J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z niepełnosprawnym ojcem, z którym zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 47 m2 o wartości [...] złotych i utrzymuje się z zasiłku dla opiekuna w kwocie [...]złotych, emerytury ojca w kwocie [...]złotych netto oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...]złotych. Łączne miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącej wynoszą [...] złotych netto. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego skarżącej składają się wydatki na czynsz – [...] złotych, spłatę zaległości w czynszu – [...] złotych, energię elektryczną – od 100 do [...] złotych, gaz od 50 do [...] złotych, telefon, internet i telefony komórkowe – 130 – [...] złotych, zakup żywności – [...] złotych oraz zakup leków dla ojca od 150 do [...] złotych. Pozostająca kwota w wysokości od 400 do [...] złotych przeznaczana jest na rehabilitację ojca. Wartościowe składniki majątkowe (np. samochód) zostały sprzedane, aby uzyskać pieniądze na leczenia i rehabilitację ojca. Brakujące środki finansowe na rehabilitację ojca skarżąca pożycza.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA
w L. z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353).
Z drugą z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Dochody gospodarstwa domowego skarżącej są w całości pochłanianie przez stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego. Przy czym, aby pokryć wszystkie stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego skarżąca jest zmuszana zapożyczać się. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zatem w całości zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą odmowy przyznania świadczenia rehabilitacyjnego, rozstrzyganie w przedmiocie zasadności zwolnienia skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych stało się zbędne. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło