II SA/Lu 549/17
WyrokWSA w Lublinie2017-12-06
Skład orzekający: Jacek Czaja, Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaprzestanie działalności dydaktycznej szkoły, polegające na braku uczniów, stanowi podstawę do obligatoryjnego wykreślenia szkoły z ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, nawet jeśli osoba prowadząca wykonuje czynności administracyjno-biurowe?Ratio decidendi
Zaprzestanie działalności szkoły w rozumieniu art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty oznacza rzeczywiste zaprzestanie realizacji zadań statutowych, w tym działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej skierowanej do uczniów. Samo wykonywanie czynności administracyjno-biurowych, takich jak korespondencja czy archiwizacja dokumentacji, nie stanowi prowadzenia działalności statutowej i nie wyklucza obligatoryjnego wykreślenia szkoły z ewidencji, jeśli przez okres dłuższy niż trzy miesiące nie było uczniów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. T. na decyzję Kuratora Oświaty, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wykreśleniu Niepublicznego Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego - Gimnazjum Specjalne z ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Podstawą wykreślenia było stwierdzenie, że od września 2016 r. szkoła nie miała uczniów, co stanowiło zaprzestanie działalności przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Skarżąca kwestionowała fakt zaprzestania działalności, wskazując na wykonywanie czynności administracyjno-biurowych, oraz zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Beata Basak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. T. prowadzącej Niepubliczny Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] – Gimnazjum Specjalne na decyzję Kurator Oświaty z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie wykreślenia szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], L. Kurator Oświaty, po rozpatrzeniu odwołania M. T. (dalej także: skarżąca), prowadzącej [...] – Gimnazjum Specjalne od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...], o wykreśleniu z prowadzonej przez Powiat C. ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych [...] – Gimnazjum Specjalnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.:
1) uchylił zaskarżoną decyzję w części, to jest co do wskazanej w decyzji daty wykreślenia z ewidencji szkół i placówek niepublicznych i w tym zakresie ustalił termin wykreślenia powyższej placówki z prowadzonej przez Powiat C. ewidencji szkół i placówek niepublicznych na dzień [...] maja 2017 r.,
2) w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazanej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
Starosta C. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.; dalej także: ustawa), po ustaleniu, że począwszy od dnia [...] września 2016 r. faktyczna liczba uczniów w Gimnazjum Specjalnym w [...] wynosi zero, powyżej opisaną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. wykreślił tę szkolę z prowadzonej przez Powiat C. ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych, z dniem [...] stycznia 2017 r., w związku z zaprzestaniem działalności przez okres dłuższy niż trzy miesiące.
Odwołanie od powyższego decyzji wniosła skarżąca, zarzucając organowi naruszenie art. 83 ust. 1 pkt 5 oraz art. 83 ust. 2 ustawy. Strona wskazała, że [...] nadal prowadzi swoją działalność, czego przejawem jest w szczególności odbieranie kierowanej do ośrodka korespondencji i odpowiadanie na nią. Zdaniem skarżącej organ pierwszej instancji w sposób dowolny ustalił termin wykreślenia szkoły z ewidencji, nie podając przesłanek ustalenia takiego właśnie terminu, co uniemożliwia zakończenie spraw administracyjnych szkoły. Ponadto podniosła, że organ nie zapewnił jej czynnego udziału w postępowaniu, nie przeprowadził zgłaszanych przez nią wniosków dowodowych i niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy.
Rozpatrując wniesione odwołanie L. Kurator Oświaty wskazał, że zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy nie jest zasadny ponieważ zaprzestanie działalności przez szkołę lub placówkę, o którym mówi ten przepis, oznacza zaprzestanie działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkoły lub placówki. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro w [...] od dnia [...] września 2016 r. nie ma wychowanków i tym samym nie ma uczniów w szkołach wchodzących w skład tego ośrodka, oznacza to, że szkoła zaprzestała swojej statutowej działalności. Samo wykonywanie czynności administracyjno-biurowych przez [...], typu wystawianie za wcześniejsze okresy opinii o przebiegu procesu resocjalizacji wychowanka, opinii o realizacji obowiązku szkolnego i przebiegu procesu nauczania, czy wystawianie duplikatów świadectw ukończenia klasy/szkoły nie stanowi o prowadzeniu działalności przez daną szkołę lub placówkę. Istotne jest, czy szkoła lub placówka prowadzi działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą skierowaną do uczniów lub wychowanków. Zdaniem organu, odmienne interpretowanie "zaprzestania działalności" prowadziłoby do iluzoryczności możliwości wykreślenia na tej podstawie wpisu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych, gdyż zawsze osoba prowadząca mogłaby twierdzić, że wykonuje czynności biurowe i oczekuje na zgłoszenie się, czy też jak w tym wypadku skierowanie, ewentualnych uczniów/wychowanków.
W ocenie organu odwoławczego, zaprzestanie działalności oznacza nieprowadzenie zajęć z uczniami, słuchaczami bądź wychowankami. Bez względu bowiem na wychowawcze i opiekuńcze aspekty systemu oświaty i konkretnych typów szkół czy placówek, kształcenie jest podstawowym i koniecznym celem każdego typu szkoły, różny może być tylko stopień i zakres w zależności od typu i rodzaju szkoły. Działalność dydaktyczna szkoły jako istota bytu podmiotu stanowiącego szkołę wynika z całokształtu przepisów ustawy o systemie oświaty. Tę przesłankę wykreślenia szkoły z ewidencji należy interpretować jako sytuację faktyczną, bez potrzeby podejmowania przez organy szkoły lub organ prowadzący jakichkolwiek aktów. Chodzi o rzeczywiste zaprzestanie realizacji zadań statutowych szkoły lub placówki, która faktycznie przez jakiś okres prowadziła działalność. Wykreślenie szkoły w tym przypadku jest obligatoryjne (organ administracji nie ma wyboru).
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że osoba prowadząca szkołę nie może powoływać się na przejściowe "zawieszenie" przez szkołę lub placówkę działalności oświatowej, gdyż nie jest to przewidziane w obowiązujących przepisach prawa oświatowego.
Organ nie podzielił stanowiska skarżącej, że zaprzestanie procesu dydaktycznego nie jest równoznaczne z pojęciem zaprzestania działalności przez szkołę w rozumieniu art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy. Wykonywanie czynności administracyjno-biurowych przez [...], polegających na: odpowiadaniu na kierowaną do ośrodka korespondencję, uczestniczeniu w ankietach, udziale w spotkaniach i konferencjach, korzystaniu z dostępu do Systemu Informacji Oświatowej, czy Globalnego Systemu Obsługi Kuratorium, w żadnym wypadku nie oznacza prowadzenia działalności przez Gimnazjum Specjalne w tymże ośrodku. Zaprzestanie działalności przez szkołę przez okres dłuższy niż trzy miesiące stanowi okoliczność w pełni obiektywną.
Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił termin początkowy zaprzestania działalności przez Gimnazjum Specjalne na dzień [...] września 2016 r., skoro od tego dnia w szkole nie było już żadnych uczniów i szkoła zaprzestała działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. W aktach sprawy znajdują się podpisane przez skarżącą informacje o faktycznej liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków, miejsc w schronisku, według stanu na pierwszy dzień miesiąca, składane za miesiące: wrzesień, październik, listopad i grudzień 2016 r. oraz styczeń 2017 r. Z informacji tych wynika, że faktyczna liczba uczniów we wskazanej szkole w każdym z tych miesięcy wynosiła zero. W aktach znajduje się również podpisane przez skarżącą zestawienie zbiorcze zawierające dane statystyczne dotyczące liczby uczniów (wychowanków) wykazanych w roku szkolnym [...] w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień [...] września 2016 r., które wskazuje na brak uczniów w tej Szkole.
Kurator Oświaty w pełni podzielił ustalenia Starosty, dokonane w oparciu o powyższe dokumenty pochodzące od skarżącej, że od dnia [...] września 2016 r. Gimnazjum Specjalne zaprzestało swej działalności z uwagi na całkowity brak uczniów i nie prowadziło tej działalności aż do dnia wydania decyzji o wykreśleniu szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Skoro szkoła nie miała uczniów począwszy od dnia [...] września 2016 r. i nie miała ich również według stanu na dzień 1 października, listopada, grudnia 2016 r. oraz stycznia 2017 r., to niewątpliwie przesłanka zaprzestania działalności szkoły przez okres dłuższy niż trzy miesiące spełniła się już z dniem [...] grudnia 2016 r. i od tego dnia istniały już podstawy do wydania decyzji o wykreśleniu szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych.
W ocenie organu odwoławczego, zasadny był natomiast zarzut skarżącej dotyczący nieprawidłowego określenia dnia, z którym następuje wykreślenie Gimnazjum Specjalnego z prowadzonej przez Powiat C. ewidencji szkół i placówek niepublicznych, i z którym następuje likwidacja tej szkoły. Organ odwoławczy wskazał, że do faktycznych przesłanek wykreślenia szkoły z ewidencji, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy, należy ustalenie nie tylko zaprzestania działalności dydaktycznej szkoły trwającej przez okres dłuższy niż trzy miesiące (w dacie podjęcia decyzji), lecz także ustalenie jakie przesłanki decydują o wyznaczeniu konkretnego terminu wykreślenia z ewidencji, równoznacznego z datą likwidacji szkoły. Sama ustawa nie zawiera wskazówek co do okoliczności, jakie mają być brane pod uwagę w oznaczaniu terminu wykreślenia szkoły z ewidencji w oparciu o powołany wyżej przepis. Organ ewidencyjny powinien mieć także na względzie fakt, że wydanie decyzji o wykreśleniu, która nie jest natychmiast wykonalna, nie spowoduje likwidacji szkoły przed uprawomocnieniem się tej decyzji, to jest przed wyczerpaniem zwykłych środków odwoławczych lub przed upływem terminu do wniesienia odwołania.
Organ odwoławczy wskazał, że Starosta wydając w dniu [...] stycznia 2017 r. decyzję o wykreśleniu Gimnazjum Specjalnego z ewidencji szkół i placówek niepublicznych określił, że wykreślenie szkoły następuje z dniem [...] stycznia 2017 r., lecz nie wskazał przesłanek, którymi kierował się podczas ustalając tę ostatnią datę. Kurator Oświaty stwierdził, że skoro [...] stycznia 2017 r. przypadał w piątek, zaś [...] stycznia 2017 r. – we wtorek, to oznacza, że nie było nawet możliwe, by decyzja wydana w dniu [...] stycznia 2017 r. została doręczona stronie przed dniem [...] stycznia 2017 r., tak, aby mogła ona zapoznać się z jej treścią. Termin wyznaczony przez Starostę był więc rażąco krótki.
Mając to na uwadze, Kurator Oświaty uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej ustalenia terminu wykreślenia szkoły "z dniem [...] stycznia 2017 r." i w tym zakresie określił termin wykreślenia szkoły z ewidencji na dzień [...] maja 2017 r. Zdaniem organu odwoławczego, nowo wyznaczony termin, zważywszy na datę wydania decyzji ostatecznej, zapewnia czas potrzebny na doręczenie decyzji stronie oraz wystarczający czas na przeprowadzenie przez stronę niezbędnych czynności techniczno-organizacyjnych związanych z likwidacją szkoły, nieposiadającej uczniów oraz nieprowadzącej działalności już od kilku miesięcy.
W skardze do Sądu na powyższą decyzję M. T. zarzuciła naruszenie:
- art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy oraz art. 104 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mimo że przepis ten wskazuje przesłankę w postaci "zaprzestania działalności przez placówkę przez okres dłuższy niż trzy miesiące", a Gimnazjum faktycznie nie zaprzestało Fdziałalności w dniu [...] września 2016 r. i cały czas prowadzi swoją działalność od dnia wpisania do rejestru, bez przerwy,
- art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty (Dz.U. z 2016 r., poz. 1943 z późn.zm.) w sytuacji określania daty wykreślenia, co kwestionuje skarżąca co do zasady, poprzez błędne określenie daty wykreślenia opisanej szkoły,
- art. art. 6, 7, 8, 9, 10 i 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasad ogólnych postępowania określonych w tych przepisach, w szczególności wskutek utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, pominięcie dowodów, o których przeprowadzenie wnioskowała strona, przedwczesne umożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów,
- art. art. 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 2, 80 oraz 86 k.p.a. poprzez uchybienie regułom postępowania dowodowego wskazanym w tych przepisach, w szczególności wskutek niedopuszczenia dowodów wnioskowanych przez stronę, pominięcie jej wyjaśnień, orzekanie na podstawie rażąco niekompletnego materiału dowodowego sprawy,
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo dopuszczenia się wskazanych wyżej uchybień prawa,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ponowne wadliwe określenie daty wykreślenia z ewidencji opisanej wyżej szkoły,
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w pozostałym zakresie, podczas gdy istniały podstawy do jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania w sprawie,
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak wydania decyzji kasacyjnej, o jakiej mowa w tym przepisie,
- art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca opisała szczegółowo przebieg postępowania i rozwinęła szczegółowo wskazane zarzuty. Skarżąca podkreśliła, że prowadzony przez nią Ośrodek jest przygotowany na przyjęcie wychowanków w każdej chwili, cały czas działa, czego wyrazem jest bogata korespondencja, świadcząca o podejmowanych na bieżąco działaniach w Ośrodku. Skarżąca opisała działalność Ośrodka polegającą na: obsłudze systemu teleinformatycznego, wykonywaniu zadań w ramach Globalnego Systemu Obsługi Kuratorium, udziale dyrekcji w spotkaniach i konferencjach organizowanych przez Kuratorium Oświaty, prowadzeniu bieżącej korespondencji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że granicę sądowoadministracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, co wynika z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.). Tylko więc naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji uzasadnia jej uchylenie, czyli wyeliminowanie z obrotu prawnego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Kontrolując zatem w tym zakresie zaskarżoną decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa kwalifikującego decyzję do wycofania z obrotu prawnego, wydano ją bowiem w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodnie z przedmiotem sprawy.
Sposób, zakres i tryb prowadzenia ewidencji szkół i placówek niepublicznych regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zgodnie z art. 82 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 powołanej ustawy osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne, po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Organ, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, dokonuje wpisu do ewidencji w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia oraz z urzędu doręcza zgłaszającemu zaświadczenie o wpisie do ewidencji, a kopię zaświadczenia przekazuje właściwemu Kuratorowi Oświaty oraz organowi podatkowemu, a w przypadku szkoły artystycznej realizującej kształcenie ogólne również właściwemu kuratorowi oświaty. Osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana zgłosić organowi, w ciągu 14 dni zmiany danych zawartych w zgłoszeniu, powstałych po wpisie do ewidencji.
Ewidencję szkół i placówek poszczególnych typów i rodzajów prowadzą zatem jednostki samorządu, do których zadań własnych należy prowadzenie takich szkół i placówek zgodnie z art. 5 ustawy o systemie oświaty. Prowadzenie ewidencji należy do zadań przypisanych przez ustawę wójtowi, burmistrzowi (prezydentowi miasta), staroście lub marszałkowi województwa. Organ ten wydaje również decyzję o wykreśleniu z ewidencji.
Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy, wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki (ust. 2). Zaprzestanie działalności w rozumieniu powyższego przepisu należy interpretować jako sytuację faktyczną, bez potrzeby podejmowania przez organy, szkoły, placówki lub organ prowadzący jakichkolwiek aktów. Pojęcie to, jak prawidłowo przyjęły organy należy rozumieć jako rzeczywiste zaprzestanie realizacji zadań statutowych szkoły lub placówki (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 2030/09, wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 274/10). Niewątpliwie przy tym, okres dłuższy niż trzy miesiące jest terminem o charakterze ciągłym, który należy obliczać zgodnie z art. 112 Kodeksu cywilnego. Wobec stwierdzenia zaistnienia przypadku określonego w ust. 1 pkt 5 powołanego artykułu, wydanie decyzji o wykreśleniu wpisu jest obligatoryjne. Z treści art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy wynika, że organ prowadzący postępowanie o wykreślenie szkoły lub placówki z ewidencji wydaje decyzję, która nie zapada w ramach "uznania administracyjnego". W przypadku wystąpienia negatywnej przesłanki określonej w tym przepisie, właściwy organ nie może więc odstąpić od wydania decyzji o wykreśleniu szkoły z ewidencji.
Z uwagi na to, że kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy mają ustalenia faktyczne w pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, tylko bowiem przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistym określić można prawa i obowiązki strony.
W ocenie Sądu podniesione w niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów procesowych, a w szczególności dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia przez organy administracji postępowania dowodowego, są nieuzasadnione.
W myśl art.7 k.p.a. statuującego zasadę prawdy obiektywnej i art. 77 § 1 k.p.a. konkretyzującego i rozwijającego tę zasadę - na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek podjęcia niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. To przede wszystkim na organie administracji ciąży obowiązek określenia, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia administracyjno-prawnego stanu faktycznego oraz przeprowadzenia z urzędu niezbędnych dowodów i rozpatrzenia materiału dowodowego w całości.
W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji w toku prowadzonego postępowania spełniły wymogi wynikające z powołanych wyżej przepisów i poczyniły ustalenia faktyczne w oparciu o wszystkie dowody i dokumenty będące w ich posiadaniu. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie ma podstaw do uznania, że organy naruszyły obowiązek zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Organy dopełniły obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustaliły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Nie sposób również przyjąć, by istniały braki w materiale dowodowym sprawy.
W szczególności zgodzić się trzeba z organem odwoławczym, że wobec jednoznacznych w swej treści ustaleń wynikających z zestawienia zbiorczego zawierającego dane statystyczne dotyczące liczby uczniów (wychowanków) wykazanych w roku szkolnym [...] w systemie informacji oświatowej, wg danych na dzień [...] września 2016 r., które wskazuje na brak uczniów (wychowanków) w placówce prowadzonej przez skarżącą, to prawidłowo za niezasadne organy administracji uznały przeprowadzenie postępowania dowodowego zgłoszonego w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r.
Organy administracji zasadnie wskazały, że jakkolwiek nie kwestionują informacji zawartym w powyższym piśmie skarżącej, to ze względu na treść art. 83 ust. 1 pkt 5 u.s.o., kwestia ta nie miała znaczenia dla sprawy. Zauważyć przy tym należy, że praktycznie całość zarzutów skargi dotyczy wadliwie przeprowadzonego – zdaniem skarżącej – postępowania dowodowego i odnosi się do pisma skarżącej z dnia [...] grudnia 2016 r. W ocenie Sądu, opisane wyżej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Przede wszystkim bowiem, nie budzi wątpliwości Sądu, że nie zachodziła potrzeba ustalania faktów wskazanych w powyższym piśmie, ze względu na to, iż nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Podkreślić należy, że skarżąca nie kwestionowała, że opisana wyżej szkoła nie miała uczniów począwszy od dnia [...] września 2016 r. i nie miała ich również według stanu na dzień 1 października, listopada, grudnia 2016 r. oraz stycznia 2017 r. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się zarazem "Informacje o faktycznej liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków, miejsc w schronisku", skierowane do Zarządu Powiatu w C., dotyczące omawianej szkoły, składane przez stronę odpowiednio w dniach: [...] września 2016 r., [...] października 2016 r., [...] listopada 2016 r., [...] grudnia 2016 r. oraz [...] stycznia 2017 r., wskazująca, że we wskazanym okresie w szkole nie było w tym okresie żadnych uczniów (wychowanków).
Zdaniem Sądu, organy administracji obu instancji w wystarczającym więc zakresie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zebrały materiał dowodowy, który następnie poddały rzetelnej, całościowej analizie, wyciągając z tej analizy logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Okoliczność, że ocena ta jest dla skarżącej niekorzystna, nie jest równoznaczna z naruszeniem jakiegokolwiek przepisu procesowego. Skoro bowiem organy, na podstawie art. 80 k.p.a. korzystając z prawa do swobodnej oceny dowodów, własne ustalenia uczyniły podstawą rozstrzygnięcia, a twierdzeniom strony odmówiły waloru mocy dowodowej, to uczyniły to zgodnie z prawem, zaś ocena tych dowodów nie budzi zastrzeżeń Sądu. Tym samym nieuprawniony jest zarzut skargi podnoszący naruszenie ogólnych zasad postępowania, wynikających z art. art. 6, 7, 8, 9 i 11 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja spełnia wszystkie wymogi wynikające z tych ogólnych zasad postępowania.
Niewątpliwie również decyzja ta nie narusza art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., albowiem zawiera podstawę prawną decyzji administracyjnej poprzez wskazanie przepisów zastosowanej ustawy systemie oświaty i przepisów postępowania administracyjnego, a jej uzasadnienie jest wyczerpujące, gdyż zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne decyzji, a także wskazuje przyjętą przez organ wykładnię przepisów zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego i procesowego, odniesioną do ustalonego stanu faktycznego. Zauważyć przy tym trzeba, że organ odwoławczy nie skoncentrował się wyłącznie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji na zarzutach odwołania, ale również prawidłowo nie uchylił się od obowiązku ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, zgodnie z art. 15 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków to wskazać należy, że może on odnieść skutek wyłącznie wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tym samym, to na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie może powodować automatycznego uchylenia decyzji. Wykazać bowiem należy, iż brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków uniemożliwił skarżącej dokonanie konkretnych czynności procesowych, w postaci np. składnia wniosków dowodowych. Chodzi tu oczywiście o wnioski istotne dla przepisów prawa materialnego znajdujących w sprawie zastosowanie. W tym stanie rzeczy powyższy zarzut jest niezasadny wobec charakteru zgłoszonych wniosków dowodowych i okoliczności, których miały dowieść (niekwestionowanych przez organy administracji).
Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa w toku postępowania administracyjnego, a w szczególności zarzucanego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy może bowiem uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części oraz orzec merytorycznie, gdy zachodzą podstawy do wydania takiego rozstrzygnięcia.
Podsumowując powyższe stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego nie znajduje oparcia. Jak wskazano wyżej, organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów regulujących zasady gromadzenia i rozpatrywania materiału dowodowego, w sposób który mógłby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, a tylko takie wady mogą być podstawą wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. W konsekwencji, w ocenie Sądu, w sprawie nie zachodziły podstawy do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego w oparciu o przepis art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących prawa materialnego, Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia tych przepisów, w sposób mający wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.
Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił wskazany wyżej przepis art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty.
Ponownie należy zatem podkreślić, że zaprzestanie działalności w rozumieniu powyższego przepisu należy interpretować jako sytuację faktyczną, bez potrzeby podejmowania przez organy, szkoły, placówki lub organ prowadzący jakichkolwiek aktów. Pojęcie to należy rozumieć jako rzeczywiste zaprzestanie realizacji zadań statutowych szkoły lub placówki. Wobec stwierdzenia przypadku określonego w powyższym przepisie, wydanie decyzji o wykreśleniu wpisu jest obligatoryjne.
Nie ulega zarazem wątpliwości, że wydawana – w tym zakresie – przez organ prowadzący decyzja administracyjne ma charakter decyzji związanej.
W sprawie rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż niepubliczna placówka prowadzona przez skarżącą zaprzestała prowadzenia działalności określonej w statucie, co wynika z ustaleń poczynionych przez organy orzekające, jak również – w istocie – z treści skargi. Niewątpliwie w rozdziale II Statutu [...], sporządzonego w dniu [...] września 2015 r., określono zadania i cele Ośrodka. Z § 5 ust. 1 powyższego Statutu wynika wprost, że zadania realizowane są między innymi poprzez: organizowanie zajęć edukacyjnych, profilaktyczno-wychowawczych, terapeutycznych i resocjalizacyjnych, wspomaganie w zakresie nabywania umiejętności życiowych, przygotowywanie wychowanków do dalszej nauki oraz pracy zawodowej, organizowanie udziału w życiu społecznym, gospodarczym i kulturalnym środowiska, wspieranie rodziców w pełnieniu funkcji wychowawczej i edukacyjnej, podejmowanie działań interwencyjnych w przypadku zachowań wychowanków szczególnie zagrażających ich życiu lub zdrowiu.
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy prowadzi do oczywistego wniosku, że w [...] powyższe cele i zadania nie są realizowane ze względu na brak uczniów (wychowanków), co nie jest przez stronę kwestionowane.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Kuratora Oświaty, że przez pojęcie "zaprzestania działalności przez szkołę" należy rozumieć zaprzestanie działalności dydaktycznej. Bez względu bowiem na wychowawcze i opiekuńcze aspekty systemu oświaty i konkretnych typów szkół czy placówek, kształcenie jest podstawowym i koniecznym celem każdego typu szkoły, różny może być tylko jego stopień i zakres w zależności od typu i rodzaju szkoły. Działalność dydaktyczna szkoły jako istota bytu podmiotu stanowiącego szkołę wynika z całokształtu przepisów ustawy o systemie oświaty. Stanowisko to potwierdza również regulacja zawarta w przepisie art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60 ze zm.), zgodnie z którym system oświaty obejmuje specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wspomagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania.
Nie można zatem podzielić stanowiska skarżącej, że zaprzestanie procesu dydaktycznego, nie jest równoznaczne z pojęciem zaprzestania działalności przez szkołę w rozumieniu art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, gdyż do działalności tej – zdaniem skarżącej – zaliczyć należy także czynności związane z archiwizacją dokumentacji przebiegu nauczania, wydawaniem zaświadczeń, udziałem w konferencjach, czy nawet prowadzeniem bieżącej korespondencji.
Mając powyższe na względzie za niezasadne uznać trzeba także wskazane wyżej zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowo prowadzonego postępowania dowodowego, albowiem okoliczności, które skarżąca chciałaby udowodnić, nie mają znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, skoro nie dotyczą działalności statutowej szkoły.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego określenie terminu wykreślenia szkoły z ewidencji wskazać należy, że określenie w sentencji decyzji, wydanej na podstawie art. 83 ustawy, terminu wykreślenia szkoły z ewidencji jest obowiązkiem organu wydającego decyzję. Prowadzi ona do zaprzestania działalności szkoły lub placówki w wyznaczonym w ten sposób czasie. Termin wykreślenia szkoły z ewidencji, co oczywiste, powinien mieć na względzie słuszny interes uczniów, co wymaga rozeznania, czy i jakie sprawy związane z dokumentacją zaprzestanej działalności dydaktycznej wymagają jeszcze załatwienia przez organy szkoły. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że w opisanej wyżej szkole brak było uczniów już w dniu [...] września 2016 r., a więc od początku roku szkolnego [...]. W tych okolicznościach uznać więc należy, że wskazanie przez organ odwoławczy terminu wykreślenia szkoły z ewidencji na dzień [...] maja 2017 r. nie stanowi nienaruszenia powołanego art. 83 ust. 2 ustawy.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło