II SA/Lu 554/05

WyrokWSA w Lublinie2005-09-30

Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Jerzy Stelmasiak, Wiesława Achrymowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać przywrócenie stanu poprzedniego w przypadku samowolnie wykonanych robót budowlanych, które nie naruszają wymogów technicznych i nie stwarzają zagrożenia?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku nakazania przywrócenia stanu poprzedniego, jeśli samowolnie wykonane roboty budowlane, mimo naruszenia przepisów prawa budowlanego w zakresie pozwolenia na budowę, nie naruszają wymogów technicznych, nie stwarzają zagrożenia dla ludzi lub mienia, ani nie pogarszają substancji budowlanej. W takich przypadkach, zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, organ może odmówić wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie przebudowy otworu wentylacyjnego na okienny. Inwestor dokonał przebudowy w warunkach samowoli budowlanej, jednak organ uznał, że roboty wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, nie naruszają konstrukcji budynku, nie stwarzają zagrożenia ani nie naruszają wymogów technicznych. Skarżący, będący współwłaścicielem nieruchomości, zarzucał działanie w warunkach samowoli i bez jego zgody, a także pogorszenie stanu budynku i naruszenie wymogów technicznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Protokolant St. sekr. sąd. Jolanta Sikora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę II SA/Lu 554/05 UZASADNIENIE Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o odmowie wydania nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego przebudowanego otworu wentylacyjnego na otwór okienny w ścianie południowej jednorodzinnego budynku mieszkalnego, położonego przy ul. [...] w L. W uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia administracyjnego wskazał na niekwestionowane ustalenie, że kontrolowana przebudowa została zrealizowana w 2003r., w warunkach samowoli budowlanej, skoro inwestor nie uzyskał nań pozwolenia budowlanego ani też nie dokonał zgłoszenia. Wynik postępowania wyjaśniającego pozwolił w ocenie organu na jednoznaczne stwierdzenie, że roboty przy spornej przebudowie wykonane zostały zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, nie naruszyły konstrukcji budynku i nie stwarzają zagrożenia dla ludzi czy mienia. W dalszej kolejności organ nie stwierdził też naruszenia wymogów dyktowanych warunkami technicznymi, stanowionymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności stanowionych dla zachowania warunków bezpieczeństwa, prawidłowej wentylacji, odległości od granicy sąsiednich działek budowlanych. Ściana budynku z otworem okiennym usytuowana jest od strony ul. [...], a zatem nie znajduje zastosowania wymóg zawarty w § 12 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, który dotyczy odległości od granicy bezpośrednio sąsiadującej tylko działki budowlanej, nie zaś od drogi publicznej, to jest gruntu o innym przeznaczeniu, co rozstrzygające. Konkludując organ nadzoru budowlanego stanął na stanowisku, iż żądanie A. Ł., należącego do grona współwłaścicieli nieruchomości objętej kwestionowanymi przezeń robotami budowlanymi, przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie przebudowanego na okienny otworu wentylacyjnego nie znajduje prawnej racji na gruncie już znowelizowanego brzmienia art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane. Odnośnie zarzutu, tyczącego się działania inwestora w warunkach samowoli budowlanej i to bez zgody drugiego współwłaściciela, organ wskazał na drogę postępowania sądowego dla ochrony petytoryjnej, jako właściwą dla rozważenia samej zasadności i ewentualnego zakresu jej udzielenia współwłaścicielowi sprzeciwiającemu się wykonanym zmianom w substancji budowlanej, gdy co do zasady unormowania administracyjnoprawne nie stanowią dla takiej sytuacji podstawy stosowania żądanego w sprawie rygoru w postaci przywrócenia stanu poprzedniego. Należy wskazać, że wcześniejsza decyzja organu nadzoru budowlanego w sprawie wywołanej żądaniem A. Ł. przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie kwestionowanej przezeń przebudowy była już uprzednio przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie II SA/Lu 296/04. W uzasadnieniu powziętego w niej wyroku w sposób wiążący dla dalszego procedowania Wojewódzki Sąd Administracyjny przesądził niezasadność argumentacji A. Ł., w której skarżący obligatoryjne nakazanie inwestorowi przywrócenia stanu poprzedniego wywodził z racji przysługującego mu przymiotu współwłaściciela nieruchomości objętej inwestycją oraz wykonywania spornych robót budowlanych w warunkach samowoli. Sąd wskazał, jako właściwą do rozważenia w tym zakresie ochrony prawnej, wyłącznie drogę postępowania cywilnego a przed sądem powszechnym. W dalszej kolejności wskazał na obowiązek organów nadzoru budowlanego rozważenia pełnego zakresu przesłanek stanowionych w art. 51 ust. 1 rozważanej ustawy Prawo budowlane, w sposób realizujący dyspozycje art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył A. Ł., przypisując rozstrzygające znaczenie okoliczności działania inwestora w warunkach samowoli budowlanej i bez zgody skarżącego o statusie współwłaściciela nieruchomości objętej kwestionowaną przebudową. W dalszej kolejności konsekwentnie wywodził istotne pogorszenie stanu budynku przy naruszeniu jego konstrukcji w wyniku przebudowy otworu wentylacyjnego na okienny na wysokości nieużytkowego poddasza, niezachowanie wymogów technicznych dyktowanych względami ochrony przeciwpożarowej oraz prawidłowej wentylacji. W ocenie skarżącego formułowane przezeń zarzuty niezachowania zasad sztuki budowlanej winny być przedmiotem opinii biegłego, której organ zaniechał. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z jego argumentacją faktyczną i prawną, przy stanowczym stwierdzeniu, iż wbrew stanowisku skarżącego, przeprowadzone roboty budowlane w zakresie kwestionowanej przebudowy nie stworzyły stanu mogącego powodować zagrożenie, jak też nie dały podstaw do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego kontrolowanego budynku. Wskazał natomiast na znaczny stopień zużycia obiektu objętego kontrolowanymi robotami budowlanymi, wzniesionego na początku ubiegłego wieku przy wieloletnich zaniedbaniach w utrzymaniu jego substancji wobec długotrwałego konfliktu między współwłaścicielami, wzajemnie uniemożliwiającymi prawidłowe realizowanie w tym zakresie działalności inwestycyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana legalność działalności organów administracji publicznej. Zaskarżona w sprawie mniejszej drugoinstancyjna, reformatoryjna decyzja organu nadzoru budowlanego ten rozstrzygający wymóg realizuje. Wbrew stanowisku wyrażanemu u podstaw skargi, zarzut działania inwestora w warunkach samowoli budowlanej oraz przy braku zgody ze strony skarżącego o statusie współwłaściciela nieruchomości objętej przebudową, nie stanowi samodzielnej podstawy dla wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego, co przesądził w sposób wiążący Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku w sprawie II SA/Lu 296/04. Wiążący charakter powołanego wyroku wprost przesądza art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawnie rozstrzygające znaczenie dla kontroli sądowoadministracyjnej ma natomiast treść art. 51 ust. 1 a w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane. Na gruncie wskazanych unormowań organ rozstrzygający w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo zwraca uwagę na nowelizację brzmienia przesłanki z art. 51 ust. 1 pkt. 1 rozważanej ustawy Prawo budowlane, ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, obowiązującą od 31 maja 2004r., przewidującą rygor przywrócenia stanu poprzedniego, która w myśl regulacji przechodniej zawartej w art. 2 ust. 1 tej ustawy zmieniającej, znajduje zastosowanie także do spraw wszczętych wcześniej, a zatem niniejszej. Przedmiotowe wyłączenia od przyjętego rozwiązania międzyczasowego, zawarte w jej art. 2 ust. 2 - 4 nie obejmują tego rozpatrywanego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, a wyznaczonego żądaniem zgłoszonym organowi. Wobec zmienionej treści obowiązującego w dacie powzięcia zaskarżonej decyzji stanu prawnego, organ nadzoru budowlanego prawidłowo podjął czynności dla rozważenia racji żądania przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie kwestionowanej ze strony skarżącego przebudowy. W rezultacie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w sposób zgodny z wymogami dyktowanymi art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., organ rozstrzygający dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych a dalej ich prawnej kwalifikacji, stwierdzając w oparciu o oględziny, że kwestionowane przez skarżącego, samowolnie wykonane roboty budowlane dla przebudowy otworu wentylacyjnego na okienny nie naruszają wymogów technicznych, nie stwarzają jakiejkolwiek postaci zagrożenia ani nie stanowią o niedopuszczalnym w świetle prawa pogorszeniu istniejącej substancji budowlanej, przede wszystkim w kontekście prawidłowo zinterpretowanych wymogów stanowionych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz uzasadnionego interesu skarżącego, o rozstrzygającym dla kontroli sądowoadministracyjnej znaczeniu, a wyczerpująco powołanych i rozważonych u podstaw zaskarżonej reformatoryjnej decyzji, które należy w pełni podzielić. Skoro zatem przeprowadzone roboty budowlane, nawet w warunkach samowoli, stwarzają stan, który nie narusza norm prawa budowlanego, zasadnie organ rozstrzygający stwierdza brak podstaw prawnych dla stosowania rygorów z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 rozważanej ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji wywody skarżącego, zawarte w uzasadnieniu skargi, należy ocenić jako pozbawioną podstaw faktycznych i prawnych polemikę zarówno z wiążącym w sprawie stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażonym w sprawie II SA/Lu 296/04, jak też dokonanymi w toku dalszego procedowania administracyjnego prawidłowymi ustaleniami faktycznymi i taką ich oceną prawną, przytoczonymi u podstaw zaskarżonej decyzji. Z tych względów, wobec niezasadności skargi, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło