II SA/Lu 554/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2025 r., znak: [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r., znak: [...] Decyzją z 31 lipca 2025 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) w związku z art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283, dalej: u.p.s.) po rozpoznaniu odwołania W. L., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r., znak: [...] odmawiającą przyznania W. L. świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału i środków czystości. Stan sprawy przedstawia się następująco. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania W. L. świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału i środków czystości. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ podniósł, że w dniu 18 października 2024 r. wpłynął wniosek W. L. o przyznanie pomocy na zakup żywności, opału i środków czystości, który motywuje wniosek niskimi dochodami, niezabezpieczającymi w pełni jego potrzeb. Organ wskazał, że z wywiadu środowiskowego z dnia 25 października 2024 r. przeprowadzonego w miejscu zamieszkania W. L. wynika, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dochodem jest zasiłek stały w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie. Jest to jego jedyny, stały, comiesięczny dochód. Z najbliższych krewnych ma żonę zamieszkującą oddzielnie oraz dwójkę dorosłych dzieci, również zamieszkujących oddzielnie. Nie posiada praw do świadczeń emerytalno-rentowych z ZUS lub KRUS. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym z zapisem o zdolności do pracy w warunkach pracy chronionej. Zamieszkuje w domu, którego właścicielem jest jego brat. Podał, że ponosi koszty utrzymania domu za wrzesień 2024 r. w łącznej kwocie 1.048 zł (energia elektryczna, gaz z butli, ścieki, odpady komunalne, telefon, Internet). Nie udokumentował tych wydatków rachunkami i fakturami. Ponadto podał, że poniósł koszt zakupu lekarstw w kwocie 250,00 zł, na co również brak faktur. Wójt wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust 1 pkt 1 u.p.s., kryterium dochodowe dla W. L. jako osoby samotnie gospodarującej wynosi 776,00 zł, a więc dochód składający się z zasiłku stałego w kwocie 1.000,00 zł miesięcznie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej na zasadach ogólnych o kwotę 224,00 zł. Organ powołał się na art. 41 pkt 1 u.p.s., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy. Stwierdził, że rozpatrując wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zakup opalu - drewna do kominka i środków czystości, uwzględnił całokształt okoliczności, zarówno sytuację osobistą i dochodową wnioskodawcy i nie znalazł podstaw do stwierdzenia szczególnego przypadku, tj. przypadku nadzwyczajnego, nieoczekiwanego, niemożliwego do samodzielnego przezwyciężenia, dotkliwego w skutkach. Organ stwierdził, że sytuacja życiowa W. L. ustalona w trakcie wywiadu nie posiada cech "szczególnie uzasadnionego przypadku", ponieważ wnioskodawca posiada stały dochód w formie zasiłku stałego, posiada rodzinę, dwójkę dorosłych, samodzielnych dzieci zobowiązanych do pomocy i wsparcia swoich rodziców oraz żonę zamieszkującą oddzielnie, co, w ocenie organu, świadczy o tym, że W. L. ma zapewnione możliwości mieszkaniowe i zaspokojone potrzeby życiowe w innym miejscu niż podany wyżej adres, tj. K. [...] Ponadto z relacji napływających ze środowiska wynika, że nie zamieszkuje stale pod adresem K. [...] występują też trudności z zastaniem wnioskodawcy w miejscu zamieszkania, środowisko bywa wizytowane kilkukrotnie w ciągu jednego dnia. Brak jest szczegółowej dokumentacji potwierdzającej szczególnie trudną sytuację. Brak jest potwierdzenia w dokumentacji ponoszonych wydatków na leczenie, zaświadczeń lekarskich o konieczności leczenia. Z uzyskanych informacji wynika także, że we wrześniu 2024 r. wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie bonu energetycznego. We wniosku tym zaznaczył, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest ogrzewanie elektryczne, stąd też brak podstaw do przyznania zasiłku celowego na opał, gdyż wnioskodawca oczekuje na przyznanie bonu energetycznego w związku z ogrzewaniem domu elektrycznością. Organ podkreślił, że rolą pomocy społecznej nie jest poniesienie pełnych kosztów utrzymania osób korzystających ze świadczeń, lecz udział w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych przy ich czynnym udziale i wykorzystaniu możliwości rodziny. W ocenie organu nie ma podstaw do przyznania specjalnego zasiłku celowego z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Odwołanie od decyzji Wójta wniósł W. L.. Podniósł, że uzasadnienie decyzji budzi poważne wątpliwości. Wskazał, że przy rozpatrywaniu sprawy organ dopuścił się uchybień, tj. decyzja została wydana niemal dwa miesiące po upływie terminu przewidzianego w k.p.a. Zarzucił brak rzetelności i transparentności — uzasadnienie oparto na niezweryfikowanych informacjach oraz plotkach, bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów; zaniedbania w dokumentacji — pracownik nie poprosił o dostarczenie dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną, mimo że jest w ich posiadaniu i mógł je dostarczyć. Stwierdził, że w październiku 2024 r. złożył wniosek o pomoc finansową na zakup żywności, środków czystości oraz opału, gdyż jego aktualne dochody wynoszą jedynie 1.000,00 zł miesięcznie, co jest kwotą niewystarczającą na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Kolegium wyjaśniło, że według art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, I opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Prawo do przedmiotowego świadczenia uzależnione jest od spełnienia warunku kryterium dochodowego. Kolegium podniosło, że dochód ustalony zgodnie z przepisami zawartymi w art. 8 u.p.s., tj. z września 2024 r., wynoszący 1.000 zł, przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące 776 zł, a tym samym udzielenie pomocy mogło nastąpić jedynie w trybie art. 41 u.p.s., o ile zostanie ustalone, że w sytuacji W. L. zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Zgodnie z art. 41 pkt 1 u.p.s., w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Kolegium wskazało, że w dniu 18 października 2024 r. wpłynął wniosek W. L. o przyznanie pomocy na zakup żywności, opału i środków czystości. Z ustaleń wywiadu środowiskowego wynika, że W. L. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Problemy utrudniające prawidłowe funkcjonowanie to długotrwała choroba, brak dochodów i niepełnosprawność. Utrzymuje kontakt z żoną zamieszkującą w L. (rozdzielność majątkowa). Ma dwójkę dorosłych dzieci, również zamieszkujących oddzielnie. Zamieszkuje w domu, którego właścicielem jest brat. Brat aktualnie przebywa za granicą w Anglii. Wnioskodawca ponosi koszty utrzymania domu — jak informuje, za wrzesień 2024 r. w łącznej kwocie 1.048,00 zł (energia elektryczna 450,00 zł, gaz z butli 120,00 zł, ścieki 340,00 zł, odpady komunalne 18,00 zł, telefon 90,00 zł, Internet 30,00 zł). Nie udokumentował tych wydatków rachunkami i fakturami. Dom ma powierzchnię 110 m2 (4 pokoje sypialne, kuchnia, 2 łazienki), jest ogrzewany elektrycznie oraz kominkiem na drewno. Dochód stanowi zasiłek stały w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie. Jest to jego jedyny, stały comiesięczny dochód. Nie posiada praw do świadczeń emerytalno-rentowych z ZUS lub KRUS. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym z zapisem o zdolności do pracy w warunkach pracy chronionej. Ponadto podał, że poniósł koszt zakupu lekarstw w kwocie 250,00 zł, na co również brak faktur (przedstawił jedynie fakturę na 77,36 zł). Leczy się na cukrzycę, POCHP i dnę moczanową. W ostatnim czasie zdiagnozowano u niego nowotwór mózgu, leczy się u psychiatry. Nie przedstawił zaświadczeń lekarskich dotyczących leczenia się. Utrzymuje się z zasiłku stałego i pomocy społecznej. Uwzględniając trudną sytuację W. L., organ przyznaje mu pomoc. Decyzjami z 9 sierpnia 2024 r. przyznał mu pomoc, tj. decyzją Nr [...] przyznano specjalny zasiłek celowy w kwocie [...]zł za lipiec 2024 r. z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów zakupu lekarstw oraz decyzją Nr [...] przyznano świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności po 300,00 zł miesięcznie w lipcu, sierpniu i wrześniu 2024 r. Rozpatrując przedmiotowy wniosek z dnia 18 października 2024 r. w części dotyczącej zakupu żywności, organ decyzją z dnia 28 października 2024 r. Nr [...] przyznał wnioskodawcy świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności po 300,00 zł miesięcznie w październiku, listopadzie i grudniu 2024 r. W związku z tym Kolegium stwierdziło, że organ pomocy społecznej nie pozostaje obojętny na trudną sytuację W. L. i w miarę posiadanych możliwości finansowych udziela mu pomocy. Kolegium stwierdziło, że niewątpliwie odwołujący znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, jednakże nie spełnia ona kryteriów szczególnie uzasadnionego przypadku. Przykładowo Kolegium wskazało, że w wyroku z dnia 13 czerwca 2025 r. (I OSK 1593/23) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że warunkiem otrzymania specjalnego zasiłku celowego jest nie tylko wykazanie konieczności zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, ale też zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Wprowadzenie przez ustawodawcę tej przesłanki związane jest z tym, że świadczenie to może zostać przyznane w sytuacji, gdy wnioskodawca przekracza kryterium dochodowe. Ustawodawca nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem "szczególnie uzasadnionego przypadku". Dlatego też wymaga ono odniesienia do każdej indywidulanej sytuacji. O uprawnieniu do świadczenia z art. 41 u.p.s. nie decyduje więc dochód strony, lecz sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Z tej formy pomocy społecznej nie można wyprowadzać wniosku, że przyznanie tego rodzaju zasiłku jest obowiązkiem organu - tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryteria dochodowe. Przyznanie bądź odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego uzależniona jest nie tylko od tego, w jakim stopniu podstawowe potrzeby wnioskodawcy mogą zostać zaspokojone z jego własnych środków, ale przede wszystkim od wystąpienia szczególnych okoliczności, w związku z którymi konieczne jest udzielenie wsparcia pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Musi to być zatem przypadek na tyle charakterystyczny i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na nadzwyczajność zdarzenia, które wystąpiło i jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba sobie z nim nie poradzi, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości. W skardze na decyzję Kolegium W. L. zarzucił, że rozpatrzenie dokumentacji nie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi procedurami. Ponadto zarówno po stronie OPS w K., jak i SKO w L. nie został zachowany ustawowy termin rozpatrzenia sprawy. Według skarżącego sprawa nie została rozpatrzona w oparciu o szczegółową i dogłębną analizę akt, treści odwołania i całokształtu jego sytuacji życiowej. Wyjaśnił, że pracownik socjalny poinformował go, iż otrzyma pomoc na żywność i zakup opału. W tamtym okresie został pozbawiony możliwości ogrzewania budynku mieszkalnego, a w domu panowały bardzo niskie temperatury. Niestety sytuacja ta wpłynęła na pogorszenie jego stanu zdrowia. Ponadto podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. W związku z powyższym zażądał uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Spór między skarżącym a organami dotyczy przyznania specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału i środków czystości. W myśl art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z kolei stosownie do treści art. 41 pkt 1 u.p.s., w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy. Treść art. 39 oraz art. 41 pkt 1 u.p.s. wskazuje na dwojaki poziom luzu decyzyjnego organu – z jednej strony pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" ma charakter niedookreślony, co oznacza konieczność ustalenia w konkretnych uwarunkowaniach danej sprawy, czy żądane przez wnioskodawcę środki mają służyć zaspokojeniu takiej potrzeby, którą można uznać za niezbędną. Z drugiej strony, organ, podejmując decyzję w przedmiocie przyznania zasiłku, działa w granicach luzu decyzyjnego, co wynika z użycia w art. 41 pkt 1 u.p.s. sformułowania: "w szczególnie uzasadnionych przypadkach (...) może być przyznany". Luz decyzyjny organu ograniczają dwa elementy: po pierwsze konieczność uwzględnienia przesłanek wynikających z celów i funkcji pomocy społecznej, z drugiej, ogólna zasada postępowania administracyjnego, nakazująca dokonanie właściwego wyważenia pomiędzy interesem publicznym i słusznym interesem strony (art. 7 k.p.a.). Dokonując ważenia interesów, organ orzekający w sprawach pomocy społecznej musi z jednej strony mieć na uwadze potrzeby konkretnego wnioskodawcy, ale także ograniczone środki, jakimi dysponuje i konieczność zaspokojenia potrzeb innych podmiotów ubiegających się o wsparcie z pomocy społecznej. Uwarunkowania prawne, w jakich wydawana jest decyzja w przedmiocie zasiłku celowego, determinują również sądową kontrolę decyzji organu. W przypadku decyzji uznaniowych, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, sąd kontroluje przede wszystkim przestrzeganie przez organ wymogów proceduralnych, bada prawidłowość ustaleń faktycznych (tylko przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym można mówić o prawidłowym zastosowaniu uznania administracyjnego), a także ocenia, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu luzu decyzyjnego, wyznaczanych wskazanymi wyżej determinantami. Oczywiście sąd administracyjny musi zapewnić skarżącemu skuteczną ochronę prawną, niemniej jednak rolą sądu jest kontrola zgodności decyzji z prawem. Aby uchylić decyzję opartą na uznaniu administracyjnym, sąd musi ustalić, że decyzja narusza prawo. Istotą luzu decyzyjnego jest pozostawienie organom administracji pewnej swobody w rozstrzyganiu spraw, motywowanej tym, że to organy są w stanie lepiej dobrać rozstrzygnięcie do uwarunkowań konkretnej sprawy, mają bowiem lepsze rozeznanie w zakresie potrzeb wnioskodawcy, ale też w zakresie własnych (niestety ograniczonych) możliwości wsparcia, nie tylko wnioskodawcy, ale całej szerokiej rzeszy innych potrzebujących. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, działanie organu w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności rozstrzygnięcia. Decydując o przyznaniu zasiłku oraz o jego wysokości, organ pomocy społecznej musi wnikliwie i wszechstronnie rozważyć stan faktyczny sprawy, z uwzględnieniem konkretnych uwarunkowań (zdrowotnych, rodzinnych, finansowych, majątkowych), w jakich żyje osoba ubiegająca się o pomoc. Następnie, kierując się zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a., czyli ważeniem interesu publicznego i słusznego interesu strony, powinien rozważyć zakres niezbędnych, niezaspokojonych potrzeb bytowych wnioskodawcy oraz wziąć pod uwagę możliwości budżetowe – zakres środków finansowych, jakimi dysponuje i globalny zakres potrzeb wymagających zaspokojenia, w związku z realizacją powierzonych mu zadań. Następnie, cały ten proces analiz i ważenia musi przedstawić w uzasadnieniu decyzji, tak aby uczynić zadość wymaganiom wynikającym z zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz przepisów określających niezbędne elementy uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Prawidłowo sporządzone uzasadnienie decyzji w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej powinno zmierzać do przekonania ubiegającego się o pomoc (nawet jeśli finalnie się to nie uda, a wnioskodawca będzie kwestionował decyzję), że jego sprawa, obejmująca jego potrzeby, została potraktowana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. W rozpoznawanej sprawie uzasadnienia decyzji organów obu instancji tych wymogów nie spełniają, ponieważ nie dają przekonania, że w tej sprawie doszło do prawidłowego ważenia słusznych interesów skarżącego oraz interesu publicznego. Uzasadniając odmowę przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu opału i środków czystości, organy posłużyły się argumentem, że sytuacja życiowa W. L. ustalona w trakcie wywiadu nie posiada cech "szczególnie uzasadnionego przypadku", ponieważ wnioskodawca posiada stały dochód w formie zasiłku stałego, posiada rodzinę: dwójkę dorosłych, samodzielnych dzieci zobowiązanych do pomocy i wsparcia swoich rodziców oraz żonę zamieszkującą oddzielnie, co, w ocenie organu, świadczy o tym, że W. L. ma zapewnione możliwości mieszkaniowe i zaspokojone potrzeby życiowe w innym miejscu niż podany wyżej adres, tj. K. [...] Ponadto z relacji napływających ze środowiska wynika, że nie zamieszkuje stale pod adresem K. [...] występują też trudności z zastaniem wnioskodawcy w miejscu zamieszkania, środowisko bywa wizytowane kilkukrotnie w ciągu jednego dnia. Brak jest szczegółowej dokumentacji potwierdzającej szczególnie trudną sytuację. Brak jest potwierdzenia w dokumentacji ponoszonych wydatków na leczenie i zaświadczeń lekarskich o konieczności leczenia. Z uzyskanych informacji wynika także, że we wrześniu 2024 r. złożył wniosek o przyznanie bonu energetycznego. We wniosku tym zaznaczył, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest ogrzewanie elektryczne, stąd też brak podstaw do przyznania zasiłku celowego na opał, gdyż wnioskodawca oczekuje na przyznanie bonu energetycznego w związku z ogrzewaniem domu elektrycznością. Tymczasem w aktach sprawy zamieszczona jest decyzja z 9 sierpnia 2024 r., znak: [...], mocą której organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu specjalny zasiłek celowy w kwocie 200 zł za lipiec 2024 r. z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu lekarstw. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wprost wskazał, że "ustalając wysokość zasiłku celowego, wzięto również pod uwagę uprawnienia, zasoby i możliwości wnioskodawcy oraz możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. W sytuacji życiowej wnioskodawcy można mówić o wystąpieniu szczególnej okoliczności". W rozpoznawanej sprawie ten sam organ stwierdził, że "sytuacja życiowa W. L. ustalona w trakcie wywiadu nie posiada cech szczególnie uzasadnionego przypadku". Co znamienne, organ pierwszej instancji nie wskazał, co wpłynęło na zmianę jego oceny. W dniu 9 sierpnia 2024 r. uznał sytuację skarżącego za szczególnie uzasadniony przypadek, a następnie, po upływie niespełna trzech miesięcy uznał, że ta sytuacja jednak szczególna nie jest. Nie wskazał przy tym żadnych okoliczności, które wpłynęłyby korzystnie na zmianę sytuacji osobistej, w tym zdrowotnej, oraz finansowej skarżącego. Tej istotnej wątpliwości nie wyjaśniło również Kolegium. Organy ustaliły, że W. L. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dochodem jest zasiłek stały w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie. Jest to jego jedyny, stały, comiesięczny dochód. Jego żona i dwójka dorosłych dzieci zamieszkują oddzielnie. Skarżący nie posiada praw do świadczeń emerytalno-rentowych z ZUS lub KRUS. W dacie wydania zaskarżonej decyzji posiadał orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym z zapisem o zdolności do pracy w warunkach pracy chronionej. Leczy się na cukrzycę, POCHP i dnę moczanową. W ostatnim czasie zdiagnozowano u niego nowotwór mózgu, leczy się u psychiatry. W okresie objętym wnioskiem otrzymywał również regularnie świadczenia pieniężne na zakup posiłku lub żywności w kwotach po 300 zł miesięcznie. Wnioskowane przez skarżącego świadczenie przeznaczone jest na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb bytowych człowieka, którymi są ogrzewanie w okresie jesienno-zimowym i utrzymanie higieny. Biorąc pod uwagę, że skarżący utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej, otrzymywane przez niego kwoty wsparcia, w tym z przeznaczeniem na wyżywienie (łącznie średnio około 1300 zł), mogą wydawać się niewystarczające. Kolegium słusznie wskazało, że skarżący otrzymuje wsparcie z pomocy społecznej, ale nie może to samo przez się uzasadniać odmowy przyznania pomocy na zaspokojenie wskazanych we wniosku podstawowych potrzeb bytowych. Oczywiście Sąd jest świadomy tego, że możliwości finansowe organów pomocy społecznej przy uwzględnieniu liczby beneficjentów tej pomocy są bardzo ograniczone, ale jeżeli stanowiłoby to argument za odmową przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy, to organ powinien był odwołać się do danych dotyczących środków, jakimi dysponuje, i ilości osób, jakie wspiera, czego nie uczynił. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez Kolegium okoliczność, że "z relacji napływających ze środowiska wynika, że wnioskodawca nie zamieszkuje stale pod adresem [...] występują też trudności z zastaniem wnioskodawcy w miejscu zamieszkania, środowisko bywa wizytowane kilkukrotnie w ciągu jednego dnia". Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. skarżący wyjaśnił, że w tym okresie rzeczywiście często przebywał w [...] z uwagi na to, że nie miał pieniędzy na ogrzanie domu w [...]. Przesłanką odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup opału nie może być też złożenie przez skarżącego wniosku o bon energetyczny i oczekiwanie na przyznanie tego bonu, co zostało słusznie podniesione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Organy nie mogą zarzucać skarżącemu nieprzedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających występowanie u niego chorób i przebieg ich leczenia, ponieważ w aktach sprawy nie ma dowodu na to, że skarżący był wzywany w toku postępowania do przedstawienia tych dokumentów (jedynie w treści diagnozy sytuacji skarżącego pracownik socjalny wskazał, że brak jest szczegółowej dokumentacji lekarskiej, pomimo że pracownik socjalny informował, że będzie potrzebna – k. 9). Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. skarżący złożył do akt sądowych, oprócz aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, również dokumentację medyczną wystawioną sprzed datą wydania decyzji organu drugiej instancji (k. 26-30 akt sądowych). Przesłanką odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego nie może być też okoliczność, że skarżący ma żonę i dwoje dorosłych dzieci. Osoby te nie zamieszkują ze skarżącym, a organy nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń, czy mają faktyczną możliwość udzielania jakiejkolwiek pomocy skarżącemu. Z powyższych względów należy stwierdzić, że decyzje organów obydwu instancji w rozpoznawanej sprawie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły przekonująco, że w tej konkretnej sprawie, dotyczącej tej konkretnej osoby i zgłaszanych przez nią konkretnych potrzeb, dokonały prawidłowego wyważenia słusznego interesu strony i interesu publicznego, biorąc pod uwagę wszystkie istotne okoliczności sprawy. Wadliwości uzasadnień nie pozwalały na prawidłowe prześledzenie toku rozumowania przyjętego w decyzjach organów. Decyzje organów obydwu instancji naruszają wymogi wynikające z art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a decyzja Kolegium – dodatkowo z art. 136 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd nie mógł uwzględnić zawartego w piśmie skarżącego z 10 grudnia 2025 r. żądania przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka (k. 21 akt sądowych), ponieważ w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. jedynymi dowodami, które może przeprowadzić sąd administracyjny, są dowody z dokumentów. Sąd nie wziął również pod uwagę podniesionych w skardze zarzutów bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji oraz Kolegium, ponieważ zarzuty te mogą być przedmiotem odrębnej skargi i nie są rozpatrywane w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną. Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym wyroku. Powyższy wyrok nie przesądza o zasadności przyznania skarżącemu żądanego świadczenia z uwagi na uznaniowy charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s. Obowiązkiem organu będzie dokonanie ponownej, bardziej wnikliwej i wyczerpującej oceny zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności analiza dokumentacji medycznej skarżącego, i rozważenie, czy sytuacja skarżącego jest na tyle szczególna, że uzasadnia przyznanie wnioskowanego świadczenia na zaspokojenie potrzeb, które wskazał we wniosku. Uzasadnienie decyzji powinno w sposób wyczerpujący odnosić się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, odpowiadając w pełni rygorom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.