II SA/Lu 556/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie II SA/Lu 78/10 dotyczącej zasiłku okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] P. W. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., wydanym w sprawie II SA/Lu 78/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 7 grudnia 2009 r. w przedmiocie zasiłku okresowego. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 3 sierpnia 2009 r. Od wyroku tego skarżący nie składał skargi kasacyjnej i stał się on prawomocny w dniu 29 czerwca 2010 r. Pełnomocnik skarżącego – radca prawny P. W., ustanowiony przez Sąd w ramach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu po wydaniu wyroku, złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku w dniu 6 lipca 2010 r. W dniu 30 sierpnia 2010 r. Z. W. złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Lu 78/10. Pełnomocnik skarżącego radca prawny P. W., wykonując zarządzenie Sądu zobowiązujące go do wskazania ustawowej podstawy wznowienia i jej uzasadnienia oraz wskazania, czy skarżący żąda uchylenia czy zmiany zaskarżonego orzeczenia, złożył w dniu 20 września 2010 r. pismo procesowe. Wskazał w nim, że podstawą prawną żądania wznowienia jest art. 273 § 1 pkt 1, § 2 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnił, że zaskarżone orzeczenie zapadło na skutek oparcia go na przerobionym dokumencie wywiadu środowiskowego, choć, jak przyznał, fakt przerobienia dokumentu nie został stwierdzony w postępowaniu karnym. Wznowienie postępowania uzasadnia również to, że Sąd nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii. Skarżący wykrył również prawomocne orzeczenie o sygn. akt I OSK 45/10, wydane w tej samej sprawie. Z tych przyczyn skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W dniu 24 listopada 2010 r. skarżący złożył pismo procesowe, zarzucając, iż z decyzji organów administracji zaskarżonych w sprawie II SA/Lu 78/10 wynika, że organy te błędnie ustaliły jego dochód, co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonym wyrokiem decyzji organów obu instancji. Do pisma dołączył odpis wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2010 r., I OSK 45/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Instytucja wznowienia postępowania uregulowana jest w przepisach art. 270 – 285 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako: "ustawa". Przepisy te wskazują kilka przypadków, w których można żądać wznowienia postępowania sądowego. Są to tzw. podstawy wznowienia, które muszą być wskazane w skardze o wznowienie postępowania (art. 279 ustawy). Skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 ustawy). Stosownie do przepisu art. 280 § 1 ustawy Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga wniesiona została w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Niespełnienie któregokolwiek z tych wymagań powoduje konieczność odrzucenia skargi. Oparcie skargi na ustawowej podstawie wznowienia w rozumieniu powołanego przepisu oznacza powołanie jednej lub kilku podstaw wznowienia, wymienionych w przepisach art. 271 – 274 ustawy. W rozpatrywanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania wskazano przepis art. 273 § 1 pkt 1, § 2 i § 3 ustawy. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że zaskarżone orzeczenie zapadło na skutek oparcia go na przerobionym dokumencie wywiadu środowiskowego. Wznowienie postępowania uzasadnia również to, że Sąd nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii. Podstawę wznowienia stanowi również fakt, iż skarżący wykrył wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2010 r., I OSK 45/10, dotyczący tej samej sprawy. W świetle art. 273 § 1 pkt 1 ustawy można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym. Ustawową podstawę wznowienia postępowania, w myśl § 2 tego artykułu, stanowi również późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w późniejszym postępowaniu. Art. 273 § 3 ustawy jako przyczynę wznowienia postępowania wskazuje późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Wobec wskazania ustawowych przyczyn wznowienia skarga o wznowienie postępowania skierowana została na rozprawę, zgodnie z przepisem art. 280 § 1 ustawy. Badając skargę na posiedzeniu niejawnym Sąd ograniczył się bowiem do ustalenia, czy podstawa wznowienia przytoczona w skardze odpowiada którejkolwiek z podstaw wymienionych w przepisach ustawy, nie ustalał natomiast, czy podstawa ta istnieje w rzeczywistości. Takiej oceny Sąd mógł dokonać dopiero na rozprawie. W postanowieniu z dnia 26 marca 1999 r., III AO 5/99, Sąd Najwyższy, na tle art. 411 kodeksu postępowania cywilnego, analogicznego do przepisu art. 281 ustawy, wyjaśnił, że samo sformułowanie w skardze o wznowienie zarzutów w sposób odpowiadający ustawowo określonym podstawom, które uzasadniają wznowienie postępowania, nie oznacza, iż skarga opiera się na takiej podstawie, jeżeli na rozprawie Sąd stwierdzi, że przytoczone zarzuty okazały się bezzasadne, bowiem w rzeczywistości nie zachodzą powołane przyczyny wznowienia (OSNP 2000, Nr 14, poz. 564). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wskazane przez skarżącego podstawy wznowienia w rzeczywistości nie istnieją. Skarżący powołał jako podstawę wznowienia postępowania oparcie zaskarżonego wyroku z dnia 8 kwietnia 2010 r., II SA/Lu 78/10, na przerobionym dokumencie, to jest wywiadzie środowiskowym. Przerobienie dokumentu stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego jedynie wówczas, gdy dowód z powyższego dokumentu został przeprowadzony na podstawie art. 106 § 3 ustawy przed sądem, który wydał prawomocne orzeczenie będące przedmiotem skargi o wznowienie (K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 225). W myśl zaś art. 106 § 3 ustawy sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z akt sprawy II SA/Lu 78/10 wynika, iż Sąd nie przeprowadzał dowodu uzupełniającego z kwestionowanego przez skarżącego wywiadu środowiskowego, a więc w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi podstawa wznowienia postępowania określona w art. 273 § 1 pkt 1 ustawy. Nie ulega jednak wątpliwości, iż nawet gdyby dowód taki został przez Sąd przeprowadzony w postępowaniu zakończonym zaskarżonym wyrokiem, to brak byłoby podstaw do stwierdzenia wskazanej podstawy wznowienia, gdyż skarżący nie wykazał, do czego był zobowiązany, że omawiany dokument rzeczywiście został przerobiony. Wbrew stanowisku skarżącego nie można również uznać, iż w sprawie zaistniała podstawa wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 273 § 2 ustawy. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, iż "wykrycie" odnosić się może jedynie do środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronom. Podstawą wznowienia postępowania wskazaną w tym przepisie mogą być zatem jedynie takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. Skarżący nie wskazał opinii biegłego z zakresu psychiatrii, która istniała w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia i nie została wzięta pod uwagę przez organy administracji i Sąd orzekające w tejże sprawie. Ponadto, wbrew wywodom skarżącego i jego pełnomocnika, Sąd nie mógł przeprowadzić w postępowaniu sądowym w sprawie II SA/Lu 78/10 dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii. Sąd administracyjny, jak wynika z przepisów ustawy, zasadniczo nie prowadzi odrębnego – od przeprowadzonego przez organy administracji – postępowania dowodowego. Sąd ten, kontrolując legalność zaskarżonej do niego decyzji, opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Jedynie wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów na podstawie wskazanego wyżej przepisu art. 106 § 3 ustawy. Dowód z opinii biegłego z zakresu psychiatrii nie jest dowodem z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 ustawy, a więc nie może być przeprowadzony przez Sąd w postępowaniu sądowym w sprawie II SA/Lu 78/10. Późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy, o którym mowa w art. 273 § 3 ustawy, rozumieć należy wyłącznie jako wykrycie prawomocnego orzeczenia sądu rozstrzygającego skargę na tę samą ostateczną decyzję administracyjną, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie, której dotyczy żądanie wznowienia. W żadnym razie nie można utożsamiać orzeczenia dotyczącego "tej samej sprawy" z orzeczeniem dotyczącym sprawy "takiej samej", podobnej lub sprawy o analogicznym przedmiocie sporu. Wskazany przez skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2010 r., I OSK 45/10, nie stanowi "prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy". Wyrokiem tym NSA, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 września 2009 r., II SA/Lu 331/09, w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 26 marca 2009 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej pkt I i w tym zakresie przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Przedmiotem kontroli NSA w powołanym wyżej wyroku był zatem wyrok WSA w Lublinie dotyczący innej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. niż wskazana na wstępie decyzja z dnia 7 grudnia 2009 r. Nie jest to zatem orzeczenie dotyczące tej samej sprawy, o jakim mowa w art. 273 § 3 ustawy, mimo, że dotyczyło ono tych samych stron i takiego samego rodzajowo przedmiotu sprawy, to jest zasiłku okresowego. Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy podkreślić, iż dokonanie przez Sąd błędnej oceny materiału dowodowego w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., wydanym w sprawie II SA/Lu 78/10, nawet gdyby istotnie miało miejsce, to w świetle w przepisów ustawy nie mogłoby stanowić podstawy wznowienia postępowania. Należy również zauważyć, iż działający w imieniu skarżącego w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego – radca prawny P. W., ustanowiony przez Sąd w ramach pomocy prawnej, reprezentował skarżącego również w postępowaniu sądowym zakończonym zaskarżonym wyrokiem. Z akt sprawy II SA/Lu 78/10 wynika, iż w dniu 6 lipca 2010 r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku. W treści tej opinii fachowy pełnomocnik skarżącego odnosząc się do podnoszonego w tym postępowaniu zarzutu skarżącego co do wadliwości wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji stwierdził, że zarzut ten jest bezzasadny, gdyż "w kwestii treści wywiadu nie ma żadnych podstaw materialnych w aktach sprawy, które pozwalałyby na wysnucie dowodu, że wywiad został sporządzony niezgodnie z przepisami. [...] Za takie przesłanki nie mogą być uznane wyłącznie twierdzenia strony nie poparte innymi dowodami". W związku z tym pełnomocnik skarżącego wskazał, iż "w tym stanie nie można mówić o naruszeniu rzetelności sporządzenia wywiadu środowiskowego" (k. 62 akt II SA/Lu 78/10). Z opinii tej wynika również, że w ocenie fachowego pełnomocnika strony zarzuty mocodawcy dotyczące wadliwego ustalenia jego dochodu przez organy były nieuzasadnione, gdyż "materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje na niewłaściwą ocenę dochodu skarżącego", a nawet gdyby uznać, iż "kwota udzielona skarżącemu z tytułu ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" nie podlegała na podstawie art. 8 ust. 3 zaliczeniu do dochodu w celu ustalenia kryterium kwotowego, to i tak renta Z. W. przekracza poziom kryterium dochodowego" (k. 62 akt II SA/Lu 78/10). Mając powyższe na względzie Sąd uznał zgłoszone przez stronę skarżącą podstawy wznowienia za niezasadne i na podstawie art. 282 § 2 ustawy, skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 litera "c" i § 15 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).