II SA/Lu 558/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi I.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2006 r. [...], umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień I.W. do zaliczki alimentacyjnej na dzieci: A.W. oraz B.W. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż w dniu orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji publicznej skarżąca była uprawniona na mocy wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2004 r., sygn. [...] do otrzymywania alimentów na rzecz swoich małoletnich córek w kwocie po 150,00 złotych na każdą z nich od J.W., zobowiązanego do realizowania obowiązku alimentacyjnego w dalszej kolejności. Organ podniósł, iż z wniosków skarżącej o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej z dnia 29 lipca 2005 r. oraz z dnia 10 lutego 2006 r., a także z analizy pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż J.W. płaci alimenty na rzecz swoich wnuczek a córek skarżącej zgodnie z warunkami określonymi w wyroku sądu. W konkluzji organ odwoławczy wskazał, iż skoro w niniejszej sprawie zasądzone na rzecz małoletnich córek skarżącej alimenty są wypłacane dobrowolnie, zgodnie z treścią orzeczenia sądowego, przez J.W. jako osobę zobowiązaną do alimentowania w dalszej kolejności, to nie znajduje zastosowania ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Reguluje ona bowiem przyznawanie zaliczek alimentacyjnych osobom samotnie wychowującym dzieci i uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Nadto organ odwoławczy podniósł, iż zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji rozstrzygnęła drugi wniosek skarżącej odnoszący się do jej uprawnień do zaliczki alimentacyjnej na rzecz córek poprzez umorzenie postępowania w sprawie. Takie rozwiązanie, zdaniem organu, uzasadnia okoliczność, iż pierwszy wniosek skarżącej w tej sprawie został rozstrzygnięty decyzją odmowną. W związku z powyższym, organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż ponowny wniosek w tej samej sprawie nie mógł prowadzić do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie I.W., wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi wskazała na istotne naruszenie postanowień wynikających z ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, a w szczególności art. 8 ust. 1 oraz art. 9 ust. 2 tejże ustawy oraz na istotne naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu niczym nieuzasadnioną nadinterpretację prawa przy wykładni art. 11 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Nadto podniosła, iż spełniła warunki wynikające z art. 10 ust. 1a tejże ustawy, w związku z czym, jej córkom należy się co najmniej różnica zaliczki alimentacyjnej powstała z zasądzonych przez Sąd Okręgowy świadczeń alimentacyjnych od ich ojca J.W. w wysokości 600 złotych miesięcznie i zasądzonych przez Sąd Rejonowy alimentów w wysokości 300 złotych miesięcznie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności z prawem działalności administracji publicznej w sprawach skarg składanych na decyzje administracyjne lecz po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia. Oznacza to, że kontrola sądu administracyjnego obejmuje także spełnienie przez zaskarżoną decyzję wymagań zawartych w odpowiednich normach materialnoprawnych, proceduralnych jak i kompetencyjnych. Dotyczy to sposobu w jaki dokonywana jest wykładnia przepisów prawa materialnego oraz rezultat wykładni, prowadzący do przyjętej przez właściwy organ administracji publicznej kwalifikacji normatywnej określonych faktów. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja organu II instancji utrzymała w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 104 i 105 § 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1, art. 7, art. 10 ust. 1a i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Oznacza to, że podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ocena prawidłowości umorzenia postępowania w zakresie ustalenia na wniosek I.W. zaliczki alimentacyjnej na dzieci: A.W. i B.W. w świetle dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a. Ten ostatni przepis stanowi bowiem, że jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe to właściwy organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W przedmiotowej sprawie pierwszy wniosek stron o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej – tożsamy co do zakresu podmiotowego i przedmiotowego – został już bowiem rozstrzygnięty ostateczną decyzją odmowną z dnia [...]października 2005 r. (Nr [...]), ponieważ strona skarżąca nie wniosła od niej odwołania. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ II instancji dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a następnie jego subsumpcji do stanu prawnego. Wynika z niego jednoznacznie, że będący w aktach sprawy wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] stycznia 2003 r. (sygn. akt [...]) w sentencji stanowi o zasądzeniu od J.W. alimentów na rzecz jego małoletnich córek A. i B.W. w kwocie 300,00 zł miesięcznie na każdą z córek. Jednak następnie Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia [...] czerwca 2004 r. (sygn. akt [...]) zasądził od J.W. - ojca J.W. – tytułem alimentów na rzecz wymienionych wyżej małoletnich dzieci strony po 150,00 zł miesięcznie na każdą z nich, zaś od matki J. – T.W. z tego samego tytułu po 100,00 zł miesięcznie. Z kolei wyrokiem z dnia [...]lutego 2005 r. (sygn. akt [...]) ten sam Sąd uchylił wyrok zaoczny z dnia 4 czerwca 2004 r. w stosunku do T.W. i powództwo w tym zakresie I.W. oddalił - od którego skarżąca I.W. nie wniosła apelacji. Oznacza to, co prawidłowo ustaliły właściwe organy, że w dniu orzekania I.W. była uprawniona do otrzymywania od J.W. alimentów na rzecz swoich małoletnich córek w wysokości 150,00 zł miesięcznie na każdą z nich. Ponadto, co także jednoznacznie wynika z akt sprawy – w tym również z pierwotnego wniosku strony z dnia 29 lipca 2005 r. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej zakończonego w postępowaniu I instancji ostateczną decyzją z dnia 31 października 2005 r. odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej, jak i ponownego wniosku strony w tym zakresie z dnia 10 lutego 2006 roku - że J.W. dobrowolnie płaci alimenty w kwocie po 150 zł na każdą wnuczkę. Dlatego też małoletnie córki skarżącej mają prawomocnie zasądzone alimenty od ojca J.W., czyli J.W., a więc od osoby zobowiązanej w dalszej kolejności do realizacji tego obowiązku (wstępnego). Oznacza to, że J.W. płaci alimenty zgodnie z sentencją przedmiotowego wyroku sądu, ponieważ brak jest jakiegokolwiek dowodu świadczącego o staraniach skarżącej w celu przymusowej egzekucji danego świadczenia alimentacyjnego, gdyż nie jest wystawiony tytuł wykonawczy wobec J.W. z powodu bezskuteczności tej egzekucji. Z tych względów prawidłowo stwierdził organ II instancji, że obowiązek alimentacyjny nałożony wyrokiem Sądu Okręgowego na J.W. byłego męża strony skarżącej i ojca jej córek jest zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego realizowany dobrowolnie przez J.W. na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego 2005 roku. Natomiast dyspozycja art. 1 pkt.2 cyt. ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej stanowi o przyznawaniu zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, czyli jeżeli zasądzone alimenty nie są wypłacane dobrowolnie zgodnie z sentencją prawomocnego wyroku sądu, co w tej sprawie nie zachodzi. Wynika to z tego, że w przedmiotowej sprawie obowiązek alimentacyjny ojca dzieci przeszedł na osobę zobowiązaną do alimentowania w dalszej kolejności i jest on realizowany dobrowolnie, nie ma więc podstaw do przyznania stronie skarżącej zaliczki alimentacyjnej, ponieważ zobowiązany do alimentowania nie jest dłużnikiem alimentacyjnym. Dlatego też w tym stanie prawnym i faktycznym nie mają zastosowania przepisy art. 8 i 9 cyt. ustawy z 2005 r., które powołuje skarżąca w treści skargi do sądu. Przede wszystkim jednak podkreślić należy, że sprawa przyznania skarżącej uprawnień do zaliczki alimentacyjnej została wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2005 r. Sprawa niniejsza jest tożsama z tą sprawą zarówno pod względem podmiotowym (ta sama strona postępowania), jak też przedmiotowym (ten sam stan faktyczny). Sytuacja ta powoduje, że wydanie ponownej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, bez wyeliminowania z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji, byłoby dotknięte wadą nieważności wskazaną art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Z tego też względu postępowanie w sprawie niniejszej zostało prawidłowo umorzone jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.