II SA/Lu 558/11

PostanowienieWSA w Lublinie2011-09-28

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej, która zaskarżyła postanowienie w sprawie zasiłku celowego, należy się prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeśli dochody gospodarstwa domowego pozwalają na pokrycie kosztów utrzymania, a na rachunku bankowym znajdowały się środki finansowe wystarczające na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Stronie skarżącej odmawia się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ w sprawach z zakresu pomocy społecznej, do których zalicza się sprawa o zasiłek celowy, strona jest z mocy prawa zwolniona od kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Ponadto, strona nie wykazała, aby poniesienie kosztów ustanowienia adwokata spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i rodziny, zwłaszcza że na jej rachunku bankowym znajdowały się środki finansowe wystarczające na pokrycie tych kosztów.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zasiłek celowy. Strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trojgiem pełnoletnich dzieci, utrzymując się z gospodarstwa rolnego. Referendarz sądowy ocenił dochody i koszty utrzymania strony, a także analizował środki znajdujące się na jej rachunku bankowym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wniosła wypełniony i podpisany druk PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie oświadczenia strony skarżącej oraz nadesłanych przez nią dokumentów referendarz sądowy ustalił, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trojgiem pełnoletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2. Strona skarżąca wraz z małżonką i dziećmi utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Gospodarstwo to przynosi roczny dochód w kwocie [...] złotych (dochód obliczony na podstawie wskaźnika dochodowości gospodarstwa rolnego ustalonego obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2011 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2010 r.). Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi więc [...] złotych, co daje miesięczny dochód przypadający na członka gospodarstwa domowego strony skarżącej w kwocie [...] złotych. Łącznie miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej wynoszą [...] złotych. Do kosztów tych referendarz sądowy nie zaliczył kosztów ubezpieczenia społecznego gdyż maja one charakter powszechny oraz kosztów zakupu paliwa, napraw sprzętu i zakupu nawozów gdyż są to wydatki związane z produkcją rolną a nie wydatki tworzące koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego. Także płacone przez stronę skarżącą podatki nie zostały zaliczone do kosztów utrzymania koniecznego. Tak samo bowiem jak opłaty sądowe maja one charakter opłat publicznoprawnych. Kwotę miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej referendarz sądowy uzyskał natomiast dodając do uwzględnionych kosztów 1/12 rocznego kosztu zakupu węgla, czyli średni miesięczny koszt zużycia węgla. Z nadesłanego przez stronę skarżącą wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w dniu 22 sierpnia 2011 r. na jej rachunek bankowy wpłynęła kwota [...] złotych. Strona skarżąca podkreśliła, że jest zadłużona w bankach i obecnie nie stać jej na spłatę zaciągniętych kredytów oraz, iż żona jej miała ciężki wypadek. W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyznania stornie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W sprawie niniejszej strona skarżąca zaskarżyła postanowienie wydane w sprawie o przyznanie zasiłku celowego. Sprawa ta zalicza się więc do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem na gruncie art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. strona skarżąca w niniejszym postępowaniu jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Tym samym jej żądanie zwolnienia od tego obowiązku jest bezzasadne. Obowiązek ponoszenia kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu nie ciąży bowiem na stronie skarżącej i tym samym nie można przyjąć aby jego wykonanie wpływało na jej sytuację materialną. Skoro zaś brak jest podstaw do zwolnienia strony skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ocenić należy czy zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W ocenie referendarza sadowego strona skarżąca nie wykazała, że poniesienie przez nią minimalnego kosztu ustanowienia adwokata dla reprezentowania jej na obecnym etapie niniejszego postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Na obecnym etapie niniejszego postępowania ustanowienie adwokata wiązać się będzie ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjne bądź sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Minimalne wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla dokonania tych czynności wynosi 180,00 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 221,40 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Porównanie wysokości minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto do wysokości kwoty, która wpłynęła na rachunek bankowy strony skarżącej w dniu 22 sierpnia 2011 r. wskazuje, że w toku postępowania sądowego storna skarżąca dysponowała środkami finansowymi umożliwiającymi jej poniesienie kosztów ustanowienia adwokata. Istotne jest także to, że środki te znajdowały się na rachunku bankowym strony skarżącej już po wniesieniu przez nią skargi do sądu i na cztery dni przed wniesieniem przez nią o ustanowienie adwokata. Środki te strona skarżąca powinna zabezpieczyć na poczet kosztów toczącego się postępowania sądowego. Wyzbycie się tych środków, jak wynika z oświadczenia strony skarżącej złożonego na druku PPF, gdzie nie wykazuje ich ona, w toku postępowania sądowego nie może uzasadniać przyznania stronie skarżącej pomocy w jakiejkolwiek postaci. Przyznanie jej prawa pomocy w takiej sytuacji oznaczałoby przejęcia na rzecz Skarbu Państwa a więc na rzecz innych obywateli jej zobowiązań wynikających z toczonego przez nią postępowania sądowego w sytuacji, w której w istocie w toku postępowania dysponowała ona środkami finansowymi umożliwiającymi ponoszenie wydatków kilkakrotnie wyższych od kosztów niniejszego postępowania ale przeznaczyła je na inne cele nie związane z postępowaniem. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło