II SA/Lu 563/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-10-08

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód netto po odliczeniu kosztów utrzymania gospodarstwa domowego (nieobejmujących wyżywienia) jest zbyt niski na pokrycie kosztów wyżywienia, może zostać zwolniona w całości od kosztów sądowych i ustanowić pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód netto po odliczeniu kosztów utrzymania gospodarstwa domowego (nieobejmujących wyżywienia) jest zbyt niski na pokrycie kosztów wyżywienia, wykazuje, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W takiej sytuacji, mimo posiadania stałych dochodów, poniesienie przez nią kosztów postępowania wiązałoby się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca L. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po wezwaniach do uzupełnienia informacji o stanie majątkowym, strona przedstawiła dane dotyczące swoich dochodów (emerytura) i wydatków (opłaty za media, leki, podatek od nieruchomości). Referendarz sądowy ocenił, że dochody strony po odliczeniu kosztów utrzymania gospodarstwa domowego są niewystarczające na pokrycie kosztów wyżywienia, co uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano L. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 08 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. R., B. B. i T. R. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a przyznać L. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. Strona skarżąca L. R. w skardze wniosła o zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Strona skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła wypełniony i podpisany urzędowy formularz symbol PPF w zakreślonym terminie (data na prezentacie) żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Strona skarżąca dwukrotnie wezwana do uzupełnienia informacji o stanie majątkowym wykonała wezwania. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych ( 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 5, § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292, 80 złote brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczeń strony skarżącej i nadesłanych przez nią dokumentów źródłowych wynika, że samodzielnie prowadzi ona gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu jednorodzinnym, w którym zajmuje pomieszczenie o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Strona skarżąca jest współwłaścicielem w [...] części nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] m2. Strona skarżąca ponosi opłaty za gaz i wodę w [...] ich wysokości natomiast w pełnej wysokości ponosi opłaty za energię elektryczną. W miesiącu sierpniu bieżącego roku opłata za wodę za okres dwu miesięcy wyniosła [...] złotych a opłata za gaz z okres dwu miesięcy od czerwca do sierpnia bieżącego roku wyniosłą [...] złotych. Aby uiścić te opłaty raz na dwa miesiące strona skarżąca miesięcznie zaoszczędzić musi kwotę [...] złotych aby uiścić opłatę za wodę i [...] złote aby uiścić opłatę za gaz. Opłata za energię elektryczną za okres trzech miesięcy wyniosła [...] złotych czyli miesięcznie strona skarżąca zaoszczędzić musi kwotę [...] złotych aby uiścić tą opłatę raz na dwa miesiące. Ponadto miesięcznie strona skarżąca wydaje na zakup leków [...] złotych i opłaca [...] podatku od nieruchomości, który wynosi za bieżący rok [...] złotych. Łącznie średnie miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej nie obejmujące kosztów wyżywienia wynoszą [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że realnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej nieobejmujące kosztów wyżywienia wynoszą [...] złotych a dochód netto strony skarżącej wynosi [...] złotych. Tak więc po poniesieniu przez stronę skarżącą kosztów utrzymania nie obejmujących kosztów wyżywienia do dyspozycji strony skarżącej na pokrycie kosztów wyżywienia pozostaje kwota [...] złotych. Kwota ta w ocenie referendarza sądowego jest zbyt niska, aby mogła pokryć zarówno koszty wyżywienia strony skarżącej jak i choć w części koszty niniejszego postępowania. Tak więc strona skarżąca może ponieść koszty niniejszego postępowania jedynie poprzez przeznaczenie na ten cel środków finansowych służących pokryciu koniecznych kosztów utrzymania. To zaś decyduje o tym, że poniesienie przez stronę skarżącą każdego jednego z kosztów tworzących koszty niniejszego postępowania wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznych stronie skarżącej kosztach utrzymania. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu jednak na to, że poniesienie przez stronę skarżącą któregokolwiek (każdego jednego) z kosztów postępowania w rozpoznawanej sprawie odbyć się może jedynie kosztem wydatków niezbędnych na pokrycie kosztów utrzymania przyjąć należy, że strona skarżąca mimo tego, iż posiada stałe dochody nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło