II SA/Lu 579/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-11-21

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej zasiłku stałego, która jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, jeśli poniesienie kosztów jego wynagrodzenia spowoduje uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania?
Ratio decidendi
Stronie skarżącej w sprawie dotyczącej zasiłku stałego, która jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że poniesienie kosztów jego wynagrodzenia spowoduje uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Zwolnienie z kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli sytuacja finansowa strony nie pozwala na pokrycie tego kosztu bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. D. – M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały. Referendarz sądowy stwierdził, że strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA. Analizując sytuację finansową strony, referendarz uznał, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania, w związku z czym przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. D. – M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. – M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. D. – M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchylenie decyzji przyznającej zasiłek stały p o s t a n a w i a I. przyznać A. D. – M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca A. D. – M. w piśmie z dnia 12 października 2008 r. wniosła o zwolnienie od opłat sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Pouczony pismem z dnia 21 października 2008 r. o tym, że w przedmiotowej sprawie nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i wezwany do sprecyzowania czy wnosi o ustanowienie adwokata czy radcy prawnego pismem z dnia 30 października 2008 r. wyjaśnił, że wnosi o ustanowienie adwokata. Strona skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła w zakreślonym terminie wypełniony i podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga A. D. – M., która zainicjowała niniejsze postępowanie dotyczy uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały, czyli w istocie dotyczy zasiłku stałego, którego zasady przyznawania normuje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Ze względu na przedmiot niniejszego postępowania stronę skarżącą zalicza się do grupy podmiotów, do których ma zastosowanie art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Tym samym na stronie skarżącej w niniejszym postępowaniu nie ciąży obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Skoro na stronie skarżącej nie ciąży w niniejszym postępowaniu obowiązek ponoszenia kosztów sądowych nie można oszacować ich wpływu na możliwość poniesienia przez nią wszelkich kosztów postępowania. Brak jest tym samym możliwości oszacowanie wystąpienia stanów faktycznych zawartych w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. od zaistnienia, których przepis ten uzależnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowity a tym samym i przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Okoliczność powyższa nie stoi jednak na przeszkodzie rozważenia możliwości przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - 292,80 złotych brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w kwocie [...] złotych. Strona skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000,00 euro. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania wynagrodzenia adwokata. Łączny miesięczny dochód strony skarżącej wynosi [...] złotych. Po uiszczeniu przez stronę skarżącą minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto do jej dyspozycji na zaspokojenie koniecznych kosztów utrzymania pozostałaby kwota [...] złotych. Na gruncie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950) przyjmuje się, że kwota zapewniająca w stopniu minimalnym pokrycie koniecznych kosztów utrzymania osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 złotych. Skoro kwota, która pozostałaby do dyspozycji strony skarżącej na pokrycie koniecznych dla niej kosztów utrzymania po uiszczeniu kwoty brutto minimalnego wynagrodzenia adwokata byłaby niższa od kwoty z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w wysokości ustalonej § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przyjąć należy, że opłacenie wynagrodzenia adwokata spowoduje uszczerbek w koniecznych stronie skarżącej kosztach utrzymania, niezależnie od wysokości ponoszonych przez stronę skarżącą kosztów utrzymania. Dlatego referendarz sądowy uwzględnił wniosek strony skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło