II SA/Lu 58/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z trojgiem dzieci, w tym dwojgiem studiujących oraz jednym niepełnoletnim uczęszczającym do gimnazjum, które kształci i utrzymuje i, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. Strona skarżąca podniosła również, że jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha i sklepu spożywczego oraz, iż spłaca kredy bankowy i inne zadłużenie u komornika. Jednocześnie strona skarżąca oświadczyła, że nie osiąga żadnych dochodów i nie wystarcza jej środków finansowych na zakup żywności. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten posługując się zwrotem "...gdy wykaże...", nakłada na stronę skarżącą obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności oraz takiego uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy aby przekonać sąd (referendarza sądowego) o wystąpieniu przesłanki wymienionej w zacytowanym powyżej przepisie, a implikującej możliwość zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych w całości bądź w części. (pot. postanowienie NSA z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 90/11 – LexPolonica nr 2480519). Oznacza to również, że na stronie skarżącej ciąży obowiązek bardzo dokładnego i rzetelnego przedstawienia okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I GZ 60/11 – LexPolonica nr 2596997). Złożony przez stronę skarżącą formularz nie może być uznany za odzwierciedlający jej rzeczywistą sytuację majątkową a tym samym aby zawarte w nim informacje były rzetelne, skoro strona skarżąca oświadcza w nim, iż utrzymuje i kształci troje dzieci równocześnie spłacając kredyt bankowy i inne zadłużenie, nie mając przy tym żadnych dochodów (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt II FPP 4/10 – LexPolonica nr 2462182). Z akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, że strona skarżąca jest właścicielką nieruchomości, na której posadowiony jest budynek o powierzchni zabudowy [...] m2, powierzchni użytkowej [...] m2 z werandą o powierzchni [...] m2 i kubaturze [...] m3, który wykorzystywany jest na cele handlowe, gastronomiczne, usługowe oraz zakwaterowania (protokół oględzin z dnia 20 lipca 2011 r. wraz z dołączoną do niego dokumentacją fotograficzną, protokół oględzin z dnia 25 maja 2010 r. wraz z dołączoną do niego dokumentacją fotograficzną, wypis z rejestru gruntów z dnia 8 lipca 2011 r., kserokopia Książki obiektu budowlanego nr 1 obejmująca okres od 15 marca 1997 r.). Złożone przez stronę skarżącą na druku PPF oświadczenie będąc wewnętrznie sprzeczne (ponoszenie kosztów utrzymania i kształcenia dzieci oraz spłacanie kredytu przy zupełnym braku dochodów) i przedstawiające obraz sytuacji majątkowej strony skarżącej dalece odbiegający od wynikającego z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego (ujęcie w oświadczeniu tylko mieszkania – pominięcie budynku, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza, pominięcie rodzaju prowadzonej dzielności gospodarczej) dowodzi jedynie tego, że strona skarżąca w sposób wybiórczy zaprezentowała swoją sytuację materialną ukrywając przy tym wysokość osiąganych dochodów oraz rozmiar i rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do samodzielnego prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego strony są przez nią pomijane, mimo istniejącego po jej stronie obowiązku ich dokładnego przedstawienia (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt I GZ 48/11 – LexPolonica nr 2597023). Oceniając zaś zasadność wniosku strony skarżącej w oparciu o wyjawione przez nią okoliczności przy świadomości tego, że są one przedstawione wybiórczo nie można uznać aby strona skarżąca wykazała, iż poniesienie przez nią kosztów sądowych niniejszego postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.