II SA/Lu 580/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego przekazującego według właściwości sprawę dotyczącą ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę Wojewoda Lubelski postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2009 r., po rozpoznaniu zażalenia Prezydenta Miasta Chełm na postanowienie Starosty Chełmskiego z dnia 14 lipca 2009 r. przekazujące według właściwości Prezydentowi Miasta Chełm sprawę dotyczącą ustalenia i wypłaty odszkodowania H. J., W. Ż. i W. Ż. za wywłaszczoną nieruchomość, oznaczoną jako działka nr ewid. [...], o pow. [...] ha, położoną w C., przy ulicy K. – umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewoda Lubelski wyjaśnił, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 30 sierpnia 2002 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Chełma z dnia 29 września 1979 r., którą wywłaszczono nieruchomość, stanowiącą własność H. Ż. oraz spadkobierców W. Ż., to jest H. J., W. Ż. i W. Ż., położoną w C. przy ul. K., oznaczona jako działka nr ewid. [...], o pow. [...] ha, z przeznaczeniem pod urządzenie ogródków działkowych oraz ustalono odszkodowanie. Z uwagi na fakt, że wywłaszczona nieruchomość stanowi obecnie własność Miasta Chełm, Prezydent Miasta Chełm zwrócił się do Wojewody Lubelskiego o wyłączenie go od załatwienia sprawy dotyczącej ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia tej nieruchomości. Wojewoda pismem z dnia 23 czerwca 2005 r., działając na podstawie art. 26 § 2 k.p.a., wyłączył Prezydenta Miasta Chełm od załatwienia wskazanej sprawy i do jej rozpatrzenia wyznaczył Starostę Chełmskiego. Decyzją z dnia 10 czerwca 2008 r. Starosta Chełmski ustalił wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości 79.235 zł, zobowiązując jednocześnie Miasto Chełm do wypłaty tego odszkodowania na rzecz H. J., W. Ż. i W. Ż. Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 4 sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2008 r., II SA/Lu 667/08, po rozpoznaniu skargi Prezydenta Miasta Chełm oraz H. J. i W. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 4 sierpnia 2008 r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zobowiązanym do wypłaty odszkodowania w niniejszej sprawie winien być Prezydent Miasta Chełm, wykonujący zadani z zakresu administracji rządowej, a nie Miasto Chełm jako jednostka samorządu terytorialnego. Stwierdzeniem tym, zdaniem Wojewody, Sąd wyeliminował przesłankę uzasadniającą wyłączenie Prezydenta Miasta Chełm od załatwienia tejże sprawy. Wskazanym wyżej postanowieniem z dnia 14 lipca 2009 r. Starosta Chełmski, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał Prezydentowi Miasta Chełm sprawę dotyczącą ustalenia i wypłaty odszkodowania H. J., W. Ż. i W. Ż. za wywłaszczoną nieruchomość, oznaczoną jako działka nr ewid. [...], o pow. [...] ha, położoną w C., przy ulicy K.. Zażalenie na to postanowienie złożył Prezydent Miasta Chełm, wnosząc o jego uchylenie. Wojewoda Lubelski stwierdził, że wnoszący zażalenie nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2009 r. umorzył postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 138 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. Powołując się na orzecznictwo sądowe, Wojewoda wskazał, że stroną postępowania nie może być organ administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa został powołany do działania w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej. Prezydent Miasta Chełm, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej jest organem administracji publicznej, któremu postanowieniem organu pierwszej instancji przekazano sprawę do rozpoznania, nie mógł więc wnieść w tej sprawie zażalenia. Skargę do sądu administracyjnego na to postanowienie wniósł Prezydent Miasta Chełm, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Starosty Chełmskiego z dnia 14 lipca 2009 r. W skardze Prezydent wskazał, iż postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania H. J., W. Ż. i W. Ż. za wywłaszczoną nieruchomość, oznaczoną jako działka nr ewid. [...], o pow. [...] ha, położoną w C., przy ulicy K., toczyło się przed Starostą Chełmskim orzekającym w pierwszej instancji oraz przed Wojewodą Lubelskim jako organem drugiej instancji od dnia 23 czerwca 2005 r. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2009 r. Starosta Chełmski na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał będącą w toku sprawę zgodnie z właściwością Prezydentowi Miasta Chełm. Prezydent Miasta Chełm zarzucił, iż WSA w Lublinie, wbrew stanowisku Wojewody, nie podważył zasadności wyznaczenia Starosty Chełmskiego jako organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy. Brak było zatem podstaw do przekazywania tej sprawy Prezydentowi Miasta Chełm jako organowi właściwemu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu w zakresie zgodności z obowiązującym prawem, co czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a zatem skargi na to postanowienie nie można uznać za zasadną. W rozpoznawanej sprawie zażalenie na postanowienie Starosty Chełmskiego z dnia 14 lipca 2009 r., przekazujące Prezydentowi Miasta Chełm według właściwości – w myśl art. 65 § 1 k.p.a. – sprawę ustalenia i wypłaty odszkodowania H. J., W. Ż. i W. Ż. za wywłaszczoną nieruchomość, oznaczoną jako działka nr ewid. [...], o pow. [...] ha, położoną w C., przy ulicy K., wniósł Prezydent Miasta Chełm. Organ, któremu w trybie art. 65 § 1 k.p.a. przekazana została sprawa według właściwości, jest związany treścią postanowienia o przekazaniu sprawy (art. 110 w związku z art. 126 k.p.a.). Obalenie mocy wiążącej takiego postanowienia może nastąpić w wyniku wniesienia zażalenia bądź w trybach nadzwyczajnych, jak również na drodze rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego na zasadach wynikających z art. 22 k.p.a. Dlatego też organ, któremu podanie przekazano ostatecznym postanowieniem, jeżeli uzna, że nie jest organem właściwym, nie może wydać postanowienia o przekazaniu podania organowi, od którego je otrzymał, lecz powinien wystąpić do organu właściwego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Organ administracji, który przekazano sprawę, nie może również wnieść zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., gdyż uprawnienie do wniesienia środka odwoławczego służy jedynie stronie, a nie służy organowi. Prezydent Miasta Chełm, który wniósł zażalenie na wskazane wyżej postanowienie Starosty Chełmskiego z dnia 14 lipca 2009 r., był związany treścią tego postanowienia. O ile organ ten nie zgadzał się z tym rozstrzygnięciem, to mógł zwrócić się do właściwego organu o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tego postanowienia bądź o rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego na zasadach wynikających z art. 22 k.p.a. Z akt sprawy wynika zresztą, że w chwili obecnej jest w toku postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego powstałego w związku z niniejszą sprawą pomiędzy Prezydentem Miasta Chełm a Starostą Chełmskim (k.32). Ponownie należy podkreślić, iż Prezydentowi Miasta Chełm nie służyło zażalenie na postanowienie Starosty Chełmskiego z dnia 14 lipca 2009 r. Z art. 141 § 1 k.p.a. wynika bowiem, że zażalenie na postanowienie wydane w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. przysługuje stronie, a nie przysługuje organowi administracji, któremu sprawa została przekazana. Prawidłowe jest stanowisko Wojewody Lubelskiego, iż Prezydent Miasta Chełm wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej jest organem administracji publicznej, któremu postanowieniem Starosty Chełmskiego przekazano sprawę według właściwości, a więc nie mógł wnieść zażalenia na to postanowienie. W tej sytuacji zasadnie organ odwoławczy umorzył postępowanie zażaleniowe w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a. Ubocznie jedynie wskazać należy, iż bezzasadne jest stanowisko Wojewody, że w świetle wyroku Sądu z dnia 19 grudnia 2008 r., II SA/Lu 667/08, wyeliminowana została przesłanka uzasadniająca wyłączenie Prezydenta Miasta Chełm od załatwienia sprawy ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał jedynie, iż "zobowiązanym do wypłaty odszkodowania w niniejszej sprawie winien być Prezydent Miasta Chełma (nie "Miasto Chełm") wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, a nie jak przyjęły organy obu instancji – "Miasto Chełm jako jednostka samorządu terytorialnego". Z powołanego wyroku nie wynika zatem w żadnym razie, by Sąd podważał zasadność wyznaczenia Starosty Chełmskiego jako organu właściwego do załatwienia sprawy. Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.