II SA/Lu 587/10
WyrokWSA w Lublinie2011-02-01
Skład orzekający: Witold Falczyński, Maria Wieczorek-Zalewska, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożone przez organy nadzoru budowlanego obowiązki wykonania określonych robót budowlanych doprowadzą budynek gospodarczy do stanu zgodnego z prawem, uwzględniając jego usytuowanie względem granicy działki i drogi gminnej oraz zgodność z planem miejscowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożone przez organy nadzoru budowlanego obowiązki wykonania robót budowlanych nie doprowadzą spornego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. W szczególności, usytuowanie ściany wschodniej w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej narusza przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz zapisy planu miejscowego, które dopuszczają sytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy działki, ale nie w odległości 1,5 m. Ponadto, budynek nie spełnia wymogów odległości od drogi gminnej, a inwestorka nie uzyskała wymaganej zgody zarządcy drogi. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku gospodarczego wybudowanego niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Inwestorka wybudowała budynek o większej powierzchni i w mniejszej odległości od granicy działki sąsiedniej oraz drogi gminnej niż zgłoszono. Organy nadzoru budowlanego nałożyły obowiązek wykonania określonych robót rozbiórkowych i budowlanych. Strony wniosły skargi do WSA, kwestionując prawidłowość nałożonych obowiązków i zgodność z prawem usytuowania budynku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. W. i A. P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skarg A. P. i T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. W. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nałożył na inwestora – T. W. obowiązek wykonania robót budowlanych, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku gospodarczego, usytuowanego na działce nr ewid. 629 w L., wybudowanego niezgodnie z warunkami dokonanego zgłoszenia z dnia 26 czerwca 2007r.
Objęte obowiązkiem wykonania roboty budowlane to:
1. rozbiórka ściany zewnętrznej o długości 7,57 m, usytuowanej od strony wschodniej (od strony działki nr ewid. 98/1 będącej własnością A. P.) i wykonanie nowej ściany zewnętrznej o długości 6,92m na własnym fundamencie, usytuowanej w odległości 1,50 m od granicy działki nr ewid. 98/1;
2. rozbiórka ściany zewnętrznej o długości 3,47 m od strony północnej (ul. S.) i wykonanie nowej ściany o długości 3,30 m na własnym fundamencie wraz z wrotami w odległości 6,0 m od krawędzi jezdni drogi gminnej;
3. skrócenie na całej wysokości ściany zachodniej budynku o długości 7,57 m do długości 6,92 m;
4. rozbiórka trzonu kominowego usytuowanego w południowo - wschodnim narożu ww. budynku.
Organ ustalił, że inwestorka w dniu 26 czerwca 2007r. dokonała w Starostwie Powiatowym zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego murowanego o powierzchni zabudowy do 25 m², stosownie do wymogów art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
W wyniku przeprowadzonych w dniu 5 listopada 2009r. kolejnych oględzin ustalono, że na działce nr ewid. 629 wybudowany został budynek gospodarczy murowany z dachem pokrytym blachą trapezową. Po częściowej rozbiórce obiekt wraz z ociepleniem posiada wymiary 7,57 x 3,47 m, co daje 26,27 m2 powierzchni zabudowy. Wysokość budynku od strony działki nr ewid. 98/1 (ściana wschodnia) to 3,49 m i 2,91 m (ściana zachodnia). Odległość budynku od ogrodzenia pomiędzy działkami 629 i 98/1 wynosi od 1,33 m do 1,39 m, a od krawędzi jezdni ul. S. 5,35m. Obiekt oddalony jest 4,60 m (odległość mierzona po skosie) od budynku zlokalizowanego na działce nr 98/1. Wewnątrz budynku w narożu ściany południowo-wschodniej wykonany jest otynkowany komin z wkładem z rury kamionkowej. Oględziny nie potwierdziły istnienia instalacji wewnętrznych w budynku, w tym grzewczej.
Odnosząc się do dokonanych przez organ pomiarów, dotyczących usytuowania budynku, współwłaścicielka działki nr 629 E. B. oświadczyła do protokołu z oględzin, że nie wie, czy ogrodzenie usytuowane jest w ostrej granicy działki (jej zdaniem ogrodzenie powinno być przesunięte w kierunku działki sąsiedniej). Natomiast A. P. oceniła, iż odległość budynku od granicy wynosi około 1,30 m.
Na podstawie przeprowadzonych oględzin organ stwierdził, że w trakcie budowy spornego obiektu inwestor zmienił częściowo lokalizację, kształt i wymiary liniowe budynku.
Usytuowanie budynku gospodarczego w odległości 1,5 m od granicy działki, tak jak przewidywało to zgłoszenie z 2007 roku – zdaniem organu - było dopuszczalne w świetle § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który reguluje kwestie sytuowania budynków.
Zgodnie z § 18 Uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] roku w sprawie I części zmian obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta dopuszcza się możliwość sytuowania budynków bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, o ile wynikać to będzie z wymogów przyjętej formy i rodzaju zabudowy, lokalizacji, a także racjonalnego wykorzystania terenu działki i umożliwienia uzyskania poprawnych efektów przestrzennych. Nie stwierdzono również w toku postępowania przekroczenia § 29 Rozdziału II Zasady zagospodarowania terenów według rodzajów przeznaczenia, w zakresie intensywności zabudowy i maksymalnej wysokości zabudowy tj. 7 m do najwyższego gzymsu i 12 m do kalenicy. Ponadto zgodnie z ustaleniami ww. planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego działka nr ewid. 629 położona jest w Wielofunkcyjnej Strefie Śródmiejskiej. Działka leży w obszarze mieszkaniowym oznaczonym symbolem ,,88MN".
Podczas wyjaśniania kwestii dopuszczalności usytuowania budynku w odległości 5,40 m od krawędzi jezdni w świetle ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta ustalono, na podstawie pisma Urzędu Miasta z dnia [...], znak [...], że ulica S. jest drogą gminną, a istniejąca zabudowa znajduje się bliżej niż dopuszczają to przepisy ustawy o drogach publicznych. Organ ustalił, że usytuowanie na działce nr ewid. 629 budynku gospodarczego w linii zabudowy budynku mieszkalnego - według powołanego wyżej pisma Urzędu Miasta - jest dopuszczalne, ponieważ spełnia wymogi zachowania lokalnego ładu przestrzennego, jednakże z uwagi na zbliżenie do krawędzi drogi gminnej na odległość mniejszą niż 6,0 m wymagane jest uzyskanie zgody od zarządcy drogi, tj. Burmistrza Miasta.
W dniu 5 marca 2010 roku T. W. poinformowała, że złożyła wniosek o wyrażenie zgody na pozostawienie ww. budynku gospodarczego w odległości mniejszej niż 6 m od krawędzi jezdni, w wyniku czego uzyskała od Urzędu jedynie pismo z odpowiedzią. Wskazała, że nie posiada natomiast, ani zgody, ani decyzji odmownej w tej sprawie. Urząd Miasta pismem z dnia [...] roku znak: [...] w odpowiedzi na zapytanie w tej sprawie organu nadzoru budowlanego z dnia 12 marca 2010 roku, stwierdził, że z uwagi na nie wystąpienie przesłanek określonych w art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych nie było prowadzone postępowanie w sprawie usytuowania budynku gospodarczego na działce nr 629 przy ul. S. w L.
Organ wskazał, że Inwestor dokonał zgłoszenia budowy ww. budynku gospodarczego, jednakże obarczone jest ono wadą w postaci braku formalnej zgody od zarządcy drogi, tj. Burmistrza Miasta na zbliżenie budynku do drogi gminnej, przy czym właściwy organ, (administracji architektoniczno - budowlanej) nie wniósł sprzeciwu do planowanej budowy.
Organ I instancji wskazał, że ustawodawca w odniesieniu do niektórych rodzajów robót budowanych wprowadził jedynie obowiązek dokonania zgłoszenia, co jest czynnością o charakterze technicznym, tym samym zgłoszenie nie podlega weryfikacji w toku postępowania instancyjnego. Organ nie wezwał do uzupełnienia zgłoszenia (art. 30 ust. 2 ustawy), ani nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji (art. 30 ust. 6). Z uwagi na powyższe inwestor miał prawo uznać, iż posiada legitymację do wykonania robót zgodnie ze zgłoszeniem, a więc między innymi w zbliżeniu do drogi gminnej. Jednak inwestor wykonał roboty budowlane inaczej niż było to określone w zgłoszeniu, a dodatkowo w sposób naruszający obowiązujące przepisy prawa.
Organ rozpatrzył możliwość zastosowania w niniejszym przypadku procedury legalizacyjnej określonej w art. 49b Prawa budowlanego i uznał, że zastosowanie w omawianej sprawie znajdzie nie art. 48 lub art. 49b, lecz art. 51 w związku z art. 50 ustawy Prawo budowlane. W przypadku bowiem braku zgłoszenia, mamy do czynienia z samowolą budowlaną, do której znajdują zastosowanie przepisy art. 49b ustawy Prawo budowlane, natomiast w przypadku gdy inwestor dokonał zgłoszenia, ale zrealizował obiekt z przekroczeniem warunków zaakceptowanych przez organ, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie - winien mieć zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego.
Sporny budynek nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa powszechnie obowiązującego określonym w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustawy o drogach publicznych .
W świetle powyższego organ uznał za zasadne nakazanie wyłącznie prac zmierzających do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem - bez konieczności nakazywania rozbiórki całego obiektu.
Od decyzji powyższej odwołania złożyły T. W. oraz A. P. W wyniku ich rozpatrzenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza i utrzymał ją w mocy.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że mając na uwadze stan faktyczny sprawy, wykonanie określonych w sentencji zaskarżonej decyzji robót budowlanych pozwoli doprowadzić przedmiotowy budynek gospodarczy do stanu zgodnego z przepisami prawa. W rezultacie wykonania nakazanych robót, budynek będzie miał powierzchnię zabudowy, zgodną z wymogami art. 29 ust. 1 pkt 2, a także jego usytuowanie nie będzie naruszać warunków technicznych oraz przepisów ustawy o drogach publicznych.
Ponadto WINB wskazał, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że prowadzenie robót budowlanych bez zgłoszenia, jak i prowadzenie robót na podstawie zgłoszenia, ale dokonanego z naruszeniem art. 30 ust. 1, tj. na podstawie zgłoszenia nieprawidłowego lub w sposób inny niż wskazany w zgłoszeniu, skutkuje nakazem rozbiórki (art. 49b), ale dopiero wówczas, gdy postępowanie legalizacyjne przeprowadzone na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego okaże się bezskuteczne (powołał tutaj wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 grudnia 2006r. sygn. akt II SA/Lu 794/06 oraz z dnia 17 marca 2009r. sygn. akt II SA/Lu 745/08). W sytuacji natomiast, gdy roboty zostały zakończone, nie ma już obowiązku wydawania postanowienia o ich wstrzymaniu (art. 50 ust. 1 pkt 3), lecz należy wydać decyzję nakładającą na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (art. 51 ust.1 pkt. 2). Dopiero bowiem w razie niewykonania w wyznaczonym terminie wskazanych czynności organ powinien wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych (o ile są kontynuowane) bądź rozbiórkę obiektu budowlanego albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3 pkt 2).
Organ ponadto wyjaśnił, że pojęcie "stanu zgodnego z prawem" należy rozumieć szeroko, tj. również jako niezgodność wykonanych robót budowlanych z dokonanym zgłoszeniem, które zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane powinno wskazywać rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. "Stanem zgodnym z prawem" jest bowiem tylko inwestycja wykonana zgodnie ze zgłoszeniem, zaakceptowanym przez organ architektoniczno-budowlany, który nie zgłosił sprzeciwu, a zatem prowadzenie robót w inny sposób niż określony w zgłoszeniu nie jest zgodne z prawem.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania złożonego przez A. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że przepisy prawa obowiązującego w dacie dokonania przez inwestora zgłoszenia dopuszczają usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy (§ 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 18 Uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie l części zmian obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta - [...]). W związku z tym usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego jest zgodne z prawem.
Odnosząc się do kwestii odległości omawianego budynku od drogi gminnej, organ wskazał, że właśnie nakazane zaskarżoną decyzją roboty budowlane, polegające na skróceniu ścian wschodniej i zachodniej mają na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zatem i w tym zakresie zarzut wskazany w odwołaniu uznał za niezasadny.
Natomiast co do wadliwości dokonanego przez inwestora zgłoszenia stwierdził, że organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do jego rozpatrzenia i zaznaczył, że zgłoszenie jest prawnie skuteczne, jeśli właściwy organ, w tym przypadku Starostwo Powiatowe, nie wniesie w ciągu 30 dni sprzeciwu w drodze decyzji.
Poza tym organ odwoławczy uznał, że żądanie A. P. w zakresie przeprowadzenia przez PINB w L. postępowania w trybie art. 50a pkt 1 prawa budowlanego nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy.
Ponadto organ nie podzielił stanowiska A.P., że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a przedmiotowy budynek nie zagraża bezpieczeństwu pożarowemu, ponieważ jest wykonany z materiałów niepalnych.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez T. W., zaznaczył, że inwestorka dokonała w dniu 26 czerwca 2007r. w Starostwie Powiatowym skutecznie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego murowanego o powierzchni zabudowy do 25 m2. Jednakże w trakcie budowy ww. obiektu odstąpiła od warunków zgłoszenia. W związku z tym organ budowlany zobligowany był do przeprowadzenia postępowania naprawczego, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosły: T. W. oraz A. P.
T. W. zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenia prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.: art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 43 ust. 2 ustawy dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a także przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 9 kpa, art. 8 kpa oraz art. 7 kpa.
Skarżąca wskazała, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust 1 ustawy Prawo budowlane została wydana z przekroczeniem 2 miesięcznego terminu od wydania postanowienia wstrzymującego inwestorowi roboty budowlane co oznacza, że całe postępowanie prowadzone po wydaniu tego postanowienia jest dotknięte nieważnością.
Poza tym podniosła, że budowy spornego obiektu skarżąca dokonała na podstawie ważnego zgłoszenia, a także wystąpiła w 2002r. o wydanie pozwolenia na budowę podobnego obiektu i zgodę taką otrzymała. T. W. wskazała, że obiekt jest zgodny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia w planie dotyczące linii zabudowy w odległości mniejszej niż 6 metrów od krawędzi drogi gminnej należy rozumieć, albo jako rażące naruszenie prawa przez Uchwałę zatwierdzającą plan miejscowy, albo jako lex specialis w stosunku do art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W ocenie skarżącej tylko ten drugi sposób wykładni jest prawidłowy. Zdaniem T. W. nie jest konieczne uzyskanie zgody zarządcy drogi na przybliżenie obiektu, w sytuacji kiedy obiekt ten jest usytuowany w linii zabudowy ustalonej planem miejscowym. Strona tłumaczy, że potrzeba taka zaistniałaby, gdyby inwestor chciał lokalizować obiekt w odległości mniejszej niż 6 m z jednoczesnym przekroczeniem linii zabudowy. Podniosła przy tym, iż nawet w sytuacji, kiedy zgoda zarządcy byłaby potrzebna, to wobec tego, że mamy do czynienia z postępowaniem legalizacyjnym, zgoda taka mogłaby być wydana również na tym etapie. Strona skarżąca uważa, że Burmistrz (zarządca drogi) zgodę taką de facto wydał w piśmie Urzędu Miasta z dnia 30 grudnia 2009 r. nr PP 7347-1/167/09.
A. P. zarzuciła natomiast zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 49b ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane oraz § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na uznaniu, że obowiązki nałożone na inwestora zaskarżoną decyzją doprowadzą budynek gospodarczy do stanu zgodnego z przepisami prawa. Strona wskazuje, że przewidziane w decyzji położenie ściany wschodniej od granicy skarżącej w odległości 1,5m, o długości 6,92m, w dalszym ciągu narusza przepisy prawa budowlanego, ponieważ odległość ta powinna wynosić 3m, a długość 6m. Poza tym ściana południowa z oknem znajduje się także w odległości niezgodnej z przepisami prawa, bo w odległości 4m od drewnianej werandy i domu skarżącej;
- art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych poprzez nie zachowanie wymaganej odległości od drogi gminnej. Skarżąca wskazuje, że ten fakt stwierdził organ I i II instancji, jak również zarządca dróg publicznych Burmistrz w piśmie Urzędu Miasta nr lM-5540/87/08. Poza tym, jak wynika z akt sprawy, inwestor nie uzyskał wymaganego prawem uzgodnienia od zarządcy drogi, na usytuowanie obiektu w odległości mniejszej niż 6m od krawędzi drogi;
- art. 50a pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie. Skarżąca wskazała, że podczas budowy spornego budynku pomimo postanowienia z dnia 4 października 2007r. o wstrzymaniu robót budowlanych, inwestor kontynuował prace (na co przedstawiła odpowiednie dowody: pisma z dnia 18 i 22 października 2007r. oraz z dnia 5 listopada 2007r.), w związku z czym dopuszczał się samowoli budowlanej;
Strona skarżąca w uzasadnieniu podniosła, że działka T. W. daje możliwość usytuowania budynku zgodnie z warunkami technicznymi określonymi ww. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, ponieważ działka ta jest dwukrotnie większa od jej nieruchomości i ma większe możliwości zabudowy, zwłaszcza od strony jej działki. Poza tym wskazała, że plan miejscowy w § 18 dopuszcza usytuowanie budynków bezpośrednio w granicy działki, a nie w odległości 1,5m od niej.
W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011r. Sąd zarządził na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) połączenie spraw ze skarg T. W. i A. P. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, gdyż dotyczą one tej samej decyzji administracyjnej.
Rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne uprawnione są do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy, mając na względzie dotychczasowe rozstrzygnięcia w sprawie oraz działając w granicach sprawy doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), a organ odwoławczy, który utrzymał ją w mocy, powyższego uchybienia nie dostrzegł i w ramach ponownego rozpatrywania sprawy go nie wyeliminował.
Przedmiotem sprawy jest nałożony na T. W. przez organ nadzoru budowlanego obowiązek wykonania wskazanych w decyzji organu I instancji z dnia 16 kwietnia 2010r. robót budowlanych wykonanych z przekroczeniem dokonanego zgłoszenia w celu doprowadzenia wykonanego obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Bezspornym jest, iż inwestorka dokonała zgłoszenia zamiaru przystąpienia do realizacji budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 24,75m² na działce nr 629 położonej w L. i mogła zrealizować go wyłącznie w takim kształcie i w takiej odległości od granicy z działką sąsiednią i drogą gminną, jak to określiła w zgłoszeniu (k. 20 – 28 akt adm. I instan.). Tymczasem - jak wynika z wyczerpujących ustaleń organów (których również nie podważa T.W.) - zrealizowany budynek w zupełności nie odpowiada budynkowi, który miał zostać wykonany w oparciu o dokonane zgłoszenie.
Inwestorka wybudowała obiekt o wymiarach 7,57 x 3,47 m, co daje 26,27 m² powierzchni zabudowy w odległości od ogrodzenia pomiędzy działkami 629 i 98/1 - od 1,33 m do 1,39 m, a od krawędzi jezdni ul. S. 5,35m. Obiekt oddalony został o 4,60 m (odległość mierzona po skosie) od budynku zlokalizowanego na działce nr 98/1.
Mając na względzie ustalenia organu, które nie zostały zakwestionowane przez inwestorkę, uznać należy, iż zasadnie organy wszczęły i prowadziły postępowanie w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wykonane przez inwestora roboty budowlane nie są samowolą budowlaną, o której stanowi art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Wykonanie tych robót poprzedzone zostało bowiem dokonanym i przyjętym zgłoszeniem. Zrealizowany budynek przekracza jednak warunki zgłoszenia zaakceptowane przez właściwy organ. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego prawidłowo przyjął, że zastosowanie znajdzie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W przeciwnym bowiem razie, tj. w przypadku braku zgłoszenia, mielibyśmy do czynienia z samowolą budowlaną, do której znalazłyby zastosowanie przepisy art. 48 lub art. 49b Prawa budowlanego.
Słusznie również organy przyjęły, iż do realizacji budynku gospodarczego, podlegającego obowiązkowi zgłoszenia mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W związku z tym, aby budynek nie naruszał przepisów prawa, musi zostać "odsunięty" od granicy na wymaganą tymi przepisami odległość.
Akceptując tryb prowadzonego postępowania, jak również ustalenia dotyczące stanu faktycznego nie można jednakże uznać, iż wszystkie nałożone na inwestora zaskarżoną decyzją obowiązki prowadzą do uzyskania stanu zgodnego z prawem - czego wymaga art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu wykonanie zaskarżonej decyzji w takim kształcie, jak to ustaliły organy, nie prowadzi do uzyskania stanu zgodnego z prawem. Powyższe przekonanie Sądu, jako wyłączne legło u podstaw uchylenia zarówno zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Prezentując zajęte stanowisko w pierwszej kolejności należy wskazać, iż organy dążąc do uzyskania stanu zgodnego z prawem nakazały inwestorom m.in. wykonać rozbiórkę ściany zewnętrznej o długości 7,57 m, usytuowanej od strony wschodniej (od strony działki nr ewid. 98/1 będącej własnością A. P.) i wykonać nową ścianę zewnętrzną o długości 6,92m na własnym fundamencie, usytuowaną w odległości 1,50 m od granicy działki nr ewid. 98/1.
Wbrew stanowisku organów administracji, usytuowanie ściany wschodniej obiektu na skutek wykonania prac budowlanych określonych w decyzji PINB z dnia 16 kwietnia 2010r. będzie w dalszym ciągu naruszało przepisy techniczno-budowlane.
Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). Natomiast § 18 Uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie l części zmian obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta dopuszcza usytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, o ile wynikać to będzie z wymogów przyjętej formy i rodzaju zabudowy, lokalizacji, a także racjonalnego wykorzystania terenu działki i umożliwienia uzyskania poprawnych efektów przestrzennych.
Zatem należy uznać, że plan miejscowy dopuszcza usytuowanie budynku w innej odległości niż wskazana w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Wyjątek ten jednak jest precyzyjnie określony bowiem – "dopuszcza usytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy działki budowlanej". Nie należy w sposób dowolny interpretować zapisów planu, w związku z tym przyjąć trzeba, że w tej sytuacji dopuszczalne jest usytuowanie budynku w odległości innej niż wskazana w rozporządzeniu, ale tylko bezpośrednio przy granicy działki. Zatem usytuowanie ściany wschodniej w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej, będzie niezgodne z § 12 rozporządzenia, a także z zapisami planu. Zapis planu, jako wprowadzający wyjątek od przepisu rozporządzenia, nie może być przy tym interpretowany rozszerzająco.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd uznał, że organ w sposób dowolny i wadliwy dokonał interpretacji § 18 planu miejscowego. W związku z tym obowiązki nałożone na inwestora, nie doprowadziłyby ściany wschodniej obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Inną istotną kwestią omawianej sprawy jest to, czy usytuowanie spornego obiektu od krawędzi ul. S., w odległości określonej decyzją organu I instancji utrzymanej w mocy przez decyzję zaskarżoną, jest zgodne z prawem. Na powyższe twierdzenie należy odpowiedzieć twierdząco.
Pismem z dnia 30 grudnia 2009r. (k. 208 akt I instan.) Burmistrz wyjaśnił, że ulica S. jest drogą gminną. Usytuowanie na działce nr 629 budynku gospodarczego w linii zabudowy budynku mieszkalnego jest dopuszczalne, ponieważ spełnia wymogi zachowania lokalnego ładu przestrzennego, jednakże z uwagi na jego zbliżenie do krawędzi drogi gminnej na odległość mniejszą niż 6m wymagane jest uzyskanie zgody na zbliżenie od zarządcy drogi, tj. Burmistrza Miasta.
Ponadto pismem z dnia 10 lutego 2010r. (k. 221 akt I instan.) Burmistrz w odpowiedzi na pismo T. W. ww. sprawie poinformował, że zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze w odległości mniejszej niż określona (droga gminna w terenie zabudowy – 6m), może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonania robót budowlanych.
Zatem mając na uwadze powyższe ustalenia, należy uznać, że inwestorka nie spełnia wymogu zachowania odpowiedniej odległości od krawędzi drogi gminnej, jak również, co wynika z akt sprawy, inwestorka zgody na zbliżenie do tej krawędzi od zarządcy drogi nie uzyskała. Nie można natomiast uznać, że powyższe pisma Burmistrza wyrażają przedmiotową zgodę, o czym świadczy ich jednoznaczna treść.
Wywody skargi T. W. w tym zakresie są chybione. Co więcej, w sytuacji, gdy doszło do wszczęcia postępowania naprawczego, strona nie może skutecznie powoływać się na fakt, że organ administracji architektoniczno-budowlanej zaakceptował zgłoszenie obejmujące budowę obiektu w nieprawidłowej odległości od drogi publicznej. Chybiony jest także zarzut wydania przez organ I instancji decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego z przekroczeniem 2 miesięcznego terminu od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Jak wynika z akt sprawy postanowienie takie wydane zostało w dniu 4 października 2007r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Prowadzone w tym trybie postępowanie nie było jednak kontynuowane, a decyzja organu I instancji utrzymana w mocy decyzją zaskarżoną wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego. Regulacja powyższa pozwala na nałożenie na inwestora stosownych obowiązków bez stosowania wstrzymania robót budowlanych w sytuacji, gdy zostały one już wykonane.
Ponadto dodać należy, że decyzja nakładająca obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem nie kończy postępowania w sprawie. Jest ono stosownie do regulacji art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego kontynuowane, bowiem po upływie wyznaczonego terminu albo na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku. Stosownie do wyników tego sprawdzenia organ wydaje decyzję, w której stwierdza wykonanie obowiązku albo w przypadku jego niewykonania - nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Dopiero wydanie pierwszej ze wskazanych decyzji (stwierdzającej wykonanie nałożonych obowiązków) legalizuje wykonane roboty. Zalegalizowanie z kolei oznacza, że budynek odpowiada przepisom prawa i jako taki może być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. O powyższym winny organy pamiętać już na etapie nakładania na inwestora obowiązków mających doprowadzić realizowany budynek do stanu zgodnego z prawem.
W związku z tym, że usytuowanie budynku gospodarczego w dalszym ciągu będzie naruszało przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury, obowiązującego planu miejscowego oraz ustawy o drogach publicznych, to decyzja z dnia 16 kwietnia 2010r., jak i decyzja zaskarżona utrzymująca ją w mocy nie odpowiadają wymogom określonym w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż nie zmierzają do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Jednocześnie z mocy art. 152 p.p.s.a. orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a rozstrzygnięcie to utraci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Uchylenie decyzji organów obu instancji skutkuje obowiązkiem ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organ ten jeszcze raz rozstrzygnie sprawę z uwzględnieniem powyższych uwag, przy czym ponownie ustalając zakres robót budowlanych zmierzających do zaistnienia stanu zgodnego z prawem uczyni to w sposób precyzyjny i wyczerpujący, pamiętając, iż postępowanie prowadzone w wyżej omówionym trybie zmierza do zalegalizowania obiektu budowlanego jako całości, a nie poszczególnych jego części.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło