II SA/Lu 588/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Sławomira Sz. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w L. z dnia 22 kwietnia 1999 r. (...) w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych - uchyla zaskarżoną decyzję. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w L. z dnia 22 kwietnia 1999 r. wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania Sławomira Sz. od decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w O. L. z dnia 24 marca 1999 r. (...) odmawiającej prawa do zasiłku dla bezrobotnych - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Sławomir Sz. zarejestrował się w dniu 24 marca 1999 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. L. - Filia w P. jako bezrobotny. Decyzją z dnia 24 marca 1999 r. orzeczono o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na nieprzepracowania 365 dni w okresie ostatnich 18 miesięcy przed dniem rejestracji wymaganych przepisem art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Badany, w przypadku Sławomira Sz. okres 18 miesięcy przed dniem rejestracji obejmuje czasokres od 24 września 1997 r. do 23 marca 1999 r., S. Sz. był zatrudniony w okresie od 26 września 1980 r. do 31 sierpnia 1998 r. w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładzie Produkcji Silników Sp. z o.o. w likwidacji w P. /następca prawny "E." S.A./, co wynika ze złożonego świadectwa pracy. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "a" cytowanej ustawy zaliczeniu podlega okres zatrudnienia od 24.09.1997 r. do 31.08.1998 r. co stanowi 342 dni a więc mniej niż wymagane 365 dni. Odwołujący się - co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego - wprawdzie zgłosił się we wrześniu 1998 r. do urzędu pracy, ale po uzyskaniu informacji, iż prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje dopiero po upływie okresu za jaki otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia, nie zarejestrował się jako bezrobotny bez prawa do zasiłku mimo pouczenia o takiej możliwości. Rejestracja osób bezrobotnych jest dobrowolna i następuje w dniu przedłożenia kompletu wymaganych dokumentów oraz wypełnienia przez bezrobotnego karty rejestracyjnej, co odwołujący się uczynił dopiero w dniu 24 marca 1999 r. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Sławomir Sz., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzucił, że kiedy zgłosił się do urzędu pracy po ustaniu zatrudnienia we wrześniu 1998 r. nie zaproponowano mu wypełnienia karty rejestracyjnej ani też nie pouczono o możliwości rejestracji. Otrzymał tylko informację, iż jeszcze nie przysługuje mu prawo do zasiłku. Takich samych informacji udzielono jego żonie. Niezrozumiałym jest w takiej sytuacji, na podstawie jakich "materiałów" ustalono fakt jego zgłoszenia się we wrześniu w urzędzie skoro rozmowy ze zgłaszającymi się nie są odnotowywane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że fakt właściwego pouczenia skarżącego o możliwości zarejestrowania się we wrześniu 1998 r. jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku do czasu upływu okresu za który otrzymał odszkodowanie od zakładu pracy oraz rezygnacji przez skarżącego z rejestracji potwierdzili dwaj pracownicy urzędu pracy w notatce służbowej z 21 kwietnia 1999 r. Skarżący dokonał rejestracji dopiero po zakończeniu leczenia i zwolnienia lekarskiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności wydanej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 21 ustawy dnia 11 maja 1995 r. o naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Nie jest przy tym, zgodnie z art. 51 powołanej ustawy, związany granicami skargi. Oznacza to, że przy rozpoznaniu sprawy bierze pod uwagę i takie naruszenia prawa, które nie były objęte zarzutami skargi. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa nie tylko z przyczyn podniesionych w skardze. Z analizy akt administracyjnych wynika, ze skarżący był zatrudniony nieprzerwanie od 26 września 1980 r. do 31 sierpnia 1998 r. w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładzie Produkcji Silników /poprzednio "E."/ w P. Umowa o pracę została mu wypowiedziana z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy /likwidacja zakładu/ przy czym ustawowy 3-miesięczny okres wypowiedzenia został przez pracodawcę skrócony do jednego miesiąca, a za pozostałe dwa miesiące tj. wrzesień i październik 1998 r. zostało wypłacone odszkodowanie. Skarżący zachorował i przebywał na leczeniu szpitalnym otrzymując zwolnienie lekarskie w okresie od 24 września 1998 r. do 20 marca 1999 r. Po zakończeniu leczenia zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy i uzyskał status osoby bezrobotnej na mocy decyzji z 24 marca 1999 r. Jak wynika z zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, ani uprzednio organ I instancji odmawiając skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych przyjęły, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację legitymował się on tylko 342 dniami zatrudnienia, a zatem nie spełnia wymogu 365 dni, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie rozważył i nie odniósł się do kwestii sposobu rozwiązania ze skarżącym umowy o pracę w trybie art. 361 Kodeksu pracy. Z mocy szczególnego unormowania zawartego w art. 36[1] Kp do okresu zatrudnienia zalicza się także okres skróconego okresu wypowiedzenia umowy o pracę, za który przysługuje pracownikowi odszkodowanie, jeżeli wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieoznaczony nastąpiło z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy. Konsekwencją zaliczenia okresu o jaki zostało skrócone wypowiedzenie umowy o pracę i przyznane odszkodowanie, do okresu zatrudnienia powinno być zaliczenie tego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku. Przemawia za tym fakt, że w okresie tym pracownik otrzymuje odszkodowanie w wysokości odpowiadającej otrzymywanemu wynagrodzeniu mimo, że nie pozostaje w stosunku pracy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 sierpnia 1998 r. II UN 179/98 - OSNAPU 1999 nr 16 poz. 527 wydanym na gruncie prawa pracy dokonał wykładni art. 36[1] Kp, którą należałoby mieć na uwadze również przy interpretacji przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sąd Najwyższy przyjął, że jeżeli prawo do świadczeń uzależnione jest od wystąpienia zdarzenia w okresie zatrudnienia, pracownik, któremu skrócono okres wypowiedzenia na podstawie art. 36[1] Kp, nie traci prawa do tych świadczeń, gdy zdarzenie warunkujące jego powstanie nastąpiło w pozostałej po skróceniu części okresu wypowiedzenia. Zauważyć należy, że analogiczne do powyższej wykładni rozwiązania zawierają przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dotyczące przyznania prawa do zasiłku. Przepis art. 23 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu na równych prawach z okresami aktywności zawodowej wymienionymi w ust. 1 pkt 2 tego przepisu, traktuje okresy w czasie których zatrudnienie nie było wykonywane z ważnych i usprawiedliwionych przyczyn, a są to okresy mające znaczenie również i dla nabycia uprawnień pracowniczych i ubezpieczeniowych. Jakkolwiek zaskarżona decyzja wydana została przed nowelizacją art. 23 ust. 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustawą z dnia 31 marca 2000 r. /Dz.U. nr 31 poz. 384/ zaliczającą do 365 dni tzw. aktywności zawodowej wprost okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, to - w ocenie Sądu-i przed tą nowelizacją zaliczenie tego okresu do przedmiotowych 365 dni było uzasadnione z przyczyn wyżej przytoczonych. Mając powyższe na względzie należało zaskarżoną decyzję uchylić na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.