II SA/Lu 592/21

WyrokWSA w Lublinie2022-01-11

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Marcin Małek, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza część prywatnych działek pod budowę drogi, stanowi istotne naruszenie prawa, w szczególności prawa własności, jeśli droga ta nie jest niezbędna dla obsługi komunikacyjnej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przeznaczenie części prywatnych działek pod poszerzenie drogi gminnej nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego. Inwestycja drogowa jest zgodna z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz zapewnia właściwe skomunikowanie terenów. Choć prawo własności zostało naruszone, nastąpiło to z zachowaniem zasady proporcjonalności i wyważenia interesów, a właścicielom przysługuje prawo do odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący K.F. i Z.F. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Uścimów w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznaczyła część ich działek pod budowę drogi. Zarzucili naruszenie prawa własności i zasady proporcjonalności, twierdząc, że droga jest zbędna i nieuzasadniona. Podkreślili, że ich działki są przeznaczone pod zabudowę letniskową i już posiadają dostęp do dróg publicznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Asesor sądowy Marcin Małek, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Protokolant Referent Kinga Kościejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K. F. i Z. F. na uchwałę Rady Gminy Uścimów z dnia 28 października 2011 r., nr XI/48/11 w przedmiocie miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Z. F. i K. F. wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy Uścimów z dnia 28 października 2011 r., Nr XI/48/ll w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Uścimów, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego z 2012 r. pod pozycją [...] w części dotyczącej działki nr [...] o powierzchni 0,0447 ha i działki nr [...] o powierzchni 0,0520 ha, położonych w miejscowości K., Gmina Uścimów, oznaczonych w planie symbolem 10ML29, w zakresie, w jakim te działki mają być przeznaczone pod budowę drogi oznaczonej symbolem planu KDD44(g). Zaskarżonej uchwale zarzucili przekroczenie władztwa planistycznego przez naruszenie przepisów regulujących zasady kształtowania ładu przestrzennego w gminie, zakresu i sposobu przeznaczania nieruchomości na określone cele, sposobu ich zabudowy i zagospodarowania oraz zakresu dopuszczalnej ingerencji w sferę przysługujących skarżącym praw rzeczowych, a w szczególności naruszenie: 1) art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 7 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej: u.p.z.p.), w związku z art. 21 ust 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP przez naruszenie prawa własności przysługującego skarżącym, naruszenie zasady proporcjonalności przy ingerowaniu w prawo własności, w szczególności przez nierozważnie prymatu prawa własności nad bliżej nieokreślonymi w zakażonej uchwale potrzebami interesu publicznego polegającego na budowie drogi publicznej, której budowa nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia, a której wytyczenie ma odbyć się kosztem nieruchomości skarżących; 2) art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. przez naruszenie prawa zagospodarowania terenu, do którego skarżący mają tytuł prawny, zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem nieruchomości i doprowadzenie do wydzielenia z tej nieruchomości jej części z przeznaczeniem na drogę publiczną w sytuacji, gdy gmina nie posiada prawa własności nieruchomości w sąsiedztwie przedmiotowej działki, które mogłaby przeznaczyć pod budowę drogi, droga jest zbędna i nie poprawia komunikacji nieruchomości, do których ma być doprowadzona, a które posiadają już dostęp bezpośredni lub pośredni do drogi publicznej, co powoduje zbędną i nadmierną ingerencję władz gminy w prawo własności nieruchomości; 3) art. 3 ust. 1 w zw. art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. przez przekroczenie przysługującego gminie władztwa planistycznego i pozbawienie skarżących prawa własności części nieruchomości w celu budowy zbędnej, nikomu niepotrzebnej drogi publicznej, bez rozważenia i analizy konieczności budowy tej drogi i bez zachowania racjonalności i proporcjonalności przy władczym ingerowaniu w prawo własności skarżących. W związku z powyższym skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i załącznika nr 1 do uchwały w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...] oraz o zasądzenie na ich rzecz od Rady Gminy Uścimów kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzutów skargi poniesiono, że skarżący są właścicielami działki nr [...] o powierzchni 0,0447 ha i działki nr [...] o powierzchni 0,0520 ha położonych w miejscowości K., Gmina Uścimów. Działki te, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, są przeznaczone pod zabudowę rekreacji indywidualnej, czyli na tzw. zabudowę letniskową (§ 6 ust. 1 pkt 4 uchwały – symbol 10ML29). W tym również celu działki zostały nabyte przez skarżących. Ponadto skarżący posiadają prawo własności w [...] części w działce (drodze) nr [...] oraz [...] w działce [...] stanowiącej drogę dojazdową do przedmiotowych działek. Skarżący dowiedzieli się, że ich działki, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w części zostały przeznaczone pod budowę drogi gminnej, w związku ze wszczęciem wobec sąsiadów postępowania dotyczącego samowoli budowlanej. Zaskarżona uchwała przeznaczyła część tych nieruchomości pod drogę oznaczoną na rysunku planu symbolem KDD44(g). Skarżący wobec tego w zasadzie w znacznej części utracili możliwość wykorzystania wskazanej części ich działek zgodnie z dotychczasowym sposobem ich zagospodarowania tj. na zabudowę letniskową. Jednocześnie w znacznym stopniu została im ograniczona możliwość zagospodarowania pozostałej części tych działek, mieszczących się w granicach jednostki planistycznej o symbolu 10ML29 (tereny zabudowy rekreacji indywidualnej). Nie ma bowiem wątpliwości, że po zmniejszeniu działek zmniejszy się również dopuszczalna powierzchnia zabudowy działek, która zgodnie z planem miejscowym wynosi 15 % powierzchni każdej działki (§ 122 pkt 2 lit. a/). Zaskarżona uchwała wpływa zatem ujemnie na potencjał inwestycyjny oraz perspektywy dalszego obrotu przedmiotowymi nieruchomościami. Wprowadzone ograniczenia rzutują również na ich wartość. Tym samym zaskarżona uchwała oddziałuje na treść uprawnień wynikających z przysługującego skarżącym prawa własności, a wręcz stanowi przejaw daleko posuniętej ingerencji organu stanowiącego gminy w sferę tych praw, przez co narusza dyspozycję art. 140 Kodeksu cywilnego. Skarżący podkreślili, że na tle aktualnego podziału ewidencyjnego w miejscowości K., na obszarze jednostek planistycznych 10ML29 wszystkie nieruchomości posiadają zagwarantowany bezpośredni lub pośredni (poprzez drogi wewnętrzne) dostęp do dróg publicznych. Realizacja odcinka drogi na obszarze działki ewidencyjnej nr [...] i [...] nie jest zatem uzasadniona potrzebą zapewnienia prawidłowej obsługi komunikacyjnej dla nieruchomości sąsiednich. Jednym z wskaźnikiem dopuszczalności wprowadzenia ograniczenia w sferze prawa własności jest jego niezbędność dla realizacji celu publicznego. Przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym pod drogę powinno być zatem uzasadnione koniecznością zapewnienia prawidłowej obsługi komunikacyjnej lub prawidłowego dostępu do nieruchomości. Wskazali ponadto, że granice działek położonych na tym obszarze są przesunięte na zachód. Ich faktyczne granice na gruncie nie są zgodne z granicami na mapach. W chwili obecnej toczą się postępowania mające na celu uregulowanie tych kwestii przez zalegalizowanie przebiegu faktycznego granicy działek. Ponadto działka nr [...], w którą wchodzą działki skarżących, stanowi również ich własność. Jest to droga wewnętrzna prywatna, nie jest to droga gminna. Gmina Uścimów nie jest właścicielem działki nr [...]. Skarżący podkreślili, że władztwo planistyczne gminy stanowi uprawnienie organu do legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności, nie stanowi jednak władztwa absolutnego i nieograniczonego, gdyż gmina, wykonując je, ma obowiązek działać w granicach prawa, kierować się interesem publicznym, wyważać interesy publiczne z interesami prywatnymi, uwzględniać aspekt racjonalnego działania i proporcjonalności ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. Nie ma, według skarżących, wątpliwości, że wytyczona droga o nr [...](g) nie jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania działek, do których ma ona prowadzić. Wszystkie nieruchomości w obszarze tej drogi posiadają bezpośredni lub pośredni dostęp do drogi publicznej. Właściciele tych nieruchomości są współwłaścicielami działki przeznaczonej na drogę wewnętrzną. Nie ma zatem obawy o to, że kiedyś mogą oni stracić dostęp do drogi publicznej. W tych okolicznościach sprawy nie ma wątpliwości, że wytycznie drogi w tym miejscu nie ma najmniejszego sensu ani też nie będzie wypełniało jakiegokolwiek celu publicznego. Gmina zatem nie rozważyła w żaden sposób interesu skarżących, nie przeanalizowała konieczności wytyczenia drogi i bez jakiegokolwiek racjonalnego powodu dokonała ingerencji w prawo własności skarżących. Takie działanie gminy stanowi o dowolności, a nie swobodzie przy planowaniu przestrzennym gminy i ingerencję w sferę praw i wolności jednostki bez zachowania racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Uścimów, reprezentowana przez Wójta, wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 ze zm., dalej jako: u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarżący jako właściciele działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...], położonych w miejscowości K., objętych ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego kwestionowaną uchwałą Nr XI/48/11 Rady Gminy Uścimów z dnia 28 października 2011 r., posiadają legitymację do zaskarżenia tej uchwały. Określając przeznaczenie tych działek oraz dopuszczalny sposób ich zagospodarowania, w tym zabudowy, uchwała ta niewątpliwie narusza interes prawny skarżących. Spełniona została również formalna przesłanka dopuszczalności skargi, tj. wezwanie rady gminy do usunięcia naruszenia prawa. Wprawdzie ten wymóg został zniesiony ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, jednak, w świetle art. 17 ust. 2 tej ustawy, zniesienie obowiązku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nie dotyczy aktów wydanych przed wejściem w życie nowelizacji (przed 1 czerwca 2017 r.). Skarżący zachowali ustawowy termin do wniesienia skargi (otrzymali odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa 4 czerwca 2021 r., zaś skarga została wniesiona 1 lipca 2021 r.; art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2017 r. w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r.). Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy, trzeba na wstępie podkreślić, że samo naruszenie interesu prawnego skarżących przez regulacje zawarte w uchwale w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest wystarczającą przesłanką wyeliminowania tych regulacji z obrotu prawnego. Taką przesłanką jest naruszenie przez uchwałę prawa. Innymi słowy, naruszenie interesu prawnego skarżących obliguje jedynie sąd do rozpoznania skargi. Nie przesądza jednak samo przez się, że zaskarżony akt zostanie unieważniony w całości albo w części. To ostatnie wymaga bowiem uznania przez sąd, że zaskarżona uchwała, naruszając interes prawny skarżących, narusza jednocześnie obiektywny porządek prawny. W myśl art. 28 ust. 1 u.p.z.p., podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Warunkiem uwzględnienia skargi jest więc sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem materialnym, ustrojowym lub procesowym. Z przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych nie wynika, by przy uchwaleniu kwestionowanej uchwały doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu czy naruszenia właściwości organów w procedurze jego uchwalania. Naruszeń w tym zakresie nie wykazano także we wniesionej skardze. Pozostaje zatem ocena legalności aspektów materialnoprawnych, tj. zbadania, czy nie doszło do istotnego naruszenia zasad sporządzania zaskarżonego planu miejscowego. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 9 grudnia 2003 r. (sygn. akt P 9/02) stwierdził, że za istotne naruszenie prawa uznać należy uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do kategorii "istotnych" naruszeń prawa należy zaliczyć naruszenia znaczące, wpływające na treść uchwały, dotyczące meritum sprawy. Naruszenie istotne to takie naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego (por. wyrok NSA z 3 października 2019 r. II OSK 27/18, publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego" należy interpretować w kontekście zarówno art. 1 ust. 1, jak i art. 1 ust. 2 u.p.z.p., jako wartości merytoryczne i wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy (por. Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2013, s. 266). W świetle tych przepisów jedną z najważniejszych zasad, jaką musi uwzględnić organ gminy, uchwalając akt planistyczny, jest ochrona prawa własności. Prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, jak również art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednak zgodnie, że władztwo planistyczne gminy w stosunku do prawa własności jest ograniczone i musi następować z uwzględnieniem zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, czyli wyważania interesu ogólnego (społecznego) i indywidualnego oraz zasady równości (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 923/10, LEX nr 753697). Interes publiczny nie ma bowiem na gruncie przepisów u.p.z.p. prymatu pierwszeństwa w odniesieniu do interesu jednostki. Przyjęte w u.p.z.p. rozwiązania prawne oparte są na zasadzie równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy i interesu jednostki. (por. wyrok NSA z 28 października 2016 r., II OSK 165/15, LEX nr 2169042). Zasada proporcjonalności z jednej strony stawia zatem przed prawodawcą każdorazowo wymóg stwierdzenia rzeczywistej potrzeby dokonania w danym stanie faktycznym ingerencji w zakres prawa bądź wolności jednostki, z drugiej zaś winna ona być rozumiana jako wymóg stosowania takich środków prawnych, które będą skuteczne, a więc rzeczywiście służące realizacji zamierzonych przez prawodawcę celów. Ponadto chodzi tu o środki niezbędne, w tym sensie, że chronić będą określone wartości w sposób, bądź w stopniu, który nie mógłby być osiągnięty przy zastosowaniu innych środków. Niezbędność to również skorzystanie ze środków jak najmniej uciążliwych dla podmiotów, których prawa lub wolności ulegną ograniczeniu. Ingerencja w sferę praw i wolności jednostki musi więc pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 1999 r., P 2/98, OTK 1999/1/2). Należy zatem uznać, iż autonomiczność decydowania o sposobie przeznaczenia i zagospodarowania terenu przyznana gminie z mocy art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.p.z.p. nie może pozostawać w oderwaniu od racjonalnego działania gminy, sprowadzającego się do przyjmowania optymalnych rozwiązań mających na celu z jednej strony dbałość o jej rozwój, z drugiej zaś poszanowanie praw właścicieli poszczególnych nieruchomości – zgodnie z wymogiem określonym w art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. W rozpoznawanej sprawie Rada Gminy Uścimów nie naruszyła w sposób istotny tak rozumianych zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W myśl art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 9 lit. a/ i b/ rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. nr 118, poz. 1233) ustalenia planu dotyczące zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji, określające układ komunikacyjny wraz z ich parametrami i klasyfikacją ulic oraz warunki powiązań układu komunikacyjnego z układem zewnętrznym, stanowią obowiązkowy element planu. Sprawy gminnych ulic, organizacji ruchu drogowego, porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli stanowią przy tym podstawowe potrzeby wspólnoty gminnej, a ich zaspokajanie stanowi kluczowe zadanie własne gminy. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela zapatrywanie Sądu wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 8 grudnia 2020 r. wydanego w sprawie II SA/Lu 543/20, a dotyczącego działki nr [...] położonej naprzeciwko działek skarżących, że przeznaczając w planie miejscowym określone tereny pod zabudowę rekreacyjną (letniskową) gmina uprawniona jest - w ramach przyznanych jej kompetencji - dokonać stosownych ustaleń w zakresie właściwego skomunikowania tych terenów z pozostałymi terenami, w tym ich właściwego połączenia z siecią istniejących i zaprojektowanych dróg. Przeznaczenie danego terenu pod drogę (publiczną lub wewnętrzną) mieści się w pojęciu władztwa planistycznego gminy, w zakresie którego przewidziano ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Przeznaczenie części działek nr [...] oraz [...] na poszerzenie drogi KDD44(g) oraz planowany przebieg tej drogi nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego Rady Gminy Uścimów. Przeciwnie, stanowi rezultat wyważenia interesu gminy, interesu publicznego ponadgminnego oraz interesów indywidualnych, w tym interesu skarżących. Przede wszystkim przeprowadzenie będącej przedmiotem sporu inwestycji drogowej jest planowane w śladzie już istniejącej drogi dojazdowej - działki nr [...], stanowiącej współwłasność skarżących. Z załącznika graficznego do planu jasno wynika, że zachowano przebieg drogi, planując jedynie jej poszerzenie, nie tylko na działkach skarżących, ale również na działkach położonych po przeciwnej stronie tej drogi oraz na działce nr [...], bezpośrednio graniczącej z nieruchomością skarżących. Prowadzi ona do drogi powiatowej [...] (działki nr [...]), która, według opisu planu, łączy się z drogą wojewódzką nr [...] relacji S. – Ł., z drugiej strony łączy się z drogą gminną KDD45 i drogą gminną KDD43. Taka sieć dróg wewnętrznych i publicznych tworzy spójny profil komunikacyjny, łączący tereny o symbolach 10ML29, 10ML30, 10ML31 i 10ML28 (s. 179 uchwały) oparty na systemie dróg KDD. Planowana inwestycja polegająca na poszerzeniu drogi wewnętrznej m. in. kosztem działek skarżących, jest zgodna z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Uścimów" przyjętego uchwałą Rady Gminy Uścimów z 30 grudnia 2002 r., nr III/21/02, która w części II "Kierunki rozwoju" w pkt 5.1 stanowi, że "w układzie dróg gminy przyjętym jako docelowy – adaptowane zostały drogi istniejące, wyznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy, a także zaprojektowane, krótkie odcinki dróg dojazdowych obsługujących już zainwestowane i proponowane do zainwestowania tereny gminy. Dla dróg tych zostały określone wynikające z przypisywanych im funkcji odpowiednie klasy techniczne". Dopełnieniem powyższej regulacji jest pkt 5.1.2 studium, który stanowi, że "w celu poprawy jakości powiązań i obsługi komunikacyjnej gminy konieczne jest dorowadzenie dróg do odpowiednich parametrów technicznych, przebudowa skrzyżowań, wyznaczenie w planach miejscowych dróg dojazdowych – szczególnie w rejonach rozwoju zabudowy letniskowej i rekreacyjnej, zachowanie możliwości korekty przebiegu na niektórych odcinkach dróg o skomplikowanej geometrii". Z kolei w pkt 5.1.3 dotyczącym dróg dojazdowych klasy D wskazano, że klasę D przyjmuje się dla pozostałych dróg gminnych obsługujących bezpośrednio zespoły zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej oraz obsługujących tereny zagospodarowania rekreacyjnego i zabudowy letniskowej, łączących te tereny z układem dróg wyższych klas. W trakcie opracowywania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla obszarów gminy powinny być wyznaczane jako drogi dojazdowe istniejące drogi polne stanowiące dojazdy do pól oraz w miarę występujących potrzeb – drogi do obsługi zagospodarowywanych terenów. Niewątpliwie ustalenia studium zostały uwzględnione w § 7 ust. 3 planu miejscowego, w którym jako tereny przeznaczone do realizacji celów publicznych ustalono tereny oznaczone na rysunku planu symbolami KDZ, KDL i KDD jako istniejące drogi publiczne, wymagające przebudowy i dostosowania do parametrów określonych w przepisach odrębnych i niniejszej uchwały. Z kolei w myśl § 6 pkt 29 lit. c/ planu, tereny oznaczone symbolem KDD1 do KDD47 przeznaczone zostały pod drogi dojazdowe celem budowy układu komunikacyjnego, powiązanego z systemem infrastruktury technicznej. Dla terenu 10ML29 w zakresie obsługi komunikacyjnej w studium przewidziano obsługę z dróg oznaczonych na rysunku planu symbolami KDZ4 i KDD44. Z § 136 lp. 56 planu wynika, że droga KDD44 kwalifikowana jest jako droga publiczna, dojazdowa, klasy gminnej o szerokości w liniach rozgraniczających wynoszącej 10 m. Szerokość linii rozgraniczających tej drogi potwierdzono ponadto w § 122 pkt 10 lit. x/ oraz w § 10 ust. 1 pkt 4 lit. b/ uchwały. W świetle powyższego niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut zbędności, czy wręcz nieracjonalności, planowanej inwestycji drogowej. Poszerzenie drogi KDD44(g) jest uzasadnione koniecznością zapewnienia prawidłowej, a zatem zgodnej z przepisami technicznymi, obsługi komunikacyjnej działek położonych przy tej drodze. Nie ma również znaczenia podnoszona przez skarżących okoliczność, że działka nr [...] stanowi ich współwłasność, że jest to droga wewnętrzna prywatna, nie jest to droga gminna, a Gmina Uścimów nie jest jej właścicielem. Kwestie własności działki przeznaczonej pod drogę nie są badane na etapie uchwalania planu, będą miały natomiast kluczowe znaczenie na etapie uzyskiwania pozwolenia na realizacje inwestycji obejmującej tę drogę. Również twierdzenie skarżących, jakoby w znacznej części utracili możliwość wykorzystania wskazanej części ich działek zgodnie z dotychczasowym sposobem ich zagospodarowania jest gołosłowne, zważywszy na powierzchnię tych działek, która wynosi odpowiednio 0,0447 ha i 0,0520 ha oraz na ich przeznaczenie, którym jest zabudowa letniskowa. Okoliczność, że po zmniejszeniu działek zmniejszy się również dopuszczalna powierzchnia ich zabudowy (maksymalnie 15 % powierzchni każdej działki - § 122 pkt 2 lit. a/ planu), co, zdaniem skarżących, wpłynie ujemnie na perspektywy dalszego obrotu i wartość tych działek, nie przesądza o nielegalności planu. Plan ze swej istoty ingeruje w sferę własności nieruchomości, wpływając często na ich wartość i potencjał inwestycyjny. Ustawodawca przewidział jednak w tym wypadku możliwość ubiegania się przez właścicieli nieruchomości o odszkodowanie równe obniżeniu wartości nieruchomości (art. 36 ust. 3 u.p.z.p.). W świetle powyższego, uchwale w sprawie planu miejscowego w zaskarżonej części nie sposób zarzucić istotnego naruszenia prawa. Kwestia naruszenia przez organy gminy władztwa planistycznego nie może być rozważana jedynie z punktu widzenia interesów właściciela nieruchomości, którego oczekiwania związane są z utrzymaniem prawnego i faktycznego status quo swojej nieruchomości i terenu sąsiedniego. Kontrolowany w niniejszej sprawie plan stanowi urzeczywistnienie koncepcji organizacji ruchu drogowego na obszarze 10ML29, przewidując dostosowanie sieci komunikacyjnej tego terenu do wymogów technicznych dotyczących parametrów dróg. Prawo własności skarżących zostało naruszone, ale z zachowaniem wszelkich zasad państwa prawa, na czele z zasadą ważenia interesów, w tym zasadą proporcjonalności oraz zasadą równości. Wprowadzone w planie ograniczenia związane z modernizacją drogi KDD44(g) dotyczą w takim samym stopniu właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działkami skarżących, przylegających do tej drogi po obu jej stronach. Zarzuty skargi są zatem nieuzasadnione, gdyż zaskarżona uchwała nie została podjęta z istotnym naruszeniem zasad sporządzenia planu miejscowego oraz przekroczeniem granic władztwa planistycznego gminy, w związku z czym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło