II SA/Lu 599/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej wydania zezwolenia na usunięcia drzewa oddala skargę Postanowieniem z dnia 9 [...] 2008 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło J. L. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy S. z dnia 24 [...] 2008 r. Nr [...] o odmowie wydania zezwolenia na wycięcie jednej topoli o obwodzie pnia 140 cm. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Decyzję organu pierwszej instancji z dnia 24 [...] 2008r. J. L. odebrała osobiście w dniu 25 kwietnia 2008r. co potwierdza jej własnoręczny podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji. O sposobie oraz terminie wniesienia odwołania J. L. została prawidłowo pouczona w jej treści. Ostatnim skutecznym dniem do wniesienia odwołania był 9 maja 2008r. (piątek). W dniu 15 maja 2008r. J. L. złożyła w organie pierwszej instancji wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Zwłokę usprawiedliwiła niemożnością uzyskania stosownych dokumentów z Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w Ł., z uwagi na przeprowadzkę dotychczasowej siedziby organu na peryferie miasta. Uchybiony termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 58 § 2 i 3 k.p.a. może być przywrócony na wniosek zainteresowanego pod warunkiem uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jego winy a podanie o przywrócenie terminu wniesione zostało w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi wraz z odwołaniem od decyzji, przy czym wszystkie wymienione przesłanki przywrócenia terminu muszą być spełnione łącznie. Zatem w pierwszej kolejności należy ustalić, czy zainteresowana jest winna uchybienia. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punku widzenia oceniane jest niedbalstwo (choćby lekkie), pozytywnie zaś, niemożność usunięcia przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006r. (II OSK 1397/05, Lex nr 315129). Strona zainteresowana powinna zatem uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Kolegium argumentacja przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest dostatecznie przekonywująca. Skarżąca twierdzi, że w trakcie biegu terminu odwoławczego był "długi weekend", a Starostwo przez pewien czas nie było czynne ze względu na przeprowadzkę do nowej siedziby. Należy zauważyć, że przeszkody te nie były nie do pokonania przy dołożeniu minimum staranności i dbałości o własne interesy. Przede wszystkim podnieść trzeba, że nic nie stało na przeszkodzie w ewentualnym uzupełnieniu odwołania o dowody, o wydanie których skarżąca wystąpiła do Starosty, na etapie postępowania przed Kolegium. Usprawiedliwianie sześciodniowej zwłoki w złożeniu odwołania dniami wolnymi od pracy (w liczbie 4) oraz koniecznością uzyskania dokumentów, Kolegium uznało za niedostatecznie uprawdopodabniające brak winy skarżącej w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania. Kolegium jest zdania, że niezłożenie odwołania w ustawowym terminie nie wynikało z niemożności usunięcia przeszkody nie do pokonania dla skarżącej takiej jak np. ciężka choroba i pobyt w szpitalu, czy też pobyt za granicą i niemożność ustanowienia pełnomocnika, a z wadliwej i mało odpowiedzialnej oceny skutków uchybienia terminu. Oceniając stan faktyczny sprawy w taki właśnie sposób Kolegium posiłkowało się tezą przywołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., która brzmi: "oczekiwanie na poradę radcy prawnego czy adwokata nie może zatem wyłączać winy strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej". Przenosząc ją na realia niniejszej sprawy Kolegium uznało, że oczekiwanie na uzyskanie określonych dokumentów nie może wyłączyć winy strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Przesłanką przywrócenia terminu jest też dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Kolegium stwierdziło, że warunek ten został w niniejszej sprawie zachowany. Nie został natomiast spełniony trzeci z wymogów. Składając w dniu 15 maja 2008 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, skarżąca nie wniosła odwołania od decyzji. Ubocznie Kolegium dodało, że jeżeli zdaniem skarżącej, stan faktyczny sprawy ustalony przez organ pierwszej instancji z dnia 24 kwietnia 2008 r. się zmienił, bądź jest inny niż to wynika z treści tej decyzji, skarżąca ma prawo zwrócić się z ponownym wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew z nieruchomości będącej w jej posiadaniu. J. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Zdaniem skarżącej stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest nietrafne. Podniosła, iż w sposób przekonywujący wskazała, że uchybienie powyższego terminu nastąpiło bez jej winy, lecz z przyczyn obiektywnych, gdyż początek miesiąca maja 2008 r., od 1 maja do 4 maja 2008 r., czyli 4 dni kalendarzowe, to dni wolne od pracy (3 dni świąteczne i jeden wolny piątek) i rzecz najistotniejsza – uprawniona strona nie mogła uzyskać potrzebnych dokumentów geodezyjnych ze Starostwa Powiatowego w Ł. - Wydziału Geodezji, który z powodu remontu przeniósł się w inne miejsce w Ł. przy Alei Wojska Polskiego (chodzi tu głównie o protokół graniczny geodety). J. L. nie posiadając protokołu granicznego z zakresu umiejscowienia spornego drzewa topoli, nie mogła w terminie do dnia 9 maja 2008 r. złożyć odwołania od decyzji Wójta Gminy S. z dnia 24 [...] 2008 r. znak: [...] odmawiającej wydania zezwolenia na wycięcie 1 sztuki topoli. Otrzymała go dopiero w dniu 12 maja 2008 r. z Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w Ł. i w tym samym dniu napisała do Wójta Gminy S. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jak również w 3 egzemplarzach odwołanie od przedmiotowej decyzji. Ponieważ źle się czuła, gdyż zachorowała na grypę – dlatego przedmiotowe dokumenty zostały złożone w dniu 15 maja 2008 r. w Urzędzie Gminy S. Zatem dzień 15 maja 2008 r. był pierwszym dniem ustania przyczyny uchybienia terminu. Nie jest ono nadmiernie długie (tylko 6 dni) i nastąpiło bez winy skarżącej. Gdyby zaś Kolegium dokładnie rozważyło akta sprawy – nie zapadłoby tak krzywdzące dla skarżącej postanowienie. Dowolne jest ponadto ustalenie Kolegium, iż skarżąca składając w dniu 15 maja 2008 r. wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania – nie wniosła jednocześnie odwołania od decyzji. Jest to nieprawdą, bo w tymże dniu został zgłoszony przedmiotowy wniosek i odwołanie, gdyż tak wynika z dat wpływu tych dokumentów do Urzędu Gminy S. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało przy tym, że jeden z zarzutów skargi jest zasadny, gdyż istotnie skarżąca wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła odwołanie od decyzji o odmowie wydania zezwolenia na wycięcie drzewa. Fakt ten wyszedł na jaw dopiero po przekazaniu akt sprawy przez Wójta Gminy S. w toku uruchomionego postępowania skargowego przed WSA w Lublinie. Wcześniej zaś organ I instancji nie przekazał Kolegium całości akt sprawy, w tym odwołania J. L. z dnia 15 maja 2008 r. Powyższe nie ma jednak wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, ponieważ - w ocenie Kolegium - skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest, że termin wniesienia odwołania upływał dla skarżącej dnia 9 maja 2008 r., zaś czynności tej dokonała ona dnia 15 maja 2008 r. składając równocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż dla uwzględnienia tego wniosku nie została spełniona podstawowa przesłanka z art. 58 § 1 kpa, a mianowicie J. L. nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. "O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wyd. IV, Warszawa 1970 , s.136). Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem) (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 3. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2000, s. 292). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazywane przez skarżącą przyczyny niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania nie mogą być uznane za niezawinione. Bez znaczenia dla oceny tej kwestii jest okoliczność, że w czasie biegu terminu występowały dni wolne od pracy i dni świąteczne. Nie powoduje to w żadnym wypadku przerwania biegu terminu czy jego przedłużenia. Tylko w sytuacji, gdy koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy (co w sprawie niniejszej nie występuje), za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni (art. 57 § 4 kpa). Nie uniemożliwiała wniesienia odwołania także ewentualna niemożność uzyskania na czas potrzebnych (zdaniem strony) dokumentów geodezyjnych ze Starostwa Powiatowego w Ł. związana z remontem i przeniesieniem w inne miejsce Wydziału Geodezji (skarżąca zresztą nie wykazała, by zdarzenia te rzeczywiście spowodowały opóźnienie w uzyskaniu powyższych dokumentów). Należy podkreślić, że w Kodeksie postępowania administracyjnego przyjęto rozwiązanie, zgodnie z którym odwołanie nie wymaga zachowania szczególnej formy, ani szczegółowego uzasadnienia. Według art. 128 kpa wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Nie było zatem przeszkód do wniesienia przez skarżącą odwołania w wymaganym terminie i następnie uzupełnienia go o stosowne dowody, co trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ocena, czy przedmiotowa dokumentacja geodezyjna ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, wykracza poza granice niniejszej sprawy. Jeżeli jednak, zdaniem skarżącej, była ona istotna, strona mogła zwrócić uwagę w odwołaniu na trudności w jej uzyskaniu, ewentualnie wystąpić do organu odwoławczego, by ten sam zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Ł. o nadesłanie mu przedmiotowych dokumentów. Wypada też zauważyć, że mimo uzyskania dokumentacji geodezyjnej w dniu 12 maja 2008 r. J. L. dopiero w dniu 15 maja 2008 r. wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Oznacza to, że między powyższymi dwoma datami, także ta subiektywna przeszkoda w dokonaniu czynności procesowej nie istniała. Powoływany w skardze fakt złego samopoczucia i choroby również nie został w żaden sposób uprawdopodobniony. Trzeba zresztą podnieść, że na tę okoliczność skarżąca nie powoływała się we wniosku o przywrócenie terminu. Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, wobec czego skarga na nie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).