II SA/Lu 600/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wybudowania przyłącza kanalizacyjnego i elektroenergetycznego, wypłaty odszkodowania oraz przebudowy sieci kanalizacyjnej i kabli energetycznych p o s t a n a w i a I. odmówić przedłużenia terminu do nadesłania dokumentów źródłowych poświadczających wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania; II. odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca L. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z tym, że wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF stronę skarżącą wezwano do wypełnienia i nadesłania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF. W zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) strona skarżąca nadesłała wypełniony i podpisany urzędowy formularz symbol PPF wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z tym, że informacje zawarte na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wymagały uzupełnienia stronę skarżącą wezwano do nadesłania dodatkowych oświadczeń, które wskazywałyby na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, jak użytkowane jest wykazane przez nią mieszkanie oraz czy i w jakim zakresie w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego partycypuje zamieszkujący z nią i osiągający odrębne dochody syn. Ponadto stronę skarżącą wezwano do nadesłania dokumentów źródłowych (na przykład rachunków, faktur VAT), które poświadczałyby wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania oraz jeżeli wykazane przez stronę skarżącą mieszkanie przynosi dochody dokumentu źródłowego poświadczającego wysokość tych dochodów. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca nadesłała pismo z dnia 3 października 2008 r., w którym wyjaśniła, że wykazane przez nią mieszkanie nie przynosi dochodów oraz, iż zamieszkujący z nią dwaj synowie uczą się a jednej z nich pracuje. Strona skarżąca nie wykazała wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Odnośnie dokumentów źródłach strona skarżąca podniosła, że siedmiodniowy termin zakreślony jej dla nadesłania żądanych od niej dokumentów źródłowych jest zbyt krótki, aby należycie je przygotować. Referendarz sądowy stwierdził, że: Przed przejściem do oceny zasadności wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy rozważenia wymaga znacznie dla oceny wykonania wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych oświadczenie strony skarżącej o tym, że siedmiodniowy termin do nadesłania dokumentów źródłowych jest dla niej terminem zbyt krótkim, aby należycie wykonać kserokopie żądanych dokumentów źródłowych. W ocenie referendarza sądowego złożone przez stronę skarżącą po otrzymaniu przez nią wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych oświadczenie wskazujące na to, że zakreślony w wezwaniu termin do nadesłania dokumentów źródłowych jest zbyt krótki do należytego ich przygotowania traktować należy, jako wniosek o przedłużenie terminu do nadesłania dokumentów źródłowych. Wskazuje na to umiejscowienie przez stronę skarżącą oświadczenia o tym, że termin do nadesłania dokumentów źródłowych jest zbyt krótki po oświadczeniu, w którym stwierdza ona, iż żądane od niej dokumenty źródłowe może ona przedstawić na posiedzeniu. Zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu. Tak więc przesłanką przedłużenia terminu sądowego jest wykazanie istnienia "ważnej przyczyny", która uzasadniałaby przedłużenie terminu sądowego. "Przez ważną przyczynę należy rozumieć istnienie zobiektywizowanych czynników, uniemożliwiających dochowanie wyznaczonego terminu" (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., ZAKAMYCZE 2005, s. 211). Oświadczając o tym, że zakreślony w wezwaniu termin do nadesłania dokumentów źródłowych jest zbyt krótki strona skarżąca nie wskazała żadnych obiektywnych okoliczności, które uzasadniałyby przedłużenie terminu do nadesłania dokumentów źródłowych. Z tego powodu referendarza sądowy odmówił stronie skarżącej przedłużenia terminu do nadesłania dokumentów źródłowych. Przechodząc do oceny zasadności wniosku strony skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stwierdzić należy, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Na koszty postępowania składają się koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego świadczonego przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego takiego jak adwokat, radca prawny, doradca podatkowy bądź rzecznik patentowy. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 300 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 150 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony skarżącej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczeń strony skarżącej wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trzema uczącymi się synami, w tym jednym pracującym, z którymi utrzymuje się z otrzymywanej przez siebie renty wypadkowej w kwocie [...] złotych brutto oraz wynagrodzenia za pracę żony w kwocie [...] złotych brutto i wynagrodzenia za pracę jednego z synów w kwocie [...] złotych brutto. Do strony skarżącej należy dom o powierzchni [...] m2 położony w O. oraz mieszkanie o powierzchni [...] m2 położone w Ł. Do strony skarżącej należą także trzy nieruchomości gruntowe. Zarówno dom i mieszkanie jak i nieruchomości gruntowe nie przynoszą dochodu. Ponadto strona skarżąca spłaca dwa kredyty. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Strona skarżąca jak i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym osiągają stałe dochody. Ponadto do strony skarżącej należy dom, mieszkanie oraz trzy nieruchomości gruntowe. Z tych powodów nie można przyjąć, aby strona skarżąca nie miała możliwości ponoszenia jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Dlatego referendarz sądowy przyjął, że brak jest podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego brak jest także podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym ma miejsce wówczas, gdy strona wnoszącą o przyznanie prawa pomocy wykaże, że poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania zagraża jej i jej rodzinie uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania – art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Aby oszacować możliwość wystąpienia uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania należy porównać realne możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z obciążeniami finansowymi związanymi z toczącym się postępowaniem. Dla dokonania oceny realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy niezbędne są informacje o wysokości jej dochodów oraz wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego. Brak informacji o wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego uniemożliwia określenie realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy a w konsekwencji porównanie tych możliwości finansowych z obciążeniami finansowymi związanymi z postępowaniem sądowym. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie wykonując wezwania do złożenia oświadczenia o wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania oraz nadesłania dokumentów źródłowych poświadczających wysokość tych wydatków nie wykazała, w jakie wysokości ponosi koszty utrzymania koniecznego tym samym uniemożliwiając oszacowanie możliwości wystąpienia uszczerbku w koniecznych jej oraz jej rodzinie kosztach utrzymania koniecznego. Tym samym strona skarżąca uniemożliwiła dokonanie oceny zasadności złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy pod kątem występowania przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.