II SA/Lu 600/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia NSA Witold Falczyński,, sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. P.y od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż dnia 2 czerwca 2010 r. M. P. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dziadkiem C. M. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania świadczenia powołując się na to, iż osoba wymagająca opieki ma zworo dzieci, które jako osoby spokrewnione w pierwszym stopniu winy sprawować opiekę. W związku z tym, że są osoby, które w pierwszym stopniu winny sprawować opiekę przeniesienia obowiązku na wnuczkę jest nieuzasadnione. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż osobami na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec C. M. są jego dzieci S. B., M. M., H. S. i R. M. Zatem na wnuczce wnioskodawczyni, taki obowiązek nie ciąży. Zdaniem organu podniesione w odwołaniu argumenty o braku możliwości sprawowania opieki nad Cz. M przez osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny nie mogą być uwzględnione, gdyż przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób jednoznaczny wiąże prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z istnieniem obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby sprawującej opiekę. Przepisy ustawy nie zawierają upoważnienia do orzeczenia w sprawie świadczeń pielęgnacyjnych w sposób uznaniowy. Skargę na powyższą decyzję złożyła M. P. wnosząc o jej uchylenie. Wskazała, iż jedynie ona jest w stanie faktycznie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym dziadkiem Cz. M. Podniosła, że decyzja jest dla niej krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc argumenty zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa o odniesieniu do stanu faktycznego sprawy oraz trafność wykładni tychże przepisów. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonych decyzji w ocenie Sądu organy obu instancji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, gdyż dokonały nieprawidłowej wykładni przepisów art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r.. Nr 139 poz. 992 ze zm.) co miało wpływ na wynik sprawy. W stanie sprawy skarżąca M. P. zwróciła się o przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej z powodu wykonywania opieki nad dziadkiem Cz. M. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności . Zgodnie z art. 17 ust. 1a cyt. wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na który ciąży obowiązek alimentacyjny w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki. Wskazać należy więc, że prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne musi wywodzić się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 k.r.o. Obowiązek alimentacyjny sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania i obciąża krewnych w linii prostej. Kodeks ustala kolejność zobowiązanych – w związku z czym obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero w braku osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy ta nie może zadośćuczynić obowiązkowi (lub gdy uzyskanie od niej na czas środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami art. 132 k.r.o.). Ocena stanu faktycznego w konkretnej sprawie należy do organu właściwego. Organ winien wziąć pod uwagę w szczególności wiek, stan zdrowia, indywidualną sytuację rodzinną i dochodową, czy miejsce zamieszkania osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną Obowiązek wykazania obiektywnych powodów dla których osoby spokrewnione w pierwszym stopniu nie mogą sprawować opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1a cyt. wyżej ustawy spoczywa co do zasady na wnioskodawcy. W stanie sprawy wnioskodawczyni powołała okoliczności uzasadniające jej zdaniem wniosek. Dlatego też rolą organów w niniejszej sprawie jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i postępowania wyjaśniającego na okoliczności mające wpływ na ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla M. P., a w szczególności okoliczności czy dzieci: S. B., M. M., H. S., R. M. nie są w stanie sprawować opieki nad ojcem Cz. M. w rozumieniu 17 ust. 1 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2006 , Nr 139, poz. 992 ze zm.). W tym stanie rzecz Sąd uznał za uzasadnione uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).