II SA/Lu 600/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. K. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 5 czerwca 2024 r., znak: SKO.41/6181/LI/2023 w przedmiocie opłaty planistycznej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz M. K. w upadłości likwidacyjnej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r. znak: SKO.41/6181/LI/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej jako: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Łęcznej z dnia 10 października 2023 r. znak: PGM.6725.1.5.2023, w sprawie ustalenia dla M. K. – syndyka masy upadłości A. Ś. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej jako: skarżący lub Syndyk) – opłaty planistycznej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w miejscowości R., oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 0,5259 ha, na skutek uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 27 listopada 2019 r. Rada Miejska w Łęcznej uchwałą Nr XVI/92/2019 (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2019 r. poz. 7506) wprowadziła zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Łęczna (weszła w życia 29.12.2019 r.). W poprzednio obowiązującym planie miejscowym z dnia 27 listopada 1999 r. (uchwała Rady Miejskiej w Łęcznej nr XVII/120/99) działka nr [...], o pow. 0,5259 ha przeznaczona była pod tereny upraw polowych z zakazem zabudowy (RP) oraz łąki i pastwiska (RZ). W wyniku podjęcia powyższej uchwały z 27 listopada 2019 r. przedmiotowa działka została przeznaczona pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługi turystyki (20 MN/UT), tereny rolne (99R), zieleń ekologiczną (15ZE1), tereny leśne (38ZL2, 39ZL2) oraz ewentualne poszerzenie przyległej drogi publicznej (31KDD). Przedmiotowa działka została sprzedana na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu 30 maja 2023 r. Sprzedaży dokonał M. K. jako Syndyk masy upadłości A. Ś. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Zawiadomieniem z dnia 17 lipca 2023 r. skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie określenia opłaty planistycznej. W trakcie postępowania został przygotowany operat szacunkowy z dnia 11 sierpnia 2023 r. przez rzeczoznawcę majątkowego M. R. (nr uprawnień [...]). Zgodnie z sporządzoną wyceną wartość nieruchomości przed zmianą planu wynosiła [...] zł natomiast w wyniku zmiany planu wzrosła do kwoty [...]zł. Wzrost wartości przedmiotowej działki wyniósł więc [...] zł, co przy zastosowaniu 10% opłaty planistycznej pozwoliło na ustalenie opłaty planistycznej w wysokości [...] zł. Organ I instancji dysponując stosowną wyceną uznał równocześnie, że zaszły wszystkie przesłanki wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej jako u.p.z.p.) do nałożenia na skarżącego renty planistycznej. Odwołanie od powyższej decyzji w imieniu skarżącego złożył pełnomocnik r.pr. P. W. zarzucając, że opłata planistyczna powinna być nałożona na właściciela nieruchomości A. Ś., a nie na Syndyka. Dodatkowo podniesiono, że wysokość opłaty planistycznej została ustalona w sposób nieprawidłowy. Do odwołania nie dołączono pełnomocnictwa. W wyniku postępowania odwoławczego Kolegium wskazaną powyżej decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że obowiązujące przepisy, w tym w szczególności art. 343 ust. 1 w zw. z art. 230 ust. 2 ustawy z dnia ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 794 ze. zm., dalej jako Pr. upadł.) nakazują przyjęcie, że decyzję o ustaleniu opłaty planistycznej prawidłowo skierowano do Syndyka. Ponadto organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko Burmistrza Łęcznej w zakresie spełniania przesłanek ustawowych do nałożenia opłaty planistycznej oraz uznał, że prawidłowo ustalono jej wysokość. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Syndyk powtórzył zarzuty stawiane w odwołaniu. W skardze podniesiono, że decyzja narusza art. 61 i 91 Pr. upadł., gdyż powinna być skierowana do upadłej A. Ś., a ewentualnie zobowiązanie z tytułu wydanej decyzji powinno zwiększyć zobowiązania masy upadłości w kategorii II – art. 342 ust. 1 Pr. upadł. Ponadto zarzucono, że sprzedaż nieruchomości nie była zależna od woli strony, ale konsekwencją obowiązujących przepisów ustawy Pr. upadł. – art. 308 ust. 1 i n. Syndyk podkreślił również, że nieprawidłowo ustalono wysokość opłaty planistycznej, gdyż faktyczna wartość rynkowa nieruchomości była niższa niż oszacował rzeczoznawca w ramach postępowania administracyjnego. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1264) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.. Skarga podlegała uwzględnieniu, ponieważ decyzja Kolegium została wydana z rażącym naruszeniem prawa – stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy rozpatrzył bowiem odwołanie Syndyka pomimo faktu, że do odwołania z dnia 24 października 2023 r. złożonego w imieniu Syndyka przez radcę prawnego P. W. nie dołączono stosownego pełnomocnictwa. Okoliczność ta została wskazana w piśmie przekazującym akta sprawy przez Burmistrza Łęcznej z dnia 6 listopada 2023 r. do Kolegium, jednakże organ odwoławczy nie dokonał żadnej czynności procesowej, aby uzupełnić ten brak formalny. Zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. § podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Stosownie do § 2 tego przepisu podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Natomiast w myśl § 3 podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Dodatkowo w myśl art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania. Należy podkreślić, że jeżeli podanie (odwołanie) wnoszone jest przez pełnomocnika strony, to powinien do niego być dołączony dokument pełnomocnictwa lub jego odpis. Zgodnie bowiem z art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W realiach przedmiotowej sprawy odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika Syndyka, jednakże nie został do niego dołączony dokument pełnomocnictwa. Odwołanie nie zostało również podpisane przez stronę. W tych okolicznościach Kolegium powinno w ramach procedury określonej w art. 64 § 2 k.p.a. wezwać wnoszącego podanie do uzupełnienia braku formalnego w terminie nie krótszym niż siedem dni po rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. W przypadku nieuzupełnienia tego braku powinno wystąpić do Syndyka – strony postępowania - o podpisanie złożonego odwołania. Żadne z tych czynności nie zostały jednak dokonane przez organ odwoławczy. W związku z powyższym nie można uznać, że złożone w sprawie odwołanie pochodzi od uprawnionego podmiotu. Rozpatrzenie odwołania w takiej sytuacji powoduje konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z uwagi na rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszenie prawa zaistniałe w postępowaniu odwoławczym ma bowiem charakter oczywisty i poważny (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, uwagi do art. 156, Legalis). W orzecznictwie podkreśla się, że odwołanie bez podpisu, czyli niespełniające wymogów określonych art. 63 § 3 k.p.a. nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 k.p.a. Pismo nie zawierające podpisu albo zawierające podpis osoby niebędącej stroną postępowania i nieuprawnionej do reprezentowania tychże stron w istocie nie wszczyna postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. osób wskazanych w nagłówku pisma jako odwołujących się do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez jego podpisanie. Brak dokonania takich czynności i w konsekwencji braku podpisu strony pod odwołaniem stanowi rażące naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 26.08.2021 r., II SA/Po 283/21, LEX nr 3223879, wyrok WSA w Warszawie z 23.02.2017 r., II SA/Wa 1314/16, LEX nr 2299916). Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium powinno wezwać pełnomocnika a ewentualnie również stronę do uzupełnienia braku formalnego odwołania i w zależności od okoliczności wydać w sprawie odpowiednie rozstrzygnięcie. W związku ze stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa w zakresie braków formalnych odwołania i w konsekwencji nieważności zaskarżonej decyzji nie było możliwości merytorycznej oceny postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego, zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania. Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł.