II SA/Lu 610/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...]; II. uchyla decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...]; III. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...]; IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. M. kwotę 500 zł ( pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] nakazującą J. M. doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 10/1 i 10/2 w G. poprzez dokonanie rozbiórki wewnętrznej instalacji gazowej z piecykiem gazowym w części tego budynku przebudowanej na aptekę oraz rozbiórki nasypu ziemnego z chodnikiem wykonanym do budynku od strony południowej. W motywach decyzji podano, że J.M. podczas przebudowy części budynku mieszkalnego, która miała zostać przeznaczona na aptekę istotnie odstąpił od warunków udzielonego decyzją Starosty z dnia [...]. pozwolenia na budowę. Zdaniem organu wspomniane odstępstwa polegały na wykonaniu innego podjazdu dla osób niepełnosprawnych i usytuowaniu go w innym miejscu niż przewidywał projekt budowlany, zaniechaniu zamurowania otworów drzwiowych prowadzących do części mieszkalnej i piwnicy budynku oraz wykonaniu dodatkowej, wewnętrznej instalacji gazowej wraz z urządzeniami. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o art.50 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( jedn. tekst Dz.U z 2003r. Nr 2016 ze zmianami ) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w tej części budynku, a następnie decyzją z dnia [...] w oparciu o art. 51 ust.1 pkt 3 tej ustawy nakazał stronie w terminie do dnia 15 stycznia 2008r. sporządzić i przedstawić zamienny projekt budowlany uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, sanitarnych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – uwzględniający wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Po przedstawieniu żądanego projektu organ wezwał stronę do uzupełnienia jego braków formalnych poprzez złożenie określonych w decyzji z dnia [...] uzgodnień , a ponadto do przedłożenia upoważnienia właściciela budynku do występowania w jego imieniu oraz do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania obiektem na cele budowlane. W dniu 28 stycznia 2008r. J.M. przedstawił oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz upoważnienie właściciela działek 10/1 i 10/2 P. G. do wszelkich czynności związanych z podłączeniem instalacji gazowej. Odmówił natomiast przestawienia opisanych w powyższej decyzji uzgodnień dowodząc, iż projekt zamienny budynku mieszkalnego ich nie wymaga. Zauważył ponadto, że pomieszczenia odebrane zostały przez odpowiednie służby bez uwag przed przystąpieniem do ich użytkowania. W tej sytuacji organ uznał, że J.M. nie wywiązał się z nałożonego obowiązku i nakazał na podstawie art.51 ust.5 prawa budowlanego doprowadzenie części budynku przeznaczonego na aptekę do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę wewnętrznej instalacji gazowej z piecykiem gazowym oraz rozbiórkę nasypu ziemnego z chodnikiem wykonanym do budynku od strony południowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.M. zarzucił organom nadzoru budowlanego niezgodne z art.36a prawa budowlanego zakwalifikowanie zaistniałych odstępstw od projektu budowlanego jako istotnych. Skarżący stwierdził, że odstąpił od uzgodnień zamiennego projektu budowlanego z rzeczoznawcami do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, sanitarnych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, bowiem nie wymagał tego zakres zmian oraz kategoria budynku. Ponadto zgodnie z art.32 ust.1 prawa budowlanego takiego obowiązku nie nakładają na inwestora przepisy szczególne. Żądanie zatem wspomnianych uzgodnień skarżący uznał za bezprawne. Wyjaśnił , że budowę chodnika zgłosił do Starostwa w dniu 21 listopada 2006r. i został on wykonany przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zwrócił także uwagę, że projekt przyłączenia gazowego posiada wymagane uzgodnienia tj. warunki przyłączenia do sieci gazowej. W jego ocenie projekt zamienny odpowiada przepisom Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2007r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. O jego zgodności z przepisami prawa świadczy także oświadczenie projektanta. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona, jednak z przyczyn innych niż w niej wskazane, a które sąd administracyjny na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) rozstrzygając w granicach sprawy zobowiązany jest uwzględnić z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z protokołu oględzin obiektu budowlanego jakie miały miejsce 17 sierpnia 2007r. wynika bezspornie, że parter budynku mieszkalnego znajdującego się w G. na działce 10/1 i 10/2 objętego decyzją Starosty z dnia [...]. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na jego przebudowę z przeznaczeniem na aptekę jest już używany zgodnie ze swoim przeznaczeniem i według dokumentacji opracowanej przez projektanta. Także skarżący przyznał w protokole, że aptekę użytkuje od dnia otrzymania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. , na mocy której organ ten uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie apteki w przebudowanej części wspomnianego budynku i umorzył postępowanie przed organem I instancji w tym zakresie. W tej sytuacji nie było zatem żadnych podstaw do wstrzymywania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane ( jedn. tekst Dz.U z 2003r Nr207, poz. 2016 ze zmianami ), skoro w dacie jego wydania czyli w dniu 10 września 2007r. przebudowa parteru budynku została już zakończona. Słusznie zaważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2007r. (II OSK 629/07LEX nr 347905) , że wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Natomiast kiedy roboty te zostały wykonane (w rozumieniu ich zakończenia, przerwania na pewnym etapie, co nie oznacza, że budowa została zakończona) i aktualnie nie są prowadzone, powinien mieć zastosowanie przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W takiej bowiem sytuacji wstrzymanie robót budowlanych byłoby bezprzedmiotowe. Nie wiadomo, dlaczego organ I instancji wstrzymał wykonanie robót budowlanych, skoro decyzję z dnia [...]. nakazującą skarżącemu wykonanie i przedstawienie zamiennego projektu budowlanego oparł właśnie na art.51 ust.7 prawa budowlanego. Przepis ten nie dawał jednak żadnych podstaw do obarczania skarżącego obowiązkiem określonym w tej decyzji. Jego treść wskazuje bowiem, że w sytuacji, gdy roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art.48 lub w art.49b zostały wykonane w sposób , o którym mowa w art.50 ust.1 odpowiednio stosuje się jedynie przepisy ust.1 pkt.1 i 2 oraz ust.3. Obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego wynika natomiast z art.51 ust.1 pkt.3 ustawy. Konsekwencją przyjęcia błędnej kwalifikacji prawnej przez organy nadzoru budowlanego było równie wadliwe zastosowanie art. 51 ust.5 ustawy prawa budowlanego, który znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku niewykonania obowiązków określonych w art. 51 ust.1 pkt.3. Zauważyć należy, że wniosek o możliwości zastosowania art.51 ust.1 pkt.3 prawa budowlanego mógł znaleźć oparcie w treści art. 59 f ust.6 tej ustawy. Bez wątpienia bowiem decyzja z dnia [...]. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca B. D. pozwolenia na przebudowę części budynku , które to uprawnienie zostało przeniesione na skarżącego decyzją z dnia [...]., zawiera klauzulę o konieczności uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ( pkt 5 decyzji ).To zaś oznaczało konieczność przeprowadzenia oględzin w trybie art.59a ust.2 i w razie stwierdzenia nieprawidłowości o jakich stanowi ten przepis odmowę wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadzenie w odpowiednim zakresie postępowania określonego w art.51 prawa budowlanego. Warunkiem jest jednak uprzednie wymierzenie kary określonej w art. 59f ust. 1 – 5. W aktach sprawy zaś brak jest jakichkolwiek informacji na ten temat. Powyższego uchybienia nie dostrzegł organ odwoławczy, który skupił się wyłącznie na wykazaniu niedopełnienia przez skarżącego obowiązku określonego w decyzji z dnia [...]. i to mimo wezwania z dnia 14 stycznia 2008r. do uzupełnienia braków formalnych przedstawionego projektu zamiennego. Bez znaczenia pozostaje, że jak podkreślono w zaskarżonej decyzji, skarżący od decyzji z dnia [...]. nie złożył odwołania, wobec czego zobowiązany był do wykonania wskazanego w niej obowiązku. Organy nadzoru budowlanego powinny bowiem z urzędu podjąć działania zmierzające do wyeliminowania wadliwych rozstrzygnięć, nawet jeśli są to decyzje ostateczne. Podkreślić należy, że również sąd administracyjny ma obowiązek z urzędu badać zgodność z prawem wszystkich decyzji podejmowanych w granicach rozpoznawanej sprawy. Dla sądu administracyjnego kompetencja ta wprost wynika z art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami ), który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję, decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. oraz z dnia [...] i postanowienie tego organu z dnia [...]. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.