II SA/Lu 610/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przyznania usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. T. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zł należnego podatku od towarów i usług. W dniu [...] kwietnia 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej przekazujące wniosek T. W. z dnia 1 kwietnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. oraz utrzymanej w mocy tą decyzją decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez p.o. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych. Po zapoznaniu się z wnioskiem i aktami sprawy Kolegium postanowieniem z dnia 14 maja 2010 r. Nr [...] wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 4 czerwca 2010 r. Decyzją z dnia [...].06.2010r., znak: [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Pismem z dnia 30.06.2010r. T. W. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kolegium wskazując, że B. Ś. nie posiada kwalifikacji na Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej zgodnie z art. 122 ust. 1 oraz wskazując, że do akt sprawy winno być dołączone świadectwo ukończenia studiów prawniczych oraz inne dokumenty będące podstawą powołania członka etatowego Kolegium – Z. C. Zdaniem strony decyzje wydawane przez B. Ś. i Z. C. stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia wnioskodawczyni. Z pisma wynika, że świadczenia dla strony przyznano na symboliczny okres niecałych trzech miesięcy od 10.2008 r. do 30.04.2009 wbrew ustaleniom komisji, co stanowi również zagrożenie. Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność . decyzji, która: 1/ wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2/ wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3/ dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4/ została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5/ była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6/ w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7/ zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2010 r. T. W. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak: [...] z dnia 20 marca 2009 r. oraz utrzymanej w mocy tą decyzją decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez p.o. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 2 lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych. We wniosku wskazała na okoliczności powodujące jej zdaniem nieważność decyzji, tj. brak kwalifikacji B. Ś. p.o. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N., brak kwalifikacji Z. C. - członka etatowego Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz na rażące naruszenie prawa we wskazanych decyzjach polegające na nieuwzględnieniu punktu 6 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 września 2008 r. poprzez przyznanie usług opiekuńczych czasowych zamiast częściowej opieki, pomocy osób drugich - codziennie od października 2009 r. do września 2010 r. oraz ustalenie wypaczonego na szkodę wnioskodawczyni zakresu usług. W dniu 10 czerwca 2010 r. wpłynęło do Kolegium pismo T. W. zatytułowane "Uwagi", datowane na 4 czerwca 2010 r. wraz z 8 załącznikami. Oprócz rozwinięcia wyżej wymienionych okoliczności na które T. W. powołuje się we wniosku dodatkowo została podniesiona okoliczność, że w sprawie bierze udział pracownik socjalny H. L., która nie została wyłączona. W odniesieniu do powyższej nowej okoliczności Kolegium stwierdza, że w sprawie nie było wniosku o wyłączenie ww. pracownika, a ponadto zarzut ten nie stanowi w świetle art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. W odniesieniu do zarzutu braku kwalifikacji B. Ś. - p.o. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej oraz Z. C. członka etatowego Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Kolegium stwierdza, że te zarzuty nie mają znaczenia w niniejszej sprawie i nie stanowią w świetle art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Brak jest też podstawy do dołączenia do akt sprawy dokumentów świadczących o kwalifikacjach poszczególnych osób, które wydają decyzje w przedmiotowej sprawie w obu instancjach. Nie są to bowiem dokumenty niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, której przedmiotem są usługi opiekuńcze. Na marginesie należy zaznaczyć, że umocowanie Z. C. wynika z powołania na etatowego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przede wszystkim podkreślenia jednak wymaga, że brak kwalifikacji, jeśli by nawet wystąpił, nie stanowiłby w świetle art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa we wskazanych decyzjach polegającego na nieuwzględnieniu punktu 6 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 września 2008 r. poprzez przyznanie usług opiekuńczych czasowych zamiast częściowej opieki, pomocy osób drugich - codziennie od października 2009 r. do września 2010 r. oraz ustalenie wypaczonego na szkodę wnioskodawczyni zakresu usług, Kolegium podkreśla, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 września 2008 r. w pkt 6 nie określa żadnych szczegółów co do przyznania usług opiekuńczych, nie wskazuje ani zakresu, ani wymiaru godzinowego, ani ilości dni w tygodniu, w których miałyby być świadczone usługi. Kwestia ustalenia właściwej dla stanu zdrowia pomocy w przedmiocie świadczenia usług opiekuńczych pozostawiona została uznaniu organu pomocy społecznej, który po ustaleniu sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy, mając na względzie ustalony w aktach sprawy stan faktyczny, podejmuje stosowną decyzję. Z przepisu art. 50 ust. 5 ustawy z dn. 12.03.2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) wynika, że ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Podkreślenia też wymaga, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z przepisów tych wynika, że ocena zasadności oraz ustalenie zakresu, okresu i wymiaru usług należy do organów administracji. Przepisy prawa nie określają też żadnego szczegółowego sposobu obliczania i ·określania minimalnego czy wymaganego wymiaru bądź okresu przyznania usług opiekuńczych. W sprawie niniejszej brak jest uchybień świadczących o tym, że wymiar usług ustalono z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, uwagi wniesione przez stronę w szczególności w piśmie uzupełniającym nie świadczą, iż doszło w tej sprawie do rażącego naruszenia prawa w odniesieniu do obu decyzji. Ponadto przedmiotowe rozstrzygnięcie w zakresie zgodności z prawem było weryfikowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 267/09 oddalił skargę T. W. na przedmiotową decyzję Kolegium i następnie wyrokiem sygn. akt I OSK 165/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Kolegium stwierdza więc, ze decyzja objęta wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy była wydana zgodnie z prawem. Skargę na powyższą decyzję złożyła T. W. wnosząc o jej uchylenie. Podniosła trudną sytuację materialną i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem sąd stwierdził, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja jak i poprządzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego prawa nie naruszają. Na wstępie wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym wszczynanym w nowej sprawie, w której nie orzeka się co do istoty sprawy, rozstrzygniętej decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeka zatem w tym postępowania wyłącznie jako organ kasacyjny, którego zadaniem jest ustalenie, czy decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, obarczona jest wadami wymienionym enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa i nie jest dopuszczalna ich wykładnia rozszerzająca. Jedną z przesłanek określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa koliduje z zasadą praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji w indywidualnych sprawach, a w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ona w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażone stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2001 r. II SA 1726/00). Traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce wówczas, gdy jego wada jest znacznie większa niż stabilność decyzji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie prawidłowo uznało, iż podniesione przez skarżącą kwestie braku kwalifikacji B. Ś. p.o. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej oraz brak kwalifikacji Zb. C. – członka etatowego Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie stanowią w świetle art. 156 § 1 kpa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Podobnie zarzut przyznania pomocy w zbyt małym zakresie nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy z dnia 2 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) art. 50 ust. 5 i art. 3 ust. 4 wskazują, iż zakres społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinien odpowiadać celom i mieścić się w możliwościach pomocy społecznej. Ocena zasadności oraz ustalenie zakresu i wymiaru usług należą do organów administracji. Wskazać należy również, że w sprawie niniejszej nie stwierdzono również innych przesłanek z art. 156 kpa, które by skutkowały stwierdzeniem nieważności. Podnieść należy również, że zarzuty podnoszone w toku niniejszego postępowania toczącego się w trybie nadzwyczajnym nie były przez stronę podnoszone w trakcie toczącego się postępowania, w którym skarżąca kwestionowała zakres przyznanej pomocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.