II SA/Lu 612/11
WyrokWSA w Lublinie2011-11-15
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba mieszkająca z matką, która jest jedynym żywicielem rodziny, może być uznana za prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe w celu przyznania zasiłku okresowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca i jej matka prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, ponieważ mieszkają razem, dzielą lokal, matka jest osobą starszą wymagającą opieki, a dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe. W związku z tym odmowa przyznania zasiłku okresowego była zasadna. Sąd podkreślił, że subiektywne przekonanie o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego nie jest wystarczające, a środki z umowy pożyczki stanowią dochód.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wnioskowała o przyznanie zasiłku okresowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe ze starszą, emerytowaną matką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że mimo twierdzeń skarżącej, wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie z matką uzasadnia odmowę. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego i dyskryminację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. O.-M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 lipca 2011 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 24 maja 2011 r., nr [...], odmawiającej przyznania zasiłku okresowego, utrzymało tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż powołaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji odmówił przyznania J. S. zasiłku okresowego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Kierownik OPS podkreślił, iż wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Dochód rodziny strony, na który składa się emerytura matki w kwocie 821,35 zł oraz dodatek mieszkaniowy przyznany wnioskodawczyni w kwocie 158,19 zł, wynosi 979,54 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące w tym przypadku 702,00 zł.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Kolegium stwierdziło, iż J. S. wraz z matką tworzą rodzinę, mieszkają razem od 30 lat w mieszkaniu, składającym się z 1 pokoju, kuchni i łazienki. J. S. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ponosi opłaty za mieszkanie zgodnie z postanowieniem umowy użyczenia mieszkania. Dotychczas robiła ona wspólne zakupy dla siebie i dla matki, dbała o czystość w mieszkaniu oraz przygotowywała posiłki odrębne dla siebie i dla matki. Obecnie twierdzi, że nie pomaga w ogóle matce. Matka odwołującej się – H. P. jest osobą w podeszłym wieku, wymaga opieki, ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności oraz otrzymuje emeryturę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 821,35 zł netto.
Organ drugiej instancji nie dał wiary oświadczeniom odwołującej się o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego. O wspólnym gospodarowaniu odwołującej się i jej matki przesądzają, zdaniem Kolegium, wspólne mieszkanie, mały metraż mieszkania, posiadanie stałego dochodu tylko przez matkę odwołującej się, stan zdrowia matki strony niepozwalający na samodzielne dokonywanie przez nią wielu czynności życia codziennego, nawet w sytuacji, gdy ma ona opiekuna w osobie syna. Odwołująca się i jej matka podzieliły między siebie wydatki, jakie są w stanie ponosić, na utrzymanie mieszkania. Odwołująca się, nie posiadając stałego źródła dochodu, dysponuje jedynie dodatkiem mieszkaniowym, a właściwie ryczałtem na zakup opału w kwocie 68,02 zł miesięcznie, jest więc w stanie zapłacić różnicę w czynszu i co drugi miesiąc rachunek za energię elektryczną. Dlatego sporządziła aneks do umowy użyczenia lokalu i od kwietnia 2011 r. matka płaci 34,50 zł za wodę. Taki podział środków pieniężnych, zdaniem Kolegium, nawet bez fizycznego dysponowania przez odwołującą się emeryturą matki, świadczy o wspólnym gospodarowaniu.
Organ odwoławczy wskazał również, że nie daje wiary, by matka świadczyła na rzecz odwołującej się alimenty w wysokości 100,00 zł miesięcznie w okresie od grudnia 2010 r. do lutego 2011 r., co jej zdaniem miało potwierdzić prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego. Takie stanowisko Kolegium wynika z faktu, iż po stwierdzeniu przez ten organ w jednej z decyzji, że z kwoty tej trudno będzie utrzymać mieszkanie i zaspokoić niezbędne potrzeby odwołującej się, strona w marcu 2011 r. poinformowała organy, iż w dniu 28 czerwca 2010 r. zawarła z matką umowę pożyczki. Zgodnie z tą umową, matka miała pożyczyć odwołującej się kwotę 1000 zł, wypłacaną w ratach po 200 zł miesięcznie okresie od lipca do listopada 2010 r. Umowa ta – w ocenie Kolegium – rodzi wątpliwości co do jej prawdziwości, skoro została ujawniona tak późno przez stronę. Ponadto w oświadczeniu majątkowym z dnia 2 grudnia 2010 r. odwołująca się stwierdziła, iż nie otrzymuje ani nie otrzymywała żadnych innych dochodów poza środkami z pomocy społecznej oraz dodatkiem mieszkaniowym. Wbrew zatem twierdzeniom odwołującej się ponoszenie kosztów utrzymania jej i matki odbywa się choćby częściowo z emerytury matki. Prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego oznacza tylko, że wykonywane są wspólnie, w uzgodnieniu, czynności życia domowego takie jak: korzystanie z pomieszczeń domowych i sprzętu znajdującego się w domu, utrzymywanie czystości, robienie zakupów, przyrządzanie i spożywanie posiłków, gospodarowanie pieniędzmi. Subiektywne przekonanie J. S. o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego nie jest wystarczające dla stwierdzenia, iż taka sytuacja zachodzi w rzeczywistości.
W związku z tym, jak podkreśliło Kolegium, iż dochód rodziny odwołującej się z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, to jest z marca 2011 r., przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 702,00 zł, zasadnie organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania wnioskowanego przez nią świadczenia.
Jednocześnie Kolegium pouczyło odwołującą się, że może ona ubiegać się o przyznanie specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na realizację recepty dołączonej przez nią do odwołania.
Skargę do Sądu na powyższą decyzję wniosła J. S., nie precyzując zarzutów skargi, a wyrażając niezadowolenie z wydania zaskarżonej decyzji.
W skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 27 października 2011 r. skarżąca zarzuciła, iż wbrew stanowisku organów administracji od kwietnia 2010 r. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zdaniem skarżącej odmowa przyznania jej wnioskowanego zasiłku okresowego jest przejawem "wykluczenia społecznego". Skarżąca wskazała, że nie zgadza się na to, by podpisywać wszystkie wymagane przez organy administracji deklaracje i oświadczenia, niezgodne ze stanem faktycznym. Podniosła, iż jak wynika z postanowień Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 stycznia 2010 r., [...] oraz z dnia 4 lipca 2011 r., [...], jej matka jest w stanie miesięcznie zaoszczędzić kwotę 200 zł ze swojego dochodu, a ponadto może samodzielnie reprezentować swoje interesy, a to oznacza, że nie jest jej potrzebna pomoc skarżącej. Zgodnie zaś z postanowieniami WSA w Lublinie z dnia 30 czerwca 2011 r., II SA/Lu 311/11 oraz z dnia 5 lipca 2011 r., III SA/Lu 273/11, skarżąca nie jest w stanie samodzielnie występować w postępowaniu sądowym, a jej dochody nie wystarczają na pokrycie miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego.
Skarżąca zarzuciła, że organy administracji w okresie od 30 listopada 1999 r. (to jest od daty wydania decyzji Kolegium nr [...]) do 30 sierpnia 2010 r. przyjmowały, iż prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Podniosła, że umowę użyczenia mieszkania z 2006 r. ujawniła w Ośrodku Pomocy Społecznej w 2010 r., umowę alimentacji ujawniła w grudniu 2010 r., a udzielona przez matkę pożyczka nie jest dochodem, lecz długiem, jaki ma do oddania. Zarzuciła także, iż faktycznie otrzymuje dobrowolne alimenty od matki w kwocie 100 zł miesięcznie. Wyjaśniła, iż nie dopłaca żadnej różnicy w czynszu za mieszkanie, gdyż całość przyznanego jej dodatku mieszkaniowego przelewana jest na rachunek bankowy zarządcy budynku, w którym mieszka.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium podniosło dodatkowo, że, jak wynika z decyzji tego organu, w sprawach dotyczących przyznania dodatku mieszkaniowego skarżąca kilkakrotnie składała oświadczenia, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Skarżąca domagała się przyznania zasiłku okresowego, a zatem w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa".
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, to jest kwoty 477 zł;
2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny, to jest kwoty 351 zł na osobę.
Zasiłek okresowy ustala się:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 2).
Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między:
1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 3).
Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (ust. 4).
Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (ust. 5).
Z powołanych przepisów wynika, że zasiłek okresowy zasadniczo nie jest świadczeniem uznaniowym. W przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 38 ust. 1 zasiłek okresowy "przysługuje" wnioskodawcy, a więc winien być mu przyznany. Do oceny organu pozostawiono tylko ustalenie wysokości przyznanego świadczenia – jednakże w ściśle określonych granicach – oraz okresu, na jaki to świadczenie ma być przyznane.
Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 24 maja 2011 r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącej zasiłku okresowego, z uwagi na przekroczenie przez rodzinę skarżącej ustawowego kryterium dochodowego.
Wbrew twierdzeniom skarżącej ocena organów obu instancji, iż skarżąca nie jest osobą samotnie gospodarującą, lecz tworzy wraz z matką rodzinę w rozumieniu przepisów ustawy, nie nosi znamion dowolności.
Z przepisu art. 6 pkt 14 ustawy wynika, iż osoby spokrewnione ze sobą w myśl przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowią "rodzinę" w rozumieniu ustawy, o ile wspólnie zamieszkują i gospodarują, a także pozostają w związku faktycznym. Faktyczny związek, o jakim mowa w powołanym przepisie, oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie jest przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega ono na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wspólne gospodarowanie opiera się zaś na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego (W. Maciejko (w:) W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010, s. 72-73).
Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, albowiem skarżąca, jak wynika z przeprowadzonej w niniejszej sprawie aktualizacji wywiadu środowiskowego, mieszka wraz z matką H. P. w mieszkaniu matki składającym się z 1 pokoju, kuchni oraz łazienki, na podstawie umowy użyczenia zawartej przez nią z matką. Matka skarżącej jest osobą w podeszłym wieku, która wymaga opieki, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności na stałe, a jej dochód stanowi emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie netto 821,35 zł. Skarżąca jest natomiast osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, może pracować tylko w warunkach pracy chronionej. Z ustaleń organów wynika, że skarżąca ponosi opłaty za mieszkanie, z wyjątkiem kwoty 34,50 zł, którą matka płaci za wodę. Do niedawna nie kwestionowała, iż robiła zakupy dla siebie i matki, dbała o czystość w mieszkaniu, przygotowywała odrębne posiłki dla siebie i dla matki (poza obiadem), prała, załatwiała sprawy urzędowe. Skarżąca i jej matka wspólnie korzystają ze sprzętu gospodarstwa domowego, jaki znajduje się w mieszkaniu. J. S. otrzymuje dodatek mieszkaniowy przyznany dla dwuosobowego gospodarstwa domowego.
W tych okolicznościach prawidłowe jest stanowisko organów administracji, iż skarżąca i jej matka prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Skarżąca pozostaje na utrzymaniu matki, gdyż poza dodatkiem mieszkaniowym w kwocie 158,19 zł, przyznanym jej decyzją Burmistrza Miasta z dnia 21 marca 2011 r., nr [...], na okres od 1 stycznia 2011 r. do 30 czerwca 2011 r., nie ma własnych dochodów. Z powyższej decyzji, która znajduje się w aktach administracyjnych, wynika, iż część tego dodatku w kwocie 90,17 zł wypłacana jest na rachunek bankowy zarządcy budynku, w którym mieszka skarżąca, zaś pozostała część tego dodatku w kwocie 68,02 zł wypłacana jest do jej rąk własnych. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca oraz jej matka zmuszone są do opłacenia nie tylko czynszu za mieszkanie, pokrywanego w większej części przez dodatek mieszkaniowy, lecz również pozostałych kosztów związanych z użytkowaniem wspólnego mieszkania, w szczególności za zużycie energii elektrycznej, wody czy gazu. Oczywistym jest, że osoby te ponosić muszą także koszty zakupu żywności, leków, odzieży i innych niezbędnych potrzeb bytowych.
W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że od kwietnia 2011 r. syn H. P. – T. S. pobiera świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką, z którą jednakże nie zamieszkuje. Okoliczność ta nie wyklucza prowadzenia przez skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego z matką.
Należy także mieć na względzie, iż organ właściwy przyznając skarżącej decyzją z dnia 21 marca 2011 r. dodatek mieszkaniowy na okres od 1 stycznia 2011 r. przyjął, że gospodarstwo domowe skarżącej – wbrew jej twierdzeniom – liczy dwie osoby. W świetle art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, iż ta sama osoba nie może jednocześnie być uznana za osobę samotnie gospodarującą w rozumieniu przepisów ustawy i osobę prowadzącą gospodarstwo domowe z inną osobą w rozumieniu przepisów o dodatkach mieszkaniowych.
Zdaniem Sądu, ocena Kolegium, co do braku wiarygodności umowy pożyczki zawartej przez skarżąca z matką w dniu 28 czerwca 2010 r., nie nosi cech dowolności. Skarżąca, która jest stałym podopiecznym Ośrodka Pomocy Społecznej, pomimo częstych osobistych kontaktów z organem pomocy społecznej oraz licznych pism kierowanych do tego organu w sprawach dotyczących jej osoby, fakt zawarcia tejże umowy ujawniła dopiero w marcu 2011 r.
Sąd podziela również stanowisko organu drugiej instancji, że okoliczność świadczenia przez matkę na rzecz skarżącej alimentów w wysokości 100,00 zł miesięcznie w okresie od grudnia 2010 r. do lutego 2011 r. nie świadczy – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – o prowadzeniu przez nią odrębnego gospodarstwa domowego.
Wbrew zarzutom skarżącej nie można uznać, że rodzina skarżącej nie otrzymuje żadnej pomocy ze środków pomocy społecznej, mimo składanych w tym zakresie wniosków. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ pierwszej instancji decyzją z dnia 21 kwietnia 2011 r., nr [...], przyznał skarżącej zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności w kwocie 300,00 zł, płatny w trzech ratach po 100 zł miesięcznie od kwietnia do czerwca 2011 r., zaś decyzją z dnia 11 kwietnia 2011 r., nr [...], organ ten przyznał jej matce nieodpłatne dietetyczne obiady w stołówce w okresie od dnia 12 kwietnia 2011 r. do 30 czerwca 2011 r. Ponadto Sądowi wiadome jest z urzędu, iż skarżąca miała przyznany zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności w kwocie 100 zł miesięcznie w okresie od października 2010 r. do marca 2011 r., a wcześniej korzystała z innych form pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej. W szczególności, jak wynika z zaświadczenia Kierownika OPS z dnia 27 stycznia 2011 r., nr [...], skarżąca pobierała zasiłek stały w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2010 r., którego wypłata została wstrzymana po ustaleniu przez organ pierwszej instancji, że skarżąca pobierała jednocześnie dodatek mieszkaniowy przyznany na dwuosobowe gospodarstwo domowe (k. 5, 51 akt sądowych sprawy II SA/Lu 81/11).
Na wynik sprawy nie mogą mieć wpływu dokumenty dołączone do skargi w postaci: wniosków skarżącej z dnia 17 grudnia 2010 r. i 6 czerwca 2011 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, decyzji Kolegium z dnia 30 listopada 1999 r. uchylającej decyzje organu pierwszej instancji z dnia 8 listopada 1999 r., którą odmówiono przyznania skarżącej zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej, a także postanowień Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 stycznia 2010 r., [...] oraz z dnia 4 lipca 2011 r., [...]. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, a nie jest uprawniony do oceny decyzji administracyjnych i dokumentów dotyczących innych spraw. Stanowisko wyrażone w powyższych orzeczeniach sądu powszechnego, jak i w powołanych w skardze postanowieniach WSA w Lublinie z dnia 30 czerwca 2011 r., II SA/Lu 311/11 oraz z dnia 5 lipca 2011 r., III SA/Lu 273/11, dotyczyło wyłącznie zasadności wniosków skarżącej oraz jej matki H. P. o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do przedłożonego przez skarżącą oświadczenia matki z dnia 22 sierpnia 2011 r. (k. 19 akt sądowych) należy podkreślić, że zostało ono złożone po zakończeniu postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, a więc również nie może mieć wpływu na wynik sprawy. Ponadto subiektywne przekonanie skarżącej i jej matki o prowadzeniu przez nie odrębnych gospodarstw domowych nie jest wystarczające dla stwierdzenia, iż taka sytuacja zachodzi w rzeczywistości.
Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie ustaliły, że dochód rodziny skarżącej w marcu 2011 r. wyniósł 979,54 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 702,00 zł (2 x 351,00 zł). W tej sytuacji wnioskowane świadczenie nie mogło być skarżącej przyznane.
Prawidłowo jednocześnie skarżąca została pouczona w zaskarżonej decyzji, iż może ona ubiegać się o przyznanie specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na realizację recepty dołączonej przez nią do odwołania. Zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.
Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty skarżącej.
W świetle 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Zgodnie zaś z art. 8 ust. 4 ustawy do dochodu ustalonego, w myśl ust. 3, nie wlicza się:
1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;
2) zasiłku celowego;
3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;
4) wartości świadczenia w naturze;
5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.
Z powołanych przepisów ustawy wynika, iż dochód stanowią przychody uzyskane przez osobę lub rodzinę z jakiegokolwiek tytułu, z wyjątkiem przychodów wyczerpująco wyliczonych w art. 8 ust. 3 i 4, do których nie zalicza się przychodów z umowy pożyczki czy też kredytu. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej środki pieniężne, które uzyskała on w wyniku zawarcia z matką umowy pożyczki, stanowią jej dochód w rozumieniu przepisów ustawy. Poza tym nie ulega wątpliwości, iż kwestia ta nie mogła miała wpływu na wynik sprawy, skoro w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, to jest w marcu 2011 r., skarżąca takich przychodów nie uzyskała.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło