II SA/Lu 616/09
PostanowienieWSA w Lublinie2009-11-20
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazuje dochody, ale ponosi znaczne wydatki na leczenie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykazuje stałe dochody i nie udowodniła, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednakże, prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy poniesienie pełnych kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny, przy czym nie można przyznać pomocy w zakresie przekraczającym ten uszczerbek.Stan faktyczny
A. i W. małżonkowie S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Skarżący przedstawili dokumenty dotyczące dochodów (emerytury, renta syna) oraz wydatków (leczenie, media). Referendarz sądowy, po analizie sytuacji finansowej, przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając od kosztów sądowych, ale odmawiając ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. i W. małżonkom S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia radcy prawnego).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. i W. małżonków S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. i W. małżonków S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a I. przyznać A. i W. małżonkom S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący A. i W. małżonkowie S. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomoc symbol PPF wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Skarżący wezwani dwukrotnie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń wykonali wezwania.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego.
Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesione skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192).
Stawka minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania skarżących wynosi 240 złotych netto (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Na podstawie oświadczeń skarżących i nadesłanych przez nich dokumentów referendarz sądowy ustalił, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim synem, z którym zamieszkują w domu o powierzchni [...] m2. Na dochód gospodarstwa domowego skarżących składa się emerytura skarżącej w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto, emerytura skarżącego w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz renta syna w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Łączny miesięcznych dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Na koszty utrzymania skarżących składają się wydatki na leczenie skarżącego w kwocie [...] złotych, wydatki na leczenie skarżącej w kwocie [...] złotych, wydatki na leczenie syna w kwocie [...] złotych, wydatki na energię elektryczną w kwocie [...] złotych za okres trzech miesięcy (ustalono na podstawie faktury VAT nr [...]), wydatki za gaz w kwocie [...] złotych (ustalono na podstawie faktury VAT nr [...]), za telefon [...] złotych (ustalono na podstawie faktury VAT nr [...]). Wykazane przez skarżących miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego wynoszą [...] złotych.
W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania a tym samym, że zasługują na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący jak i pozostający z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym syn posiadają stałe dochody. Dlatego nie można przyjąć aby skarżący nie mogli ponosić jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania.
Brak podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym nie uniemożliwia rozważenia zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwość powstania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego w związku z obowiązkiem ponoszenia pełnych kosztów postępowania. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi [...] złotych netto zaś wykazane przez nich koszty utrzymania koniecznego wynoszą [...] złotych. Tak więc po poniesieniu wykazanych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego skarżącym i ich synowi pozostaje kwota [...] złotych netto. Porównanie wysokości tej kwoty do kwot każdego jednego z kosztów składających się na koszty niniejszego postępowania wskazuje, że poniesienie przez skarżących kosztów sądowych i kosztów minimalnego wynagrodzenia radcy prawego spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego im i ich synowi. Jednak to samo porównanie wskazuje także, że poniesienia przez skarżących minimalnych kosztów ustanowienia radcy prawnego nie narazi ich oraz ich syna na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Po poniesieniu minimalnych kosztów wynagrodzenia radcy prawnego skarżącym i ich synowi pozostanie bowiem na pokrycie kosztów utrzymania nie wymienionych przez nich a niezbędnych jak chociażby kosztów wyżywienia kwota [...] złotych netto.
Zwalniając skarżących z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych referendarz sądowy kierował się nie tylko proporcją pomiędzy wysokością poszczególnych kosztów sądowych niniejszego postępowania a kwotą pozostającą skarżącym po poniesieniu wykazanych przez nich kosztów ale i tym, że część z pośród kosztów sądowych występować może w toku postępowania kilkakrotnie (np. wpis sądowy od zażalenia) co w ocenie referendarza sądowego dodatkowo przyczyni się do powstania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego skarżącymi i ich synowi.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło