II SA/Lu 617/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-09-26
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest właścicielem gospodarstwa rolnego i uzyskuje dochody z umowy o pracę, może zostać uznany za osobę niezdolną do ponoszenia kosztów postępowania sądowego w stopniu całkowitym, uzasadniającym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Skarżący, będący właścicielem gospodarstwa rolnego o znacznej powierzchni i uzyskujący dochody z umowy o pracę, nie może zostać uznany za osobę całkowicie niezdolną do ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Jego dochody, pomimo wykazywanych wydatków, pozwalają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Niemniej jednak, wykazano, że poniesienie równolegle kosztów sądowych i kosztów ustanowienia adwokata naraziłoby skarżącego i jego rodzinę na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wniosek uzasadnił posiadaniem rodziny, utrzymaniem się z gospodarstwa rolnego i dodatkowymi zarobkami. Do wniosku dołączył dokumenty dotyczące dochodów z gospodarstwa rolnego, umowy o pracę oraz wydatków. Organ ocenił dochody skarżącego i jego wydatki, stwierdzając, że nie jest on całkowicie niezdolny do ponoszenia kosztów, ale częściowe obciążenie kosztami ustanowienia adwokata mogłoby narazić rodzinę na uszczerbek.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a I. przyznać S. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący na druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czwórką uczących się dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolno – hodowlanego o powierzchni [...] ha, z którego osiąga miesięczny dochód w kwocie [...] brutto oraz zarobków w kwocie [...] złotych brutto miesięcznie. Do skarżącego należą zabudowania gospodarcze. Do kosztów utrzymania koniecznego skarżący zaliczył wydatki na utrzymanie studiujących córek w łącznej kwocie [...] złotych, bilet dla syna na dojazdy do szkoły – [...] złotych oraz opłaty za energię elektryczną, telefon i wywóz odpadów komunalnych w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie.
Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał decyzję Nr [...] z dnia [...], z której wynika, że w roku 2014 skarżący otrzymał płatności do gospodarstwa rolnego w wysokości [...] złotych oraz, iż powierzchnia deklarowanych przez skarżącego działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha, umowę o pracę z dnia 27 kwietnia 2014 r., z której wynika, że zawarta została ona na okres próbny 3 miesięcy za wynagrodzeniem [...] złotych brutto, zaświadczenie z dnia 25 sierpnia 2014 r., z którego wynika, że skarżący wraz z żoną są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. (M.P. z 2013 r. poz. 774) przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2012 r. 2.431,00 złotych. Zatem roczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego uzyskiwany z uprawy gospodarstwa rolnego wynosi [...] złotych, czyli [...] złotych miesięcznie. Ponadto skarżący uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] złotych brutto. Zaznaczyć należy tutaj, że nie wzięto pod uwagę dochodu wynikającego z nadesłanej umowy o pracę lecz wskazany na druku PPF, gdyż umowa wygasła w dniu 27 lipca 2014 r. a wniosek o przyznanie prawa pomocy datowany jest na dzień 4 sierpnia 2014 r. Wniosek pochodzi więc z okresu, w którym nie obowiązywały już postanowienia nadesłanej umowy. Skarżący jest też właścicielem domu o powierzchni [...] m2. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi zatem [...] złotych brutto zaś wykazane przez niego wydatki wynoszą [...] złotych. Nie można więc przyjąć, aby skarżący osiągał dochód, który nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Niezasadne jest zatem żądanie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał jednak, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata. Uiszczając wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 500 złotych skarżący wykazał, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny jest w stanie ponieść koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem. Zwłaszcza, że po uiszczeniu wpisu sądowego od wniesionej skargi, prócz wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych, koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Poniesienie jednak równolegle z kosztami sądowymi kosztów ustanowienia adwokata, które w kwocie minimalnej wynoszą 295,20 złotych, narazi skarżącego i jego rodzinę na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło