II SA/Lu 617/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. - redaktora naczelnego [...] na decyzję Dyrektora [...] z dnia 31 lipca 2015 r. nr 2/2015 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu. K. W. - redaktor naczelny [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora [...] z dnia 31 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Od skargi tej skarżący tytułem należnego wpisu sądowego uiścił kwotę 100 zł (kopia potwierdzenia przelewu z dnia 6 sierpnia 2015 r. – k. 10 akt sądowych). Mając na względzie, że zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej (jako niewymienionych w ust. 1-5 tego przepisu) wpis stały wynosi 200 zł, Przewodniczący Wydziału II WSA w Lublinie zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wpisu od skargi o kwotę 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis tego zarządzenia doręczono skarżącemu prawidłowo w dniu 4 września 2015 r. (potwierdzenie odbioru – k. 24 akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 9 września 2015 r. wskazał, że w przedmiotowej sprawie uiścił już wpis sądowy w kwocie 100 zł. Do pisma ponownie załączył kopię potwierdzenia przelewu w dniu 6 sierpnia 2015 r. na rachunek Sądu tytułem wpisu kwoty 100 zł, tożsamą z kopią potwierdzenia przelewu załączoną wcześniej do skargi. Skarżący, w zakreślonym terminie, nie wykonał natomiast wezwania w sposób prawidłowy, tj. nie uzupełnił wpisu o brakującą kwotę 100 zł. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 23 września 2015 r., na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę K. W., jednocześnie orzekając o zwrocie na jego rzecz kwoty 100 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi. Skarżący na powyższe postanowienie złożył zażalenie. Niezależnie od zażalenia złożył również wniosek z dnia 7 października 2015 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego. We wniosku tym skarżący przyznał, że otrzymał zarządzenie z dnia 31 sierpnia 2015 r. o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego, jednak zawarte w tym wezwaniu sformułowanie "wzywa do uzupełniania wpisu sądowego (...) o kwotę 100 (sto) złotych (...)" zrozumiał w ten sposób, że Sąd z jakichś przyczyn nie odnotował uiszczenia przez niego opłaty od skargi w kwocie 100 zł (uiszczonej wraz z wniesieniem skargi) i wzywa go do uzupełnienia tego braku poprzez ponowne opłacenie skargi. W ocenie skarżącego z brzmienia doręczonego mu wezwania nie wynikało wprost w sposób jasny i oczywisty, czy został on wezwany do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem opłacenia skargi w ogóle, czy też dopłacenia 100 zł do już poprzednio uiszczonego przez niego wpisu, gdyż prawidłowy wpis wynosi 200, a nie 100 zł. Skarżący podkreślił, że do błędnego zrozumienia treści ww. zarządzenia przyczynił się dodatkowo brak wskazania prawidłowej wysokości całego wpisu od skargi i ograniczenie się jedynie do wskazania podstawy prawnej wysokości tego wpisu, która to podstawa jemu - jako osobie nie posiadającej wiedzy prawniczej i nie znającej przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - niewiele mówiła. Analogiczną argumentacją skarżący poparł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu jego skargi. W ocenie skarżącego, mając na uwadze, że zarządzenie z dnia 31 sierpnia 2015 r. zostało sformułowania w sposób budzący wątpliwości, zaś jego niewykonanie wynikało jedynie z błędu w interpretacji treści jego wezwania, należy uznać, że do uchybienia terminu do uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie doszło bez jego winy. Wraz ze złożeniem powyższego wniosku skarżący uiścił na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 100 zł, tytułem uzupełnienia wpisu od skargi (k. 23 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1729/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2015 r. odrzucające jego skargę. W uzasadnieniu Sąd II instancji podniósł, iż nie można zgodzić się ze skarżącym, że treść wezwania do uzupełnienia wpisu od skargi mogła budzić wątpliwości. Z treści tego wezwania jasno wynikało, że Sąd wezwał o uzupełnienie wpisu "o kwotę 100 zł". NSA dodał jednocześnie, że nawet gdyby skarżący miał wątpliwości co do treści wezwania Sądu to, charakter działalności jaką zajmuje się skarżący pozwala stwierdzić, iż bez trudu mógł on takie wątpliwości rozwiać, kontaktując się z Sądem. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w jego uchybieniu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W literaturze jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są bowiem ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności (por. T. Woś [red.]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, s. 333). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że K. W. nie wykazał przesłanek, które uprawdopodabniałyby brak jego winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia wpisu od skargi, który to termin upłynął bezskutecznie w dniu 11 września 2015 r. Do takowych przesłanek nie można bowiem zaliczyć podanej przez skarżącego okoliczności błędnego zrozumienia wezwania Sądu z dnia 31 sierpnia 2015 r. Wezwanie to – wbrew twierdzeniu skarżącego – było bowiem całkowicie czytelne i jednoznacznie wskazywało, że czynność, którą skarżący winnien dokonać w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, polegać ma na "uzupełnieniu wpisu (...) o kwotę 100 (sto) złotych". Podkreślić należy, że o bezpodstawności twierdzenia skarżącego wskazującego na niejednoznaczność tegoż wezwania wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 5 stycznia 2016 r., uznając to twierdzenie za bezzasadne. WSA w Lublinie – rozpoznając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu – stanowisko to w pełni podziela. Co więcej, Sąd stoi na stanowisku, że ww. wezwanie powinno być dla strony w pełni zrozumiałe, również bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Jego błędne odczytanie przez skarżącego świadczy zaś o niezachowaniu przez niego należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W związku z powyższym należy uznać, że skarżący K. W. nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia wpisu od skargi, a tym samym jego wniosek o przywrócenie tego terminu okazał się bezzasadny. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.