II SA/Lu 621/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na pismo Prezesa Sądu Rejonowego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a przyznać M. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych wymaganych na obecnym etapie postępowania i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Strona skarżąca M. P. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku strona skarżąca dołączyła dwie niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie zaświadczeń lekarskich oraz niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dodatkowego oświadczenia przesłała je dołączając do niego dokumenty źródłowe mające potwierdzić oświadczenie. W związku z tym, że nadesłane dokumenty źródłowe ze względu na datę ich pochodzenia nie mgły stanowić źródła informacji wezwano stronę skarżącą do nadesłania dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość dochodu oraz oświadczenia wskazującego wysokość środków finansowych przekazywanych na rzecz A. S. a w miarę możliwości dokumentów źródłowych poświadczających wysokość przekazywanych środków. Odpowiadając na to wezwanie strona skarżąca nadesłała polecenie przelewu renty z dnia 10 października 2008 r. oraz kopię pisma skierowanego do Banku Spółdzielczego w Ż., w którym strona skarżąca zwraca się o przesłanie na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie dowodów wypłat dokonywanych z konta strony skarżącej na rzecz A. S. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Na obecnym etapie niniejszego postępowania jego koszty sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz kosztu ustanowienia adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Wpis od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej wynosi 100 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla sporządzenia w sprawie niniejszej skargi kasacyjnej wynosi 180 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - 219,60 złotych brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Na podstawie oświadczenia strony skarżącej i nadesłanego przez nią dokumentów źródłowych referendarz sądowy ustalił, że: Obecnie strona skarżąca przebywa w zakładzie karnym. Przed osadzeniem w zakładzie karnym strona skarżąca prowadziła wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką oraz konkubiną, z którymi zamieszkiwała w domu o powierzchni [...] m2. Matka strony skarżącej otrzymuje emeryturę w kwocie [...] złotych brutto zaś strona skarżąca otrzymuje rentę w kwocie [...] złotych netto. Matka strony skarżącej jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, wymagającą stałego leczenia farmakologicznego i opieki osób drugich. Konkubina strony skarżącej prócz środków otrzymywanych od strony skarżącej utrzymuje się z pomocy udzielanej przez matkę strony skarżącej oraz z pomocy otrzymywanej z placówki pomocy społecznej. Do strony skarżącej należy nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha zaś do jej matki nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Nieruchomość matki strony skarżącej nie przynosi dochodu. Mając na uwadze okoliczności prawne i faktyczne niniejszej sprawy w ocenie referendarza sądowego stwierdzić należy, że strona skarżąca wykazała, iż poniesienie przez nią każdego jednego z kosztów niniejszego postępowania wymaganych na obecnym jego etapie grozi uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny a tym samym, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Przy czym konkubinę strony skarżącej przy ocenie możliwości ponoszenia przez stronę skarżącą kosztów postępowania i ocenie wpływu obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na możliwość pokrycia kosztów utrzymania koniecznego traktować należy tak jak rodzinę. Pojęcie "życie rodzinne" nie jest bowiem ograniczone do związków opartych jedynie na małżeństwie i może obejmować inne faktyczne więzi rodzinne w ramach, których strony mieszkają razem poza związkiem małżeńskim i związane są więzią uczuciową, gospodarczą i finansową (por. teza 1 wyroku z dnia 1 czerwca 2004 r. Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, nr 45582/99 – Lex nr 133534; teza 1 wyroku z dnia 23 lutego 2007 r. Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, sygn. akt I ACa 590/06 – Lex nr 259105; wyrok z dnia 15 marca 2007 r. Sądu Apelacyjnego w Katowicach, sygn. akt II AKa 24/07 – Lex nr 367953). Stronę skarżącą zaś z A. S. łączą faktyczne więzi rodzinne o czym świadczy wspólne, przed osadzeniem strony skarżącej w zakładzie karnym, prowadzenie gospodarstwa domowego oraz łożenie przez stronę skarżącą na utrzymanie A. S. tak przed osadzeniem w zakładzie karnym jak i obecnie. Łączny dochód strony skarżącej wynosi [...] złotych netto. Zauważyć należy tutaj, że referendarz sądowy nie obdarzył wiarą oświadczenia strony skarżącej zawartego na nadesłanym poleceniu przelewu, iż kwota na nim widniejąca jest kwotą brutto. Faktem powszechnie znanym jest bowiem to, że przedmiotem przelewu wynagrodzenia za pracę czy renty bądź emerytury na konto osoby uprawnionej nie jest kwota brutto lecz netto. Kwota [...] złotych netto zapewnia utrzymanie stronie skarżącej oraz jej konkubinie – A. S. Uiszczenie z tej kwoty jedynie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej bądź jedynie poniesienie minimalnego kosztu w kwocie brutto ustanowienia adwokata celem sporządzenia w sprawie niniejszej skargi kasacyjnej spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego stronie skarżącej i jej konkubinie. Uiszczenie przez stronę skarżącą wpisu sądowego od skargi kasacyjnej spowoduje, że na utrzymanie strony skarżącej i jej konkubiny pozostanie kwota [...] złotych zaś poniesienie kwoty brutto minimalnej stawki wynagrodzenia adwokata ustanowionego celem sporządzenia w sprawie niniejszej skargi kasacyjne skutkować będzie tym, iż na utrzymanie strony skarżącej i jej konkubiny pozostanie kwota [...] złotych. W obu przypadkach kwoty pozostające do dyspozycji strony skarżącej i jej konkubiny będą niewystarczające na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego nie tylko A. S., ale i strony skarżącej. Przy czym fakt przebywania strony skarżącej w zakładzie karnym – w ocenie referendarza sądowego – nie wyłącza możliwości powstania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania. Środki finansowe służyć mogą wszak stronie skarżącej do zaspokajania koniecznych a niepokrywanych ze środków budżetowych zakładu karnego kosztów utrzymania w ramach przysługującego mu prawa do czynienie zakupów dopuszczonych do obrotu w zakładzie karnym artykułów żywnościowych, wyrobów tytoniowych i innych artykułów – art. 113a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ze zm.). Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu jednak na to, że poniesienie przez stronę skarżącą któregokolwiek (każdego jednego) z kosztów postępowania wymaganych na obecnym etapie rozpoznawanej sprawy skutkować będzie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej konkubiny przyjąć należy, że strona skarżąca mimo tego, iż posiada stałe dochody nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.