II SA/Lu 622/13
WyrokWSA w Lublinie2014-01-14
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Maria Wieczorek-Zalewska, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nakazać przywrócenie poprzedniego stanu w zakresie stosunków wodnych na gruncie na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, jeśli zmiany dokonały osoby niebędące właścicielami nieruchomości, na której nastąpiły te zmiany?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może nakazać przywrócenia poprzedniego stanu w zakresie stosunków wodnych na gruncie na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, jeśli zmiany te zostały dokonane przez osoby niebędące właścicielami nieruchomości, na której nastąpiły. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu może być skierowana wyłącznie do właściciela nieruchomości, na której dokonano zmiany stanu wód na gruncie. W przypadku, gdy zmiany dokonały osoby trzecie, a nie właściciel, organ nie ma podstaw do wydania decyzji w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, a skarżący może dochodzić swoich roszczeń na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Skarżący P.K. domagał się nakazania sąsiadom, B. i W. B., przywrócenia poprzedniego stanu stosunków wodnych na ich działce, zarzucając im naruszenie poprzez utwardzenie drogi dojazdowej. Organ I instancji odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego, wskazując, że prace na drodze miały na celu jej utrzymanie w stanie pozwalającym na użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, a ponadto skarżący sam odprowadza wody opadowe na działkę sąsiadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, stwierdzając brak podstaw do wydania decyzji na podstawie Prawa wodnego. Skarżący zarzucił wadliwe postępowanie dowodowe i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę.
Decyzją z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia ...o odmowie nakazania B. i W. małżonkom B. przywrócenia poprzedniego stanu w zakresie stosunków wodnych na działkach nr .... w miejscowości W.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 5 października 2012r. P. K., właściciel działki nr ... zwrócił się do Wójta Gminy o podjęcie działań w sprawie naruszenia przez B. i W. B., właścicieli działki nr ...stosunków wodnych, polegającego na utwardzeniu drogi dojazdowej do ich działki.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji stwierdził, że B. i W. B. przysługuje ustanowiona aktem notarialnym z dnia 1 grudnia 2008r., nr ... służebność gruntowa na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr ... w W., polegająca na prawie przechodu i przejazdu przez działkę nr ... pasem szerokości 1,5 m wzdłuż granicy z działką nr ..., z której również wydzielono pas gruntu o szerokości 1,5 m pod drogę dojazdową o szerokości 3 m.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji wskazał na art. 289 § 1 kc, który zobowiązuje właściciela nieruchomości władnącej do utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej i stwierdził, że prace wykonane przez B. i W. B. na drodze dojazdowej miały na celu naprawę i utrzymanie tej drogi w stanie pozwalającym na jej użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.
Organ I instancji nie stwierdził ponadto naruszenia stosunków wodnych na gruncie, w szczególności odprowadzania wód gruntowych z ich działki w kierunku działki P. K. nr .... Organ ustalił natomiast, że P. K. odprowadza wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego na swojej działce, za pomocą rynien i rur spustowych, na pas działki, który jest objęty służebnością przechodu i przejazdu na rzecz B. i W. B.
W tej sytuacji organ I instancji - decyzją z dnia ... 2013r. - odmówił nakazania im przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie stosunków wodnych na działkach nr ...
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania P. K., utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
Kolegium ustaliło, że B. i W. B. nie podwyższyli drogi przez nawiezienie materiału utwardzającego, a jedynie uzupełnili jej ubytki w celu zapewnienia jej przejezdności. Z ukształtowania terenu wynika natomiast, że woda opadowa spływa wzdłuż drogi dojazdowej, dlatego najlepszym rozwiązaniem byłoby wykonanie przez zainteresowane strony odwodnienia na środku drogi. W sprawie nie ma zatem podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 29 ustawy – Prawo wodne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. K. wnosił o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Skarżący zarzucił wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności niewykonanie odkrywek na drodze dojazdowej, co umożliwiłoby prawidłowe ustalenie podwyższenia tej drogi i w konsekwencji prawidłową ocenę wpływu tego podwyższenia na budynki skarżącego na działce nr ...
Podniósł, że "droga dojazdowa" nie została ujęta w ewidencji gruntów i budynków, jest to jedynie część jego działki, nieurządzona (nieutwardzona), a w sprawie wykonania przez zainteresowane strony odwodnienia na tej drodze organ w toku postępowania nie składał żadnych propozycji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Podstawą jej wydania był art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2001r., Nr 115, poz.1229 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, o ile przepisy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 1). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie - wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3).
Decyzja wydana na podstawie tego przepisu może być skierowana wyłącznie do właściciela nieruchomości, na której dokonano zmiany stanu wód na gruncie (por. wyrok WSA z dnia 29 czerwca 2011r., II SA/GL 1358/10, WSA z dnia 9 listopada 2006r., IV SA/Wa 218/05).
Przedmiotem niniejszej sprawy jest utwardzenie przez właścicieli działki nr ... - B. i W. małżonków B. - drogi gruntowej na działce nr .... Jest to droga, która składa się z dwóch pasów o szerokości 1,5 m, wydzielonych z działek nr ..., na których ustanowiono - aktami notarialnymi z dnia 1 grudnia 2008r. i z 20 lutego 2009r. (k.16 i 17 akt admin.) - służebności gruntowe na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr ... w W., polegające na prawie przechodu i przejazdu. O ile jednak utwardzenie terenu może być przyczyną naruszenia stosunków wód na gruncie, o tyle decyzja nakazująca przywrócenie stanu poprzedniego, wydana na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy, może być skierowana wyłącznie do właściciela tej nieruchomości, a nie do faktycznego sprawcy tej zmiany.
Bezspornie B. i W. małżonkowie B. nie są właścicielami działek nr ..., z których wydzielono pasy o szerokości 1, 5 m, tworzące drogę dojazdową do ich działki nr ..., z której korzystają oni na zasadzie służebności drogi koniecznej. Oznacza to, że w związku z wykonanymi przez nich na tej drodze pracami nie można do nich skierować decyzji w trybie art. 29 ust. 3 ustawy. Decyzja taka mogłaby być skierowana do nich wyłącznie w razie dokonania przez nich zmiany stosunków wód na ich działce tj. nr ..., a to – jak wynika z akt sprawy – nie zostało stwierdzone. Z akt sprawy nie wynika również, by jakichkolwiek zmian na drodze dojazdowej dokonywali właściciele działki nr ..., a zatem nie było również podstaw do skierowania wobec nich takiej decyzji.
W sytuacji występującej w sprawie organ nie miał więc podstaw do wydania decyzji w trybie art. 29 ust. 3 ustawy, zaś skarżący może dochodzić ewentualnie swoich roszczeń na drodze cywilnej.
Z tych względów skarga, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło