II SA/Lu 632/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot poniesionych kosztów związanych z dojazdem oraz powrotem z sanatorium, opłaty klimatycznej i medialnej; w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi. B. K., działając przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika [...]A. Z.o, pismem z dnia 1 lipca 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot poniesionych kosztów związanych z dojazdem oraz powrotem z sanatorium, opłaty klimatycznej i medialnej. Jednocześnie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi. Pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w dniu 12 czerwca 2014r. został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnikiem w powyższej sprawie, o czym został powiadomiony w dniu 16 czerwca 2014r. W tym czasie upłynął już termin do wniesienia skargi. W dniu 24 czerwca 2014r. pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w siedzibie organu. Następnie w dniu 1 lipca 2014r. pełnomocnik przesłał do sądu skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Wskazał przy tym, że termin przewidziany w art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został zachowany oraz, że uprawdopodobniony został brak winy pełnomocnika w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi, albowiem przed otrzymaniem pisma o wyznaczeniu go do reprezentowania skarżącego w sprawie nie mógł podejmować w niej żadnych czynności. Powołał w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi bądź jej oddalenie. Wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona B. K. w dniu 1 kwietnia 2014r., wobec tego termin do wniesienia skargi w myśl art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, upłynął w dniu 2 maja 2014r. Natomiast, jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik za pośrednictwem placówki pocztowej nadał skargę dopiero w dniu 1 lipca 2014r., a zatem po terminie do jej wniesienia. Ponadto organ odniósł się do wskazanych przez pełnomocnika orzeczeń sądów administracyjnych, podnosząc, że strona składając skargę do sądu administracyjnego nie musi być reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. W niniejszej sprawie skarżący mógł bowiem sam wnieść skargę w terminie. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie można przywrócić terminu do wniesienia skargi, bowiem wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera żadnych okoliczności świadczących o braku winy B. K. w uchybieniu terminu, a skupia się jedynie na braku winy pełnomocnika. Ponadto organ podniósł, że w sprawie nie został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, bowiem pełnomocnik powinien złożyć wniosek w terminie 7 dni od dnia dowiedzenia się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić wówczas, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z akt sprawy wynika, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego . z dnia [...]. doręczona została skarżącemu w dniu 1 kwietnia 2014 r. W związku z zamiarem zaskarżenia powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym m.in. ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi. Po rozpoznaniu powyższego wniosku referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 maja 2014r. przyznał B. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata (k. 15 akt sprawy II SO/Lu 21/14). Okręgowa Rada Adwokacka na pełnomocnika skarżącego wyznaczyła [...] A. Z., który pismo informujące o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego otrzymał w dniu 16 czerwca 2014 r. Z aktami sprawy zapoznał się w dniu 24 czerwca 2014r. Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia nadana zaś została w dniu 1 lipca 2014r. (data stempla pocztowego, k. 6 akt sądowych). Jak słusznie wskazał pełnomocnik, wcześniej nie było to możliwe ze względu na konieczność zapoznania się z aktami i dokumentami do sprawy (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 13 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Op 629/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Należy wskazać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Ustanowienie pełnomocnika nastąpiło zatem przed wniesieniem skargi, w związku z czym w dacie ustanowienia pełnomocnika Sąd nie był w posiadaniu akt administracyjnych sprawy, której miała dotyczyć skarga, gdyż znajdowały się one w dyspozycji organów administracji. W ocenie Sądu, w tych okolicznościach siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, określony w art. 87 § 1 P.p.s.a., został zachowany. Takie stanowisko jest zbieżne z prezentowanym w orzecznictwie poglądem, że zastosowanie literalnej wykładni przepisu art. 87 § 4 P.p.s.a., jak to wywiodło Kolegium w odpowiedzi na skargę, oznaczałoby, iż termin do dokonania przez adwokata ustanowionego z urzędu czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi do sądu), powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu, tj. najpóźniej od dowiedzenia się przez pełnomocnika o tym, że został nim wyznaczony. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby jednak do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, terminu do sporządzenia skargi do siedmiu dni, liczonego od momentu kiedy mógł zapoznać się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowego środka zaskarżenia. Stawiałoby to też w uprzywilejowanej pozycji pełnomocników z wyboru, którzy teoretycznie na wniesienie i sporządzenie skargi dysponują 30 dniami, wynikającymi z art. 53 § 1 P.p.s.a. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej pełnomocników, co nie powinno mieć miejsca. W sytuacji ustanowienia adwokata w trybie art. 244 P.p.s.a., zasadne jest zatem uznanie za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi (art. 87 § 1 P.p.s.a), dnia, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość dokonania czynności po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 198/06, LEX nr 1417337). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że pełnomocnik wniósł skargę wraz z wnioskiem w dniu 1 lipca 2014r., tj. w terminie siedmiu dni od dnia zapoznania się z aktami sprawy w dniu 24 czerwca 2014 r. i nie później niż przed upływem 30 dni od zawiadomienia o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 16 czerwca 2014r. W oparciu zatem o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja stanowi pozytywną przesłankę pozwalającą na przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto, w ocenie Sądu, nie bez znaczenia dla kwestii przywrócenia terminu jest też zachowanie się samej strony, która w ciągu sześciu dni od dnia otrzymania decyzji, którą zamierzała zaskarżyć, zwróciła się do Sądu o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika w celu udzielenia pomocy we wniesieniu skargi. Wobec powyższych okoliczności Sąd uznał, że uprawdopodobnione zostało, iż zarówno po stronie skarżącej, jak i jej pełnomocnika, brak było winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.