II SA/Lu 639/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o uzupełnienie postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 639/08 przyznającego J. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych o rozstrzygnięcie odnośnie wniosku o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu p o s t a n a w i a uzupełnić postanowienie referendarza sądowego z dniu 10 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 639/08 w ten sposób, że dotychczasową sentencję oznacza jako pkt I i dodaje pkt II w brzmieniu: "II. ustanowić dla J. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka". Strona skarżąca J. S. pismem z dnia 27 października 2008 r., które tego samego dnia wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zwrócił się o uzupełnienie wydanego przez referendarza sądowego w dniu 10 października 2008 r. w niniejszej sprawie postanowienia przyznającego stronie skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o uzupełnienie postanowienia zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", strona może w ciągu czternastu dni od dnia doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinno być zamieszczone. Zgodnie z art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który normowałby zagadnienie uzupełniania postanowień. Z tego względu jak i ze względu na treść art. 166 p.p.s.a. do uzupełniania postanowień odpowiednio stosowany będzie przepis art. 157 § 1 p.p.s.a. Odpowiednie stosowanie przepisu art. 157 § 1 p.p.s.a. oznacza, że wniosek o uzupełnienie postanowienia będzie mógł być uwzględniony, gdy strona w ciągu czternastu dni od dnia otrzymania postanowienia zgłosi wniosek o jego uzupełnienie, jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania, które było przedmiotem rozstrzygnięcia postanowienia albo nie zamieścił w postanowieniu dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinno być zamieszczone. Strona skarżąca złożyła wniosek o uzupełnieni postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 października 2008 r. w terminie otwartym do jego złożenia (k. 47) a ponadto dotyczy on żądania, o którym referendarz sądowy powinien zamieścić rozstrzygnięcie w postanowieniu z dnia 10 października 2008 r. gdyż żądanie to zawarte jest we wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpoznawanym postanowieniem o uzupełnienie, którego wniesiono. Z tych powodów wniosek strony skarżącej o uzupełnienie postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 października 2008 r. o rozstrzygnięcie dotyczące wniosku o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292, 80 złote brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej oraz przedłożonych przez nią dokumentów źródłowych wynika, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką niepełnoletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, z którego to użytki rolne o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych strona skarżąca dzierżawi. Miesięczny dochód z uprawy gospodarstwa rolnego wynosi [...] złotych. Ponadto na dochód strony skarżącej składa się zasiłek rodzinny w łącznej kwocie [...] złotych i dofinansowanie do obiadów w kwocie [...] złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych. Strona skarżąca nie pobiera dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego, gdyż dopłaty te pobierają jego właściciele. Stałe miesięczne koszty utrzymania domu strony skarżącej a więc koszty energii elektrycznej, gazu, wody i wywozu nieczystości wynoszą [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez narażenia siebie i swojej rodziny na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Łączny miesięczny dochód w gospodarstwie domowym strony skarżącej wynosi [...] złotych, co zapewnia miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej w kwocie [...] złotych. Natomiast na gruncie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950) przyjmuje się, że konieczne koszty utrzymania rodziny pokrywane są w stopniu minimalnym, jeżeli dochód na osobę w tej rodzinie wynosi 351 złotych. Skoro kwota dochodu przypadająca na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej jest niższa od kwoty z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w wysokości ustalonej § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przyjąć należy, że poniesienie przez stronę skarżącą kosztów minimalnego wynagrodzenia adwokata uniemożliwi zaspokojenie koniecznych kosztów utrzymania strony skarżącej i jej rodziny. Z tego powodu, niezależnie od wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego strony skarżącej i jej rodziny, poniesienie przez nią kosztów minimalnego wynagrodzenia adwokata wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania. Dlatego referendarz sądowy uwzględnił wniosek strony skarżącej o ustanowienie adwokata. Poniesienie przez stronę skarżącą czy to jedynie kosztów sądowych czy też tylko kosztów ustanowienia adwokata grozi jej oraz jej rodzinie uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu jednak na to, że poniesienie przez stronę skarżącą któregokolwiek (każdego jednego) z kosztów postępowania w rozpoznawanej sprawie grozi jej oraz jej rodzinie uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania przyjąć należy, że strona skarżąca mimo tego, iż posiada stałe dochody nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Z tych względów w sprawie niniejszej istnieją przesłanki do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, co też nastąpiło w wyniku uwzględnienia wniosku o uzupełnienie postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 października 2008 r. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 3 p.p.s.a. i art. 157 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.