II SA/Lu 640/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu represji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. ( Nr [...] ); II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej D. T. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]., Nr [...] wydaną na podstawie art. 127§3 i art.138§1pkt.2 kpa oraz art. 2pkt.2lit."a" i art.4 ust.1,2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz.395 z późn. zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek D. T. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]., Nr [...] o odmowie przyznania jej uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że D. T. wnosiła o przyznanie jej takich uprawnień z tytułu deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w miejscowości W. w okresie od stycznia 1945r. do sierpnia 1946r. Po rozpoznaniu sprawy organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków przyznania jej takiego uprawnienia, gdyż ustawa wymaga, by deportacja trwała co najmniej 6 miesięcy, tymczasem ona przebywała w miejscowości W. od dnia swoich narodzin tj. od 30 stycznia 1945r. do dnia 30 kwietnia 1945r., a więc łącznie 3 miesiące i 1 dzień. Skargę do sądu administracyjnego wniosła D. T., domagając się uchylenia powyższej decyzji. W skardze zarzuciła, że przebywała na deportacji już jako dziecko poczęte i organ powinien był tę okoliczność uwzględnić. Skarżąca powołując się na wyroki Sądu Najwyższego w sprawach sygn. akt: III ARN 96/95, II PR 120/67 i II CR 2/65 wyraziła pogląd, że przeżycia ciężarnej matki przebywającej na deportacji istotnie odbijają się na życiu dziecka poczętego, dlatego pojęcie "osoby represjonowanej" powinno obejmować również dziecko poczęte. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skardze nie można odmówić słuszności, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Skarżąca wnosiła o przyznanie jej uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji jako dziecko poczęte, a następnie po narodzeniu do pracy przymusowej w miejscowości W. W świetle orzeczeń wydawanych w szeregu spraw dotyczących stosowania zarówno przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), jak również ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej i osadzonym w obozie pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz. 396 ze zm.) wyrażony został przez Sąd pogląd, że nie jest dopuszczalne wyłączenie spod działania tych ustaw dzieci urodzonych w obozach pracy, na deportacji, w miejscach zsyłek oraz pracy przymusowej. Samo przebywanie dzieci w takich miejscach należy uznać za represję z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych określoną w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 3 lit."a" i "b" ustawy o kombatantach (wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r. sygn. akt OSK 135/04, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2001 r. sygn. akt NSA 940/01, z dnia 5 lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Łd 892/00, z dnia 11 lutego 2003 r. sygn. akt SA/Ka 843/01 z dnia 9 listopada 1993 r. sygn. akt V SA 1155/93 OSP 1994, z. 6 poz. 106, uchwała SN z dnia 10 lutego 1994 r. II UZP 31/93 – OSNAPU 1994, Nr 10 poz. 106). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1996 r. sygn. akt III ARN 96/95 – OSNP 1996/24/366, iż pojęcie "osoba podlegająca represjom w hitlerowskich obozach koncentracyjnych" oznacza również dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe. Sama ustawa o kombatantach z dnia 24 stycznia 1991 r. stanowi bowiem w art. 4 ust. 2, że przepisy ustawy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu wynarodowienia. Ustawodawca dostrzegł więc konieczność stosowania ustawy również wobec dzieci, a założenie o racjonalności jego działania wyklucza przypisanie mu zamiaru nierównego traktowania dziecka w łonie matki i tuż po jego urodzeniu. W ocenie Sądu pogląd ten znajduje w pełni zastosowanie również na gruncie ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz.395 z późn. zm.) Obowiązkiem organu administracyjnego było więc dokładne ustalenie, zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa jak długo trwała deportacja ciężarnej matki wnioskodawczyni i doliczenie tego okresu do okresu przebywania w obozie wnioskodawczyni już po urodzeniu, a następnie zastosowanie właściwej normy prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera w tym zakresie żadnych ustaleń, co również z tego powodu czyni decyzję wadliwą. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.