II SA/Lu 645/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-10-18

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która jest bezrobotna i otrzymuje zasiłek rodzinny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), czy jedynie w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, będąc zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych, nie może uzyskać zwolnienia od tych kosztów w ramach prawa pomocy. Ponieważ koszty postępowania ograniczają się do kosztu ustanowienia adwokata, a jego minimalne wynagrodzenie przekracza dochody strony skarżącej lub spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i rodziny, przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego. Strona jest bezrobotna, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i braćmi, a jej dochody pochodzą z zasiłku rodzinnego i dorywczej pracy. Referendarz sądowy ocenił jej sytuację materialną i możliwości finansowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano B. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 18 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka p o s t a n a w i a I. przyznać B. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w zakreślonym terminie (data na prezentacie) wniosła wypełniony i podpisany druk PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. W przypadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. W sprawie niniejszej obciążenia finansowe, które ciążyć mogą na stronie skarżącej sprowadzają się jedynie do kosztu ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z unormowaniem art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. strona skarżąca w niniejszej sprawie jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skutkiem tego jej żądanie zwolnienia od obowiązku ich ponoszenia jest bezzasadne. Nie można bowiem przyjąć aby koszty te stanowiły obciążenie związane z postępowaniem a tym samym porównać ich wysokości do możliwości finansowych strony. Dlatego referendarz sądowy odmówił zwolnienia strony skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Tym samym brak jest podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z tym żądanie strony skarżącej ustanowienia adwokata oceniane musi być pod kątem zaistnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Na podstawie oświadczenia strony skarżącej referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, trójką starszych braci oraz dwojgiem niepełnoletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. Strona skarżąca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Stałe dochody w gospodarstwie domowym strony skarżącej osiągają dwaj z jej braci zaś jedynym dochodem strony skarżącej jest otrzymywany przez nią na dzieci zasiłek rodzinny. Łączny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto. Zapewnia on miesięczny dochód na członka rodziny w wysokości [...] złotych brutto. Koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej tworzą wydatki na pampersy dla dzieci – [...] złotych, wydatki na energię elektryczną – [...] złotych, wydatki na gaz – [...] złotych, wydatki na leki dla dzieci – [...] złotych, wydatki na ubrania i środki higieny dla dzieci – [...] złotych, wydatki na węgiel – [...] złotych i na drewno – [...] złotych. Ze skargi wynika natomiast, że strona skarżąca osiąga dochody z pracy dorywczej wynoszące [...] złotych miesięcznie, które jak stwierdziła nie są w stanie zaspokoić nawet podstawowych potrzeb najmłodszego z jej dzieci. W ocenie referendarza sądowego poniesienie przez stronę skarżącą jedynie z jej dochodów minimalnych kosztów ustanowienia adwokata realnie przekracza jej możliwości finansowe zaś poniesienie tych kosztów z dochodów osiąganych łącznie w jej gospodarstwie domowym spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Porównanie dochodu uzyskiwanego jedynie przez stronę skarżącą do minimalnego kosztu ustanowienia adwokata wskazuje, że strona skarżąca nie ma realnych możliwości poniesienia tego wynagrodzenia. Wynagrodzenie to jest bowiem wyższe od osiąganego przez nią dochodu. Porównanie zaś wysokości minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto do wysokości dochodu przypadającego w rodzinie strony skarżącej na osobę wskazuje, że poniesienie minimalnego wynagrodzenia adwokata pochłonie w całości miesięczny dochód przypadający na jednego z członków rodziny strony skarżącej. To zaś niewątpliwie spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Dlatego referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło