II SA/Lu 646/12
WyrokWSA w Lublinie2012-10-18
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez skarżącą i jej matkę, co miało wpływ na przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup żywności?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewystarczające i nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznaniu skarżącej świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Organy uznały, że skarżąca i jej matka prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, co wpłynęło na ustalenie dochodu i wysokość przyznanego świadczenia. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie sprawuje opieki nad matką z powodu własnego złego stanu zdrowia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] r. nr [...]; II. przyznaje adwokat E. O.-M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem należnego podatku od towarów i usług.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 i art. 2, art. 3, art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), Uchwały nr XVII/104/08 Rady Miejskiej w Bychawie z dnia 7 lutego 2008 r. w sprawie podwyższenia kryterium uprawniającego do pomocy w formie dożywiania (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2008 r. Nr 42, poz. 1314) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza B. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w przedmiocie przyznania J. S. świadczenia pieniężnego na zakup żywności w wysokości 100 zł miesięcznie w okresie od 1 kwietnia 2012 r. do 31 maja 2012 r.
Organ pierwszej instancji ustalił, że J. S. ze względu na bezrobocie, niepełnosprawność i poziom dochodu na osobę w rodzinie, wynoszącego 522,55 zł, a zatem nie przekraczającego 150% kryterium dochodowego, spełniła przesłanki do otrzymania pomocy. Przyznając pomoc w wysokości 100 zł miesięcznie organ kierował się sytuacją dochodową rodziny, otrzymaną dotychczas pomocą na ten cel, ograniczeniami finansowymi ośrodka pomocy, który na realizację programu "Pomoc w zakresie dożywiania" otrzymał na rok 2012 środki w wysokości 106.000 zł, które w pierwszej kolejności zobowiązany jest przeznaczyć dla osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych i niepełnosprawnych, które własnym staraniem nie są w stanie zapewnić sobie gorącego posiłku, na dożywianie dzieci w przedszkolach i szkołach i innych osób, u których występuje dysfunkcja przewidziana w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. Organ podniósł, że przyznana pomoc nie została zaniżona, ponieważ w pierwszym kwartale 2012 roku wysokość jednego świadczenia pieniężnego na zakup żywności wyniosła 87,11 zł.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło ustalenie organu pierwszej instancji, że J. S. wraz matką tworzą rodzinę. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżąca mieszka z matką w lokalu stanowiącym własność H. P., składającym się z jednego pokoju, kuchni oraz łazienki. Jest osobą bezrobotną od kilkunastu lat, bez prawa do zasiłku, nie posiada stałego źródła dochodu, otrzymuje zasiłek celowy na dożywianie, dodatek mieszkaniowy dla dwuosobowego gospodarstwa domowego. Wcześniej odwołująca pobierała zasiłek stały, który utraciła po ustaleniu, że składała odmienne oświadczenia co do stanu rodziny ubiegając się o dodatek mieszkaniowy. Zgodnie z postanowieniem umowy użyczenia mieszkania, odwołująca ponosi opłaty za mieszkanie. Środki na opłacenie czynszu pochodzą w znacznej części z przyznanego dodatku mieszkaniowego. Odwołująca dotychczas robiła wspólne zakupy dla siebie i matki, dbała o czystość w mieszkaniu, przygotowała posiłki odrębne dla siebie i matki, opiekowała się niepełnosprawną matką. Obecnie twierdzi, że nie przyczynia się w sposób trwały do poprawy warunków życia matki. H. P. jest w podeszłym wieku, wymaga opieki, ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego wynoszącego od 1 marca 2012 r. 799,18 zł oraz dodatku pielęgnacyjnego w kwocie 195,67 zł. Łącznie netto uzyskuje z tego tytułu kwotę 886,92 zł.
Kolegium uznało za niewiarygodne oświadczenie J. S. o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego. W ocenie organu wspólne mieszkanie, jego mały metraż, uzyskiwanie stałego dochodu tylko przez matkę odwołującej, stan zdrowia H. P., jak i odwołującej nie pozwalający na samodzielne dokonywanie przez nie wielu czynności życia codziennego, nawet w sytuacji, gdy H. P. ma opiekuna w osobie syna, wskazują na wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego. Skarżąca i jej matka podzieliły między siebie wydatki na utrzymanie mieszkania. J. S. nie mając stałego źródła dochodu, a dysponując ryczałtem na zakup opału, może regulować jedynie opłatę czynszową. Od kiedy skarżąca utraciła zasiłek stały, ma problemy w regulowaniu należności związanych z utrzymaniem mieszkania. Dlatego sporządziła aneks do umowy użyczenia lokalu i od kwietnia 2011 r. niektóre opłaty, jak np. za wodę opłaca jej matka. Taki podział obowiązków i środków pieniężnych, nawet bez fizycznego dysponowania przez odwołującą emeryturą matki, stanowi również wspólne gospodarowanie. Zdaniem organu nie zmienia tej sytuacji zawarta w dniu 16 kwietnia 2012 r. ugoda sądowa, w której H. P. zobowiązała się pod rygorem egzekucji do płacenia tytułem alimentów na rzecz córki kwot po 100 zł miesięcznie. Kwota alimentów jest bowiem tak niska, że nie pozwala na uznanie prowadzenia przez skarżącą jednoosobowego gospodarstwa domowego.
Kolegium stwierdziło, że traktując jako wiarygodne źródła dochodu wskazane przez J. S., ma logiczne podstawy do przyjęcia, iż ponoszenie kosztów utrzymania skarżącej i jej matki odbywa się choćby częściowo ze świadczenia emerytalnego H. P., mimo kwestionowania tej okoliczności przez J. S.. Prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego oznacza tylko, że wykonywane są wspólnie, w uzgodnieniu czynności życia domowego w postaci: korzystania z pomieszczeń domowych i sprzętu znajdującego w domu, utrzymywania czystości, robienia zakupów, przyrządzania i spożywania posiłków, gospodarowania pieniędzmi. Oczywiście nie wszystkie czynności domowe wykonuje skarżąca, pomaga jej brat, który pobiera świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad matką, co nie zmienia faktu, że J. S. i H. P. gospodarują wspólnie. W istniejącej sytuacji bytowej nie da się wyodrębnić gospodarstwa odwołującej i jej matki.
W związku z zarzutami podniesionymi w odwołaniu Kolegium podniosło, że wywiad środowiskowy ma ustalić rzeczywistą sytuację wnioskodawcy, nie musi jednak zawierać wyłącznie oświadczeń i przekonań wnioskodawcy, jest również zapisem obserwacji i wniosków dokonywanych przez pracowników organu pierwszej instancji, zaś strona ma możliwość składania wyjaśnień i oświadczeń w toku postępowania. Swobodnej oceny dowodów zebranych w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dokonuje organ orzekający w sprawie.
Kolegium wskazało, że z brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wynika, iż rozstrzygnięcie w sprawie przyznania pomocy na dożywianie, a także określenie wysokości owej pomocy zapada w ramach uznania administracyjnego. W ocenie Kolegium działanie organu w przedmiotowej sprawie w ramach uznania administracyjnego nie narusza art. 7 k.p.a., bowiem organ załatwił sprawę zgodnie ze słusznym interesem strony oraz z uwzględnieniem własnych możliwości finansowych.
J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] czerwca 2012 r.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organy przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie, że skarżąca i jej matka H. P. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a skarżąca sprawuje opiekę nad matką. Podkreśliła, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, iż nie może być uznawana za opiekuna matki z uwagi na niepełnosprawność i orzeczoną niezdolność do pracy w zawodzie opiekuna w okresie od 2002 r. do 2013 r. W ocenie skarżącej organy nie uwzględniły potwierdzających fakt prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego okoliczności posiadania przez J. S. dochodu w wysokości 372 zł, na który składa się dodatek mieszkaniowy i alimenty od matki oraz złego stanu zdrowia, który nie pozwala na opiekę nad matką. Nadto organy nie uwzględniły opinii biegłego sądowego stwierdzającej niezdolność skarżącej do wykonywania pracy, nie uwzględniły zaświadczenia pracodawcy, że skarżąca nie została zakwalifikowana na stanowisko salowej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Po dokonaniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że obie wymienione decyzje podlegają uchyleniu.
Stwierdzić bowiem należy, że organy administracji zarówno pierwszej jak i drugiej instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję działającego z upoważnienia Burmistrza B. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] kwietnia 2012 r. o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup żywności w kwocie po 100 zł w okresie od 1 kwietnia 2012 r. do 31 maja 2012 r. w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Decyzja ta została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm., zwanej dalej "ustawą").
Celem Programu zgodnie z treścią art. 2 ostatnio wymienionej ustawy jest wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku osobom jego pozbawionym, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich; długofalowe działanie w zakresie poprawy stanu zdrowia dzieci i młodzieży poprzez ograniczanie zjawiska niedożywienia; upowszechnianie zdrowego stylu żywienia; poprawa poziomu życia osób i rodzin o niskich dochodach oraz rozwój w gminach bazy żywieniowej, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb dzieci i młodzieży.
Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy w ramach Programu są realizowane działania dotyczące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania: dzieciom do 7 roku życia, uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.), w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.
Zgodnie z art. 7 ustawy do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Z kolei stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne określonej w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz z tytułu ubezpieczenia społecznego określonej w odrębnych przepisach, także o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Kryterium dochodowe określają przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje:
1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",
2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",
Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Uchwałą Rady Miejskiej w Bychawie nr XVII/104/08 z dnia 7 lutego 2008 r. podwyższono powyższe kryterium do 175% kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej.
W świetle przywołanego ostatnio przepisu art. 5 ust. 1 ustawy decyzja o przyznaniu i wysokości świadczenia udzielanego w oparciu o ustawę z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" ma charakter uznaniowy.
Uznanie oznacza zaś przyznanie organowi przy podejmowaniu decyzji pewnego stopnia swobody, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. Cechą specyficzną instytucji uznania jest to, że decyzja wydana w tym trybie nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. Nie oznacza to jednak wyłączenia decyzji uznaniowych całkowicie spod kontroli sądowej. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania dotyczy prawidłowości postępowania organu poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowym wyjaśnieniem stanu faktycznego, tzn. czy organ w sposób prawidłowy ustalił i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia. Wybór treści rozstrzygnięcia przez organ nie może być bowiem dowolny, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
W poddanym sądowej kontroli postępowaniu administracyjnym kwestią sporną i wymagającą prawidłowego ustalenia jest okoliczność czy skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo ze swoją matką, czy też jest osobą samotnie gospodarującą, co ma bezpośredni wpływ na przyjętą przez organ za podstawę decyzji sytuację dochodową skarżącej, która to okoliczność, jak zaznaczono w uzasadnieniu decyzji, podlegała uwzględnieniu przy określeniu wysokości przyznanego świadczenia. Nie ma przy tym istotnego znaczenia okoliczność, że w odwołaniu skarżąca nie sformułowała wprost zarzutu dotyczącego wysokości przyznanego świadczenia, skoro zakwestionowała ustalenia stanowiące podstawę przyznania świadczenia w określonej kwocie.
Organy w niniejszej sprawie przyjęły, że dochód dwuosobowej rodziny, którą tworzą J. S. i jej matka H. P., w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest w marcu 2012 r. wyniósł 1.045,11 zł. Na ustaloną kwotę dochodu składały się: świadczenie emerytalne H. P. oraz dodatek mieszkaniowy pobierany przez skarżącą.
Natomiast J. S. konsekwentnie kwestionuje powyższe ustalenie, wywodząc, że jest osobą samotnie gospodarującą, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z matką, którą się nie opiekuje z powodu własnego złego stanu zdrowia, a opiekę tę sprawuje opiekun. Skarżąca wskazuje też na fakt dysponowania własnymi dochodami, na które składają się między innymi alimenty określone w ugodzie sądowej w kwocie 100 zł miesięcznie.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, stanowisko organów administracji nie może być uznane za przekonywujące, gdyż przeprowadzone dotychczas postępowanie nie jest wystarczające i wymaga uzupełnienia. Wprawdzie sytuacja materialna, rodzinna i zdrowotna skarżącej, która od szeregu lat korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jest niewątpliwie znana organom, jednakże nie może to zastąpić obowiązku prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego w konkretnej sprawie w sytuacji, gdy organy zakwestionowały w całości prawdziwość twierdzeń samej zainteresowanej w odniesieniu do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego, a okoliczność tego rodzaju może ulegać zmianom w czasie. W niniejszej sprawie skarżąca także w postępowaniu odwoławczym akcentowała zaś, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z matką i nie przygotowuje matce posiłków, gotuje osobno i odrębnie od matki dokonuje zakupów. Podkreślała również, że między nią, a jej matką istnieje konflikt na tle kwestii finansowych, co również wyklucza możliwość pomocy materialnej i wsparcia ze strony H. P. dla córki.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad służy ustaleniu sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby ubiegającej się o to świadczenie (art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).
Wprawdzie w świetle przytoczonych przepisów, a w szczególności art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, rodzinny wywiad środowiskowy jest obligatoryjnym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej lub odmawiającej przyznania świadczenia, ale z ustawy w żadnym razie nie wynika, by był to dowód wyłączny.
Zgodnie z art. 14 ustawy o pomocy społecznej w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Uregulowany w Rozdziale 7 Działu II ustawy o pomocy społecznej tryb postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej nie wyłącza stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 430/12 – uwzględniający skargę kasacyjną J. S.). Właśnie przepisy tego kodeksu dotyczące postępowania dowodowego winny mieć zastosowanie w niniejszej sprawie w celu rzetelnego przeprowadzenia postępowania mającego między innymi na celu weryfikację twierdzeń skarżącej i niebudzącego wątpliwości ustalenia czy J. S. prowadzi wspólne gospodarstwo ze swoją matką. Dopiero bowiem prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego może, po wszechstronnym rozważeniu dowodów w myśl art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., stanowić podstawę ustalenia tej okoliczności faktycznej, która ma istotne znaczenie dla wydania decyzji w przedmiocie świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Należy jeszcze raz podkreślić, że z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wynika, iż organy prowadzące postępowanie obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
Naruszenie powyższych przepisów w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś zaniechanie podjęcia przez organy wszystkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkowało uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji organów obu instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji winien przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem powyższych rozważań i stosownie do reguł postępowania dowodowego zawartych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, zaś gdyby po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ rozważy przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony w trybie art. 86 k.p.a. Dopiero w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny organ merytoryczne rozstrzygnie sprawę wydając decyzję, której uzasadnienie winno czynić zadość normie art. 107 § 3 k.p.a., w tym zwłaszcza w zakresie wymogu wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.
O wynagrodzeniu należnym ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej, będącemu adwokatem, orzeczono na mocy art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło