II SA/Lu 647/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Dudek po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 647/09 p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r. (sygn. akt II SA/Lu 647/09) tutejszy Sąd oddalił skargę A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. w przedmiocie zasiłku okresowego. Skarżący w ustawowym terminie wniósł o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku oraz zwolnienie go z kosztów sądowych. Wobec braku wykonania wezwania Sądu poprzez złożenie oryginału wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku lub podpisanie nadesłanej kopii wniosku, wniosek ten zarządzeniem z dnia 4 lutego 2010 r. pozostawiono bez rozpoznania. Odnośnie zaś do wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 18 stycznia 2010 r. referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego adwokata, którego Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła w osobie [...] J. A., która otrzymała odpowiednie pełnomocnictwo od skarżącego w piśmie z dnia 8 lutego 2010 r. Następnie w dniu 10 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. We wniosku tym wskazał, iż umocowanie do działania otrzymał od skarżącego dopiero w dniu 8 lutego 2010 r. i dopiero po tym dniu mógł zapoznać się ze stanem sprawy i zgłosić wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała, a tym samym wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku) nie mógł być uwzględniony. Zauważyć trzeba, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jej winy. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w trakcie biegu terminu do dokonania danej czynności procesowej wymagającej udziału profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego czy adwokata) strona może wnieść wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia takiego pełnomocnika. Złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia danego środka zaskarżenia, a niemożność wniesienia w ustawowym terminie tego środka z przyczyn niezawinionych przez wyznaczonego pełnomocnika lub samą stronę może stanowić jedynie podstawę do żądania przywrócenia terminu (patrz: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2001 r., sygn. akt II UZ 51/01, OSNP 2003/13/324). Należy przy tym zaznaczyć, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia przez pełnomocnika ustanowionego przez Sąd ustaje w momencie, gdy pełnomocnik ma pełną możliwość działania w sprawie. Zazwyczaj uznaje się, iż ma to miejsce w chwili podpisania pełnomocnictwa (patrz: postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II OZ 763/08, LEX nr 493670). Od tego momentu winno się zatem liczyć bieg 7 - dniowego terminu do złożenia przez takiego pełnomocnika środka zaskarżenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Jednakże, co należy podkreślić powyższe rozważania dotyczące możliwości faktycznego przekroczenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej (ze względu na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy) dotyczą jednak wyłącznie czynności, do dokonania których ustawa przewiduje obligatoryjny udział profesjonalnego pełnomocnika procesowego np. sporządzenie skargi kasacyjnej (art. 175 § 1 p.p.s.a.) lub zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej (art. 194 § 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie chodziło natomiast o czynność polegającą na złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, która to czynność może być dokonywana w toku postępowania przez samą stronę skarżącą. Należy bowiem zauważyć, że sporządzenie i nadanie takiego wniosku nie jest ani czynnością wymagającą fachowej wiedzy, ani czynnością czasochłonną. Należało zatem uznać, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby nie miał jakichkolwiek możliwości złożenia wniosku w obowiązującym siedmiodniowym terminie z uwagi na brak fachowego pełnomocnika. Ponadto takiemu twierdzeniu zupełnie nie przeczą zaistniałe w sprawie okoliczności. Bezspornym bowiem jest, iż skarżący w ustawowym terminie złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku, który jednakże z uwagi na bezczynność skarżącego związaną z uzupełnieniem braku formalnego tego wniosku nie mógł być uznany za skutecznie wniesiony. Z tego względu należało stwierdzić, iż wniosek skarżącego o przywrócenie terminu podlega oddaleniu, albowiem złożenie wniosku o ustanowienie adwokata nie mogło mieć wpływu na ewentualną możliwość późniejszego wniesienia żądania dotyczącego przywrócenia terminu. Jak bowiem wskazano, złożenie wniosku o ustanowienie adwokata nie przerywa biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Oznacza to, że w przypadku czynności procesowych, które mogą być dokonywane przez same strony, wniesienie w ustawowym terminie do dokonania tych czynności wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i późniejsze ustanowienie go nie stanowi podstawy do ewentualnego domagania się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Odmienna interpretacja prowadziłaby do ewidentnego obejścia prawa poprzez wydłużenie stronie, która zwróciła się o ustanowienia pełnomocnika (i go otrzymała), terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Z tych też względów Sąd stwierdził, że skarżący nie dochował należytej staranności przy wnoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności nie jest zasadny. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.