II SA/Lu 647/12
WyrokWSA w Lublinie2012-10-18
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez wnioskodawczynię i jej matkę, co miało wpływ na odmowę przyznania zasiłku okresowego?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewystarczające zebranie i ocenę materiału dowodowego w kwestii prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez skarżącą i jej matkę. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego skutkowało błędnym zastosowaniem kryterium dochodowego i odmową przyznania zasiłku okresowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z przepisami k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o przyznanie zasiłku okresowego, uzasadniając wniosek bezrobociem i niepełnosprawnością. Organy odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, a łączny dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie sprawuje opieki nad matką z powodu własnego złego stanu zdrowia. Sąd administracyjny uznał, że postępowanie dowodowe było niewystarczające.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] r. nr [...] II. przyznaje [...] E. O.-M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem należnego podatku od towarów i usług.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]czerwca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 38 i art. 8 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Burmistrza B. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego.
Organ wskazał, że J. S. w dniu 4 kwietnia 2012 r. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", uzasadniając swój wniosek prowadzeniem jednoosobowego gospodarstwa domowego, bezrobociem i niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym, wymagającym udzielenia jej pomocy przez osoby drugie. Skarżąca podniosła, że mieszka w lokalu matki na podstawie umowy użyczenia. Organ pierwszej instancji w oparciu o przeprowadzony w dniu 26 kwietnia 2012 r. wywiad środowiskowy stwierdził, że J. S. nadal mieszka z matką H. P. w mieszkaniu składającym się z jednego pokoju i kuchni, korzysta ze wspólnej kuchni, łazienki oraz sprzętów znajdujących się w mieszkaniu. Wnioskodawczyni i jej matka nie mają możliwości prowadzenia dwóch odrębnych gospodarstw, ponieważ tylko matka uzyskując świadczenie emerytalne utrzymuje dom. Nadto podeszły wiek i zły stan zdrowia H. P. nie pozwala na samodzielne wykonanie przez nią wielu czynności życia codziennego, wobec czego pomocy udziela jej córka. Wnioskodawczyni odmówiła udzielenia jakichkolwiek informacji dotyczących matki. Organ ustalił, że źródłem utrzymania rodziny w marcu 2012 r. było świadczenie emerytalne H. P. w wysokości 886,92 zł netto, dodatek mieszkaniowy w wysokości 171,05 zł oraz świadczenie pieniężne na zakup żywności w wysokości 100 zł. Podane podczas wywiadu wydatki na żywność oraz prawdopodobnie – z powodu nieczytelności zapisu – na mieszkanie wyniosły 200 zł. J. S. nie pracuje, chociaż ostatnio miała propozycje pracy jako pomoc domowa. Stale leczy się u lekarzy specjalistów i lekarza rodzinnego. Zdaniem skarżącej jej stan zdrowia uległ pogorszeniu.
Wobec stwierdzenia, że dochód rodziny J. S. w marcu 2012 r. wyniósł 1045,11 zł, a zatem stanowił 149% kryterium dochodowego rodziny uprawniającego do pomocy społecznej, organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku okresowego. Na wyliczoną kwotę dochodu składały się: świadczenie emerytalne matki skarżącej w wysokości 886,92 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 171,05 zł. Do dochodu rodziny nie wliczono natomiast kwoty 100 zł alimentów, bowiem w ocenie organu nie ma ona wpływu na zmianę wysokości dochodu rodziny. Jednocześnie organ stwierdził, że dochód, jakim dysponuje rodzina oraz przyznana pomoc na dożywianie w wysokości 100 zł w okresie od 1 kwietnia do 31 maja 2012 r. winny zaspokoić podstawowe potrzeby bytowe rodziny, do których należą zakup żywności, leków, środków czystości oraz wydatki bieżące. W ocenie organu pierwszej instancji J. S. przyjęła bierną postawę zawodową, nie podejmując pracy dorywczej przerzuciła obowiązek jej utrzymania na matkę i pomoc społeczną.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że zasiłek okresowy, o którym mowa w art. 38 ustawy o pomocy społecznej, jest świadczeniem obligatoryjnym, przysługującym osobom spełniającym ustawowe kryterium dochodowe oraz przesłanki wymienione w ust. 1 tego przepisu. Zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynoszącego 477 zł, a w przypadku osoby w rodzinie – w sytuacji, gdy dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny wynoszącego 351 zł na osobę w rodzinie.
Kolegium podzieliło ustalenie organu pierwszej instancji, że J. S. wraz matką tworzą rodzinę. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżąca mieszka wraz z matką w lokalu stanowiącym własność H. P., składającym się z jednego pokoju, kuchni oraz łazienki. Jest osobą bezrobotną od kilkunastu lat, bez prawa do zasiłku, nie posiada stałego źródła dochodu, otrzymuje zasiłek celowy na dożywianie, dodatek mieszkaniowy dla dwuosobowego gospodarstwa domowego. Wcześniej odwołująca pobierała zasiłek stały, który utraciła po ustaleniu, że składała odmienne oświadczenia co do stanu rodziny ubiegając się o dodatek mieszkaniowy. Zgodnie z postanowieniem umowy użyczenia mieszkania, odwołująca ponosi opłaty za mieszkanie. Środki na opłacenie czynszu pochodzą w znacznej części z przyznanego dodatku mieszkaniowego. Odwołująca dotychczas robiła wspólne zakupy dla siebie i matki, dbała o czystość w mieszkaniu, przygotowała posiłki odrębne dla siebie i matki, opiekowała się niepełnosprawną matką. Obecnie twierdzi, że nie przyczynia się w sposób trwały do poprawy warunków życia matki. H. P. jest w podeszłym wieku, wymaga opieki, ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego wynoszącego od 1 marca 2012 r. 799,18 zł oraz dodatku pielęgnacyjnego w kwocie 195,67 zł. Łącznie netto uzyskuje z tego tytułu kwotę 886,92 zł.
Kolegium uznało za niewiarygodne oświadczenie J. S.j o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego. W ocenie organu wspólne mieszkanie, jego mały metraż, uzyskiwanie stałego dochodu tylko przez matkę odwołującej, stan zdrowia H. P., jak i odwołującej nie pozwalający na samodzielne dokonywanie przez nie wielu czynności życia codziennego, nawet w sytuacji, gdy H. P. ma opiekuna w osobie syna, wskazują na wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego. Skarżąca i jej matka podzieliły między siebie wydatki na utrzymanie mieszkania. J. S. nie mając stałego źródła dochodu, a dysponując ryczałtem na zakup opału, może regulować jedynie opłatę czynszową. Od kiedy skarżąca utraciła zasiłek stały, ma problemy w regulowaniu należności związanych z utrzymaniem mieszkania. Dlatego sporządziła aneks do umowy użyczenia lokalu i od kwietnia 2011 r. niektóre opłaty, jak np. za wodę opłaca jej matka. Taki podział obowiązków i środków pieniężnych, nawet bez fizycznego dysponowania przez odwołującą emeryturą matki, stanowi również wspólne gospodarowanie. Zdaniem organu nie zmienia tej sytuacji zawarta w dniu 16 kwietnia 2012 r. ugoda sądowa, w której H. P. zobowiązała się pod rygorem egzekucji do płacenia tytułem alimentów na rzecz córki kwot po 100 zł miesięcznie. Kwota alimentów jest bowiem tak niska, że nie pozwala na uznanie prowadzenia przez skarżącą jednoosobowego gospodarstwa domowego.
W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że z ustalonych okoliczności wynika jednoznacznie, iż miesięczny dochód rodziny skarżącej w marcu 2012 r. wyniósł 1.045,11 zł, a zatem przekroczył uprawniające do zasiłku okresowego kryterium dochodowe rodziny wynoszące 702 zł.
W związku z zarzutami podniesionymi w odwołaniu Kolegium podniosło, że wywiad środowiskowy ma ustalić rzeczywistą sytuację wnioskodawcy, nie musi jednak zawierać wyłącznie oświadczeń i przekonań wnioskodawcy, jest również zapisem obserwacji i wniosków dokonywanych przez pracowników organu pierwszej instancji, zaś strona ma możliwość składania wyjaśnień i oświadczeń w toku postępowania. Swobodnej oceny dowodów zebranych w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dokonuje organ orzekający w sprawie.
J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organy przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie, że skarżąca i jej matka H. P. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a skarżąca sprawuje opiekę nad matką. Podkreśliła, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, iż nie może być uznawana za opiekuna matki z uwagi na niepełnosprawność i orzeczoną niezdolność do pracy w zawodzie opiekuna w okresie od 2002 r. do marca 2013 r. W ocenie skarżącej organy nie uwzględniły potwierdzających fakt prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego okoliczności posiadania przez J. S. dochodu w wysokości 372 zł, na który składa się dodatek mieszkaniowy i alimenty od matki oraz złego stanu zdrowia, który nie pozwala na opiekę nad matką. Nadto organy nie uwzględniły opinii biegłego sądowego stwierdzającej niezdolność skarżącej do wykonywania pracy, nie uwzględniły zaświadczenia pracodawcy, że skarżąca nie została zakwalifikowana na stanowisko salowej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Po dokonaniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że obie wymienione decyzje podlegają uchyleniu.
Stwierdzić bowiem należy, że organy administracji zarówno pierwszej jak i drugiej instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję działającego z upoważnienia Burmistrza Bychawy Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Bychawie z dnia 26 kwietnia 2012 r. o odmowie przyznania J. S. zasiłku okresowego ze środków pomocy społecznej.
Podstawą działania organów w kontrolowanym postępowaniu były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy).
Zgodnie z art. 38 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej,
2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Zasiłek okresowy ustala się:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 2).
Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między:
1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 3).
Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (ust. 4).
Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (ust. 5).
W dacie wydania kwestionowanych decyzji i stosownie do treści art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosiło 477 zł, a kryterium dochodowe na osobę w rodzinie – 351 zł.
W świetle przywołanych przepisów jednym z podstawowych zagadnień mających wpływ na dalszą ocenę spełnienia przesłanek uprawniających do zasiłku okresowego jest okoliczność czy osoba ubiegająca się o taki zasiłek gospodaruje samotnie czy też pozostaje w rodzinie, przez którą stosownie do art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej rozumie się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.
W poddanym sądowej kontroli postępowaniu administracyjnym kwestią sporną i wymagającą prawidłowego ustalenia jest właśnie okoliczność czy skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo ze swoją matką, czy też jest osobą samotnie gospodarującą, co ma bezpośredni wpływ na wysokość kryterium dochodowego w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Organy w niniejszej sprawie przyjęły, że dochód dwuosobowej rodziny, którą tworzą J. S. i jej matka H. P., w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest w marcu 2012 r. wyniósł 1.045,11 zł. Na ustaloną kwotę dochodu składały się: świadczenie emerytalne H. P. oraz dodatek mieszkaniowy pobierany przez skarżącą. Nie wliczono natomiast kwoty 100 zł tytułem alimentów, do których uiszczania na rzecz córki J. S. H. P.zobowiązała się w ugodzie sądowej. Przy przyjęciu przez organy, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką wysokość tak obliczonego dochodu przekroczyła ustawowe kryterium dochodowe, stanowiąc 149 % tego kryterium, które w przypadku dwuosobowej rodziny wynosiło 702 zł. W konsekwencji skutkowało to odmową przyznania zasiłku okresowego.
Natomiast J. S. konsekwentnie kwestionuje powyższe ustalenie, wywodząc, że jest osobą samotnie gospodarującą, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z matką, którą się nie opiekuje z powodu własnego złego stanu zdrowia, a opiekę tę sprawuje opiekun. Skarżąca wskazuje też na fakt dysponowania własnymi dochodami, na które składają się między innymi alimenty określone w ugodzie sądowej w kwocie 100 zł miesięcznie.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, stanowisko organów administracji nie może być uznane za przekonywujące, gdyż przeprowadzone dotychczas postępowanie nie jest wystarczające i wymaga uzupełnienia. Wprawdzie sytuacja materialna, rodzinna i zdrowotna skarżącej, która od szeregu lat korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jest niewątpliwie znana organom, jednakże nie może to zastąpić obowiązku prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego w konkretnej sprawie w sytuacji, gdy organy zakwestionowały w całości prawdziwość twierdzeń samej zainteresowanej w odniesieniu do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego, a okoliczność tego rodzaju może ulegać zmianom w czasie. W niniejszej sprawie skarżąca także w postępowaniu odwoławczym akcentowała zaś, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z matką i nie przygotowuje matce posiłków, gotuje osobno i odrębnie od matki dokonuje zakupów. Podkreślała również, że między nią, a jej matką istnieje konflikt na tle kwestii finansowych, co również wyklucza możliwość pomocy materialnej i wsparcia ze strony H. P. dla córki.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad służy ustaleniu sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby ubiegającej się o to świadczenie (art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).
Wprawdzie w świetle przytoczonych przepisów, a w szczególności art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, rodzinny wywiad środowiskowy jest obligatoryjnym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej, lub odmawiającej przyznania tego świadczenia, ale z ustawy w żadnym razie nie wynika, by był to dowód wyłączny.
Zgodnie z art. 14 ustawy o pomocy społecznej w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Uregulowany w Rozdziale 7 Działu II ustawy o pomocy społecznej tryb postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej nie wyłącza stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 429/12 – uwzględniający skargę kasacyjną J. S.). Właśnie przepisy tego kodeksu dotyczące postępowania dowodowego winny mieć zastosowanie w niniejszej sprawie w celu rzetelnego przeprowadzenia postępowania mającego między innymi na celu weryfikację twierdzeń skarżącej i niebudzącego wątpliwości ustalenia czy J. S. prowadzi wspólne gospodarstwo ze swoją matką. Dopiero bowiem prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego może, po wszechstronnym rozważeniu dowodów w myśl art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., stanowić podstawę ustalenia tej okoliczności faktycznej, która ma podstawowe znaczenie dla oceny zasadności przyznania skarżącej objętego wnioskiem zasiłku okresowego. Należy jeszcze raz podkreślić, że z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wynika, iż organy prowadzące postępowanie obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
Naruszenie powyższych przepisów w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś zaniechanie podjęcia przez organy wszystkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkowało uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji organów obu instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji winien przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem powyższych rozważań i stosownie do reguł postępowania dowodowego zawartych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, zaś gdyby po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ rozważy przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony w trybie art. 86 k.p.a. Dopiero w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny organ merytoryczne rozstrzygnie sprawę wydając decyzję, której uzasadnienie winno czynić zadość normie art. 107 § 3 k.p.a., w tym zwłaszcza w zakresie wymogu wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.
O wynagrodzeniu należnym ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej, będącemu adwokatem, orzeczono na mocy art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło