II SA/Lu 649/09
WyrokWSA w Lublinie2009-12-04
Skład orzekający: Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie zgodności lokalizacji otworów okiennych z projektem budowlanym i obowiązującymi przepisami, pomimo braku dokumentacji projektowej stanowiącej załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie mogą opierać rozstrzygnięcia o nakazie usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego wyłącznie na podstawie projektu typowego i karty zmian, gdy brak jest dokumentacji projektowej stanowiącej załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak tej dokumentacji uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, czy obiekt został wybudowany zgodnie z projektem, co narusza zasady postępowania administracyjnego dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej A. W. usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym poprzez zamurowanie otworów okiennych w ścianie południowo-wschodniej, ze względu na ich zbyt bliskie usytuowanie od granicy działki sąsiedniej. Organy uznały, że budynek został wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w okresie jego budowy oraz obecnie. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, wskazując, że budynek został wybudowany legalnie na podstawie pozwolenia na budowę i przyjęty do użytkowania. Po wyroku WSA oddalającym skargę, NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak możliwości jednoznacznego stwierdzenia niezgodności z projektem z powodu braku dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2007 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje [...] Ł. L. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta B. P. decyzją z dnia 14 sierpnia 2007 r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał A. W., E. Z. i A. W. - współwłaścicielom budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]55, położonej przy ul. Ł. [...] w B. P., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, poprzez wykonanie robót budowlanych związanych z zamurowaniem otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego od strony południowo-wschodniej, tj. od strony działki o nr ewid. [...]56 – w terminie do dnia 30 listopada 2007 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, iż wskazany wyżej budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w B. P. z dnia 24 lutego 1975 r. o pozwoleniu na budowę udzielonemu A. i P. W. i przyjęty został do użytkowania na podstawie zaświadczenia z dnia 12 kwietnia 1978 r., wydanego przez Urząd Miejski w B. P. Wydział Gospodarki Terenowej. Organ stwierdził, iż południowo-wschodnia ściana budynku usytuowana w odległości od 3,06 do 3,10 m od granicy z działką nr ewid. [...]56, posiada sześć otworów okiennych, tj. 2 otwory okienne w poziomie piwnicy, 2 otwory w poziomie parteru oraz 2 otwory w poziomie poddasza. Takie usytuowanie budynku ze ścianą z otworami okiennymi zdaniem organu wskazuje, iż został on wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, określonych zarządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, obowiązujących w okresie realizacji przedmiotowego obiektu. Z ustaleń zawartych w protokole z oględzin wynika, że sąsiednia działka nr ewid. [...]56 była w okresie budowy przedmiotowego budynku niezabudowana. W rozpatrywanym przypadku odległość ściany budynku mieszkalnego z otworami okiennymi od granicy z sąsiednią nieruchomością powinna wynosić minimum 4 m. W związku z tym usytuowanie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanej w odległości od 3,06 do 3,10 m od granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...]56 narusza przepisy techniczno-budowlane, obowiązujące w okresie budowy tego budynku. Nadto organ dodał, że istniejący stan faktyczny stanowi również naruszenie obecnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych.
Zdaniem organu naruszenie przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w okresie uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku powoduje jego nieodpowiedni stan techniczny, uzasadniający wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Decyzją z dnia 26 października 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., po rozpatrzeniu odwołania A. W. i E. Z., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy uznał, iż zaistniały stan faktyczny, jakkolwiek nie został zakwestionowany przez właściwy organ nadzoru budowlanego w chwili przejęcia budynku do użytkowania, był i nadal jest sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa określającymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki, a w szczególności z obowiązującymi w owym czasie przepisami § 20 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. W tej sytuacji zasadnym było wydanie decyzji nakazującej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zamurowanie spornych otworów okiennych, znajdujących się w ścianie budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...]56, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z wymaganiami wynikającymi z powyższych przepisów.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyła A. W., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania.
Skarżąca wskazała, iż decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa. Przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 1975-1978 na podstawie pozwolenia na budowę i przyjęty następnie do użytkowania. Natomiast cała argumentacja zawarta w decyzji opiera się na założeniu, że sporne otwory okienne istniejące w ścianie budynku powstały w wyniku samowoli budowlanej, co nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym.
Wyrokiem z dnia 28 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę złożoną w niniejszej sprawie.
Sąd stwierdził, iż prawidłowe było stanowisko organów administracji orzekających w sprawie, że realizacja otworów okiennych w ścianie południowo-wschodniej budynku mieszkalnego skarżącej nie została zaakceptowana w decyzji o pozwolenia na budowę z dnia 24 lutego 1975 r. Decyzja ta dotyczyła budynku mieszkalnego, który miał być zrealizowany na podstawie projektu budowlanego typowego nr MB-0148/B w wersji po rozbudowie (karta zmian projektu z dnia 30 stycznia 1975 r.). Według tego projektu ściana od strony działki o nr ewid. [...]56 nie powinna posiadać otworów okiennych, co oznacza, że inwestor odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego. Naruszenie zapisów projektu spowodowało naruszenie przepisów techniczno-budowlanych zarówno obowiązujących w okresie realizowania inwestycji, jak i obecnie. W wyniku przeprowadzonych oględzin przedmiotowego budynku ustalono, iż odległość ściany ze spornymi otworami okiennymi wynosi od 3,06 do 3,10 m od granicy z działką nr ewid. [...]56.
W ocenie Sądu, skoro obowiązujące w dacie wydania pozwolenia na budowę, jak i obecnie obowiązujące przepisy techniczno-budowlane nie dopuszczają możliwości wykonania otworów okiennych w ścianie budynku, znajdującej się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, zaś zatwierdzony projekt budowlany nie przewidywał takiego umiejscowienia otworów okiennych, to zachodziły przesłanki do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, celem doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z wymaganiami wskazanych przepisów techniczno-budowlanych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. W., zaskarżając go w części dotyczącej oddalenia skargi i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie, dotyczącego zażądania od organu pełnej dokumentacji budowlanej, jaka została przez stronę skarżąca złożona w celu uzyskaniu zezwolenia na budowę;
2. art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez przyjęcie przez Sąd jako prawidłowego stanu faktycznego dotyczącego dokumentacji projektowej domu strony skarżącej, ustalonego przez organy administracji z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Wyrokiem z dnia 17 września 2009 r., II OSK 1394/08, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok WSA w Lublinie w pkt I i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu powołanego wyroku NSA stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji w sposób nieuprawniony przyjął, że wykonanie otworów okiennych w południowo-wschodniej ścianie przedmiotowego budynku nie zostało zaakceptowane w decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak dokumentacji projektowej omawianego budynku, która została zatwierdzona decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 24 lutego 1975 r. przez Urząd Miejski w B. P., uniemożliwiał, zdaniem NSA, stwierdzenie, czy został on wybudowany zgodnie z tymże projektem. Na podstawie znajdującego się w aktach sprawy projektu typowego, jak również karty zmian tego projektu, nie można bowiem, jak wskazał NSA, wyprowadzić wniosku o niezgodności przedmiotowego budynku mieszkalnego z udzielonym pozwoleniem na budowę.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa.
Zgodnie z przepisem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.
Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się znaczenie zebrania całego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, uznawane jest za uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji.
Ocena dowodów powinna być, zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności.
Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności i nie ustaliły stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, naruszając tym samym powołane przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W szczególności organy te w sposób wadliwy ustaliły, że realizacja otworów okiennych w ścianie południowo-wschodniej budynku mieszkalnego skarżącej nie została zaakceptowana w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 24 lutego 1975 r.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa". Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w omawianym przepisie, dotyczy z reguły sytuacji zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Wprawdzie do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości niezbędne jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, lecz oznacza to także konieczność wyjaśnienia w postępowaniu tego, w jaki sposób doszło do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego, a więc czy wynika on z samowoli budowlanej, czy też został zaaprobowany w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, czy też nastąpiło to w wyniku odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę bądź powstania innych okoliczności. Dopiero od takich niewadliwych ustań zależy prawidłowość zastosowania odpowiedniej normy prawna materialnego, w tym wskazanego wyżej przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Z przepisu wynika także, iż nie daje on podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę. Kwestionowanie stanu zgodności obiektu budowlanego z wymaganiami określonymi w przepisach techniczno-budowlanych byłoby w takim przypadku naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnej.
W sprawie jest bezspornym, iż decyzją Naczelnika Miasta B. P. z dnia 24 lutego 1975 r. A. i P. W. zostało udzielone pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na działce obecnie oznaczonej nr ewid. [...]55 położonej w B. P. przy ul. Ł. [...]. Nie ulega również wątpliwości, że w toku postępowania w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego ani skarżąca nie dysponowali dokumentacją projektową tego budynku stanowiącą załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę.
Należy podkreślić, iż brak dokumentacji projektowej budynku, która została zatwierdzona decyzją o pozwoleniu na budowę, uniemożliwiał organom nadzoru budowlanego orzekającym w rozpoznawanej sprawie jednoznaczne przesądzenie, czy przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z tymże projektem. W szczególności organy obu instancji nie były uprawnione do wyprowadzania wniosku o niezgodności przedmiotowego budynku mieszkalnego z udzielonym pozwoleniem na budowę wyłącznie w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy projekt typowy MB-0148/B, jak również kartę zmian do tego projektu (k. 24 i 105 akt I instancji).
Dokonując oceny, czy przedmiotowe otwory okienne zostały zrealizowane na podstawie pozwolenia na budowę, czy też w wyniku samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego powinny były przede wszystkim przeanalizować samą decyzję Naczelnika Miasta B. P. z dnia 24 lutego 1975 r. o pozwoleniu na budowę udzielonemu A. i P. W. wraz z dokumentacją projektową stanowiącą załącznik do tej decyzji. Skoro organy te nie były w posiadaniu wskazanej dokumentacji, to winny były przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu odnalezienie kopii omawianych dokumentów, w szczególności zwrócić się w tym celu do właściwego Archiwum Państwowego bądź wszcząć postępowanie zmierzające do ich odtworzenia. Gdyby odnalezienie tych dokumentów lub ich odtworzenie okazało się niemożliwe, to organy winny były przeprowadzić postępowanie dowodowe w tym zakresie i ustalić treść tych dokumentów zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Organy temu obowiązkowi uchybiły, gdyż organ pierwszej instancji nie odniósł się w żaden sposób do wskazanej kwestii, zaś organ odwoławczy ograniczył się w tym zakresie jedynie do stwierdzenia, że "z akt sprawy nie wynika, by stan taki (okna w ścianie w odległości 3,06 do 3,10 m od granicy działki sąsiedniej) został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę – brak planu zagospodarowania działki i dokumentacji technicznej omawianego obiektu będących załącznikiem do pozwolenia na budowę" (k.17 akt II instancji).
Z akt administracyjnych sprawy wynika również, z czego nie wyciągnęły należytych wniosków organy obu instancji, że równolegle z toczącym się w niniejszej sprawie postępowaniem administracyjnym prowadzone było postępowanie dotyczące rozgraniczenia należącej do skarżącej działki nr ewid.[...]55 z działką nr ewid. [...]54/2 oraz z działką nr ewid. [...]56, w przy granicy z którą znajduje się ściana południowo-wschodnia budynku skarżącej wraz z przedmiotowymi otworami okiennymi. Z tej przyczyny zresztą postępowanie przed organem pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie było zawieszone postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2005 r. i podjęte postanowieniem z dnia 12 grudnia 2006 r., po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego dotyczącego rozgraniczenia. Z protokołu z rozprawy przed Sądem Rejonowym w B. P. z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie [...] wynika, że skarżąca i pozostali współwłaściciele działki nr ewid. [...]55 oraz współwłaściciele działki nr ewid. [...]56 zawarli ugodę co do przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami (k. 58 akt I instancji).
W aktach sprawy znajduje się także opinia geodezyjna sporządzona przez geodetę uprawnionego Z. P., z której wynika, iż pomiędzy współwłaścicielami działek nr ewid. [...]55 i [...]56 istniał spór co do przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami. W tej sytuacji obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, jaki był przebieg granicy pomiędzy działkami nr ewid. [...]55 i [...]56 w dacie realizacji przedmiotowego budynku mieszkalnego. Organy winny mieć w tym zakresie na względzie, iż gdyby okazało się, że w dacie realizacji omawianego obiektu budowlanego zachowane były prawem wymagane odległości od granicy z sąsiednią działką, a po zmianie przebiegu granicy obiekt ten nie spełniał tych wymogów, to brak byłoby podstaw do uznania, że w tym względzie obiekt ten narusza wskazane wymogi.
Ponownie należy więc podkreślić, iż organy nadzoru budowlanego nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie. Tym samym decyzje organów obu instancji uchybiają również przepisom postępowania, to jest art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zaskarżona decyzja narusza także art. 136 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż na organie odwoławczym spoczywał obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, a wobec wskazanych wyżej uchybień organu pierwszej instancji brak było podstaw do utrzymania w mocy decyzji wydanej przez ten organ.
Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji powinny dążyć do wyjaśnienia wszystkich wskazanych wyżej okoliczności sprawy, zgodnie z regułą wyrażoną w art. 7 k.p.a. i przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób określony w przepisach art. 75 i nast. k.p.a. Należy przypomnieć, że stosownie do przepisu art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód w postępowaniu administracyjnym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Dopiero zebranie całego materiału dowodowego pozwoli na jego ocenę zgodną z regułami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. i ustalenie stanu faktycznego sprawy. Ponownie należy podkreślić, że prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy jest warunkiem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.
W szczególności organy te podejmą próbę odnalezienia dokumentacji projektowej stanowiącej załącznik do decyzji Naczelnika Miasta B. P. z dnia 24 lutego 1975 r. o pozwoleniu na budowę udzielonemu skarżącej lub odtworzenia tej dokumentacji. W przypadku jednak, gdyby dokumentów tych nie udało się odnaleźć bądź odtworzyć organy nadzoru budowlanego powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do zakresu ich treści w sposób określony w powołanych wyżej przepisach k.p.a., a więc przez przeprowadzenie innych dowodów. Organy te winny więc przede wszystkim przeprowadzić dowody z zeznań świadków J. T. i J. C., którzy, jak wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę, pełnili funkcje odpowiednio inspektora nadzoru i kierownika budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego (k. 80 akt I instancji).
W toku ponownego rozpoznania sprawy organy administracji ustalą również w sposób nie budzący wątpliwości, jaki był przebieg granicy pomiędzy działkami nr ewid. [...]55 i [...]56 w dacie realizacji przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Organy orzekające w sprawie winny mieć także na uwadze, iż w myśl art. 86 k.p.a., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B. P. z dnia 14 sierpnia 2007 r. Nr [...].
Rozstrzygnięcie kwestii wykonalności decyzji znajduje podstawę w art. 152 p.p.s.a., a rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło