II SA/Lu 65/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. UZASADNENIE Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożył na W. B. obowiązek likwidacji, w terminie do dnia 30 listopada 2010 r., otworu okiennego o wym. 96x121cm, znajdującego się w ścianie zachodniej (od strony granicy z działką nr ewid. 639) budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 640 przy ul. P. w M. w celu doprowadzenia przedmiotowej ściany budynku do stanu zgodnego z prawem, dopuszczając wypełnienie otworu okiennego materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie w klasie odporności ogniowej nie niższej niż E30. Od powyższej decyzji W. B. złożył odwołanie podnosząc, iż organ nie wyjaśnił, w jaki sposób doszło do powstania przedmiotowego otworu okiennego i czy został on zaaprobowany w decyzji o pozwoleniu na budowę, czy może powstał na skutek odstąpienia od warunków tego pozwolenia. Odwołujący wskazał, iż budynek został wybudowany w latach 1942-1943 w oparciu o pozwolenie na budowę i przedmiotowe okno było od początku istnienia obiektu. Ponadto jego zdaniem w sprawie nie powinny mieć zastosowania przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zarzucił również organowi brak powiadomienie go o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie, jak również nie wykazanie oddziaływania przedmiotowego otworu okiennego na nieruchomość sąsiednią w aspekcie uciążliwości i zagrożenia bezpieczeństwa. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do dnia 31 grudnia 2010 r. w pozostałej części utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając zajęte stanowisko organ odwoławczy wskazał, iż brak jest materiałów archiwalnych dotyczących udzielonych pozwoleń na budowę przez właściwe organy w latach 1942-1964 i w związku z tym niemożliwe jest stwierdzenie, czy na budowę budynku mieszkalnego na działce nr 640 zostało udzielone pozwolenie na budowę. W związku z tym organ przyjął, iż budynek ten został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, lecz w sposób istotnie odbiegający od przepisów techniczno-budowlanych, wskutek wykonania otworu okiennego w ścianie zachodniej usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki. Zatem w sprawie mają zastosowanie przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 tej ustawy w przypadku wykonania robot budowlanych (między innymi w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach - art. 50 ust. 1 pkt 4), właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robot budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Nadto organ podkreślił, iż zarówno przepisy obowiązujące w okresie wykonania omawianego otworu okiennego, jak również przepisy obecnie obowiązujące nie pozwalają na usytuowanie żadnych otworów w ścianie znajdującej się w granicy, czy przy granicy działki. Dlatego też w sytuacji występującej w sprawie zachodziły przesłanki do nakazania zamurowania otworu okiennego w ścianie znajdującej się w granicy działki. Skoro zatem, obowiązujące zarówno w dacie wydania pozwolenia na budowę jak i aktualnie, przepisy techniczno-budowlane nie dopuszczają możliwości wykonania otworów okiennych w ścianie budynku znajdującej się w granicy działki, zaś właściciel budynku nie wykazał, iż okna wykonano zgodnie z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę, zachodzą podstawy do stwierdzenia samowoli budowlanej i nakazania określonych robot budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał między innymi. iż podjął wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Nadto słusznie zastosowano w sprawie przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji, gdy obiekt ten został wybudowany niezgodnie z przepisami warunków technicznych obowiązujących w okresie jego budowy, oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z warunkami technicznymi obowiązującymi aktualnie. Prawidłowo powołano również przepisy warunków technicznych obowiązujących w okresie wykonania otworu okiennego jak i obecnie, dotyczących ściany oddzielenia przeciwpożarowego, gdyż wszystkie przepisy warunków technicznych obowiązujących od 1928 r. do chwili obecnej wymagały, aby ściana budynku usytuowana bezpośrednio przy granicy działki spełniała warunki ściany oddzielenia przeciwpożarowego bez otworów okiennych i drzwiowych. W ocenie organu również zarzutu niezawiadomienia odwołującego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, strona powinna wykazać, ze niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. W sprawie taka sytuacja nie występuje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję W. B., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, powtórzył swoje stanowisko i zarzuciła organowi naruszenie: - art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw.z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż na podstawie tych przepisów można nakazać likwidacje otworu okiennego w ścianie budynku wybudowanego w latach czterdziestych ubiegłego wieku; - art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez pominięcie i brak odniesienia się do zeznań przesłuchanych świadków, którzy wskazywali istnienie otworu okiennego od chwili wybudowania domu oraz; - art. 75 k.p.a. poprzez brak zasięgnięcia opinii specjalisty, który mógłby wskazać czy otwór okienny mógłby być wykonany w trakcie budowy czy też znacznie później. Skarżący podniósł, iż rozstrzygnięcia organów opierają się na przypuszczeniach a nie na dowodach jak tego wymaga k.p.a. Nadto przepisy rozporządzenia z dnia 16 lutego 1928 r. jaki z dnia 21 lipca 1961 r. pozwalały na odstępstwa od ogólnych przepisów dotyczących odległości lokalizowania nowych budynków w przypadku braku zabudowy działki sąsiedniej. Ponadto organy błędnie przyjęły, iż w sprawia mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, gdyż sporne otwory okienne bezspornie nie powstały w okresie obowiązywania tegoż rozporządzenia. Nadto zdaniem skarżącego w sprawie mogłoby być rozpatrywane zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego, jednakże i w oparciu o ten przepis nie można nakazywać zamurowania okna, z uwagi na to, iż przepis ten służy usunięciu nieprawidłowości powstałych podczas użytkowania obiektu, a nie powstałych w dacie budowy budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż kwestionowane decyzje nie budzą zastrzeżeń z punktu widzenia ich legalności. Podstawą materialno-prawną w niniejszej sprawie jest art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Przepis ten przewiduje nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych (w związku z art. 51 ust. 7) robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przy równoczesnym określeniu terminu ich wykonania. Jego zasadniczym celem jest zatem przywrócenie stanu zgodności wykonanych prac z prawem. W przedmiotowej sprawie przedmiotem sporu jest otwór okienny o wym. 96x121 cm umiejscowiony w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego skarżącego. W związku z tym do prawidłowego wyjaśnienia spawy należało przeprowadzić takie działania i czynności, które pozwoliłyby na udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy sporny otwór okienny wykonany został zgodnie z obwiązującym prawem. Przywołany powyżej przepis wyraźnie bowiem wskazuje, że organ orzekający jest uprawniony do nałożenia obowiązków, które mają wykonane roboty doprowadzić - co należy podkreślić - do stanu zgodnego z prawem, a nie pozwoleniem na budowę. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy miały pełne kompetencje do wydania decyzji na podstawie tego przepisu albowiem wykonanie spornego otworu okiennego w ścianie zachodniej budynku W. B. nie opowiada regulacjom Prawa budowlanego. Nie jest kwestionowany przez strony niniejszego postępowania fakt usytuowania tego budynku na granicy działki nr 639 i 640 w M. Wobec takiego położenia budynku należało zbadać czy jego ściana posadowiona właśnie w granicy odpowiada dyspozycjom § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Powołany przepis stanowi wyraźnie, iż budynek położony w granicy działki powinien być wyposażony od strony sąsiedniej działki w ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Klasę odporności ogniowej ściany oddzielenia określa § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia. W myśl tych regulacji klasa odporności ogniowej ściany oddzielenia budynku usytuowanego w granicy działek nie będzie zachowana jeżeli inwestor wykona w niej otwory okienne. Wykonanie otworu okiennego w tego rodzaju ścianie stanowi zatem naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, jakimi są niewątpliwie przywołane powyżej uregulowania. Doprowadzenie do stanu zgodnego z tymi przepisami możliwe zaś jest poprzez orzeczone zamurowanie tego otworu. Odnośnie zastosowania w sprawie tych przepisów, mimo wykonania spornego otworu okiennego przed datą ich wejścia w życie, co nastąpiło 16 grudnia 2002 r., to wskazać należy, iż zasadą jest, że organy administracji stosują przepisy obowiązujące w dacie orzekania, chyba że norma intertemporalna nakazuje stosowanie przepisów poprzednio obowiązujących. Tymczasem przepisy przejściowe ustawy z 1994 r., a mianowicie art. 103 ust. 2 tej ustawy, wyraźnie przewidują przypadki zastosowania do obiektów przepisów dotychczasowych, zaś w niniejszej sprawie tego rodzaju okoliczności nie występowały. Innymi słowy w niniejszej sprawie w rachubę wchodziło jedynie doprowadzenie do stanu zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi i to obowiązującymi w dacie prowadzenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego, a to z uwagi na brak jakiejkolwiek normy intertemporalnej, pozwalającej na stosowanie przepisów poprzednich. W konsekwencji, w niniejszej sprawie niezbędne było doprowadzenie obiektu budowlanego do zgodności z wymogami, wynikającymi z aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zasadnie w tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, iż doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem o czym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy obiekt ten został wybudowany niezgodnie z przepisami warunków technicznych obowiązujących w okresie jego budowy, oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z warunkami technicznymi obowiązującymi aktualnie. Ponadto w pełni prawidłowo organy przywołały przepisy warunków technicznych obowiązujących w okresie wykonania spornego otworu okiennego dotyczących ściany oddzielenia przeciwpożarowego powołując art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. - O prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli. Przepisy te jednoznacznie dowodzą, iż od 1928 r. do chwili obecnej wymogiem bezwzględnym sytuowania ściany bezpośrednio przy granicy było to, aby ściana ta była ścianą oddzielenia przeciwpożarowego bez otworów okiennych i drzwiowych. Skoro zatem obowiązujące zarówno w dacie wydania pozwolenia na budowę, jak i obecnie przepisy techniczno-budowlane nie dopuszczają możliwości wykonania otworów okiennych w ścianie budynku znajdującej się w granicy z działką sąsiednią, to zachodziły przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, celem doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z wymaganiami w/w przepisów prawa. Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego możliwości zastosowania w sprawie art. 66 Prawa budowlanego to wskazać należy, uznając zarzut ten za bezzasadny, iż zgodnie z panującym orzecznictwem instytucja doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem znajduje się między innymi w art. 51 § 1 2, a nie art. 66 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1280/04, niepubl.). W sprawie brak było podstaw do ustalania dokładnej daty wykonania spornego otworu, skoro jego wykonanie sprzeczne było z przepisami obowiązującymi zarówno w dacie jego wykonania jak i dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tych też względów Sąd nie dopatrzył się naruszenia art., art. 7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., albowiem analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący brał udział w postępowaniu i miał możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym na każdym etapie tego postępowania. Brak natomiast poinformowania skarżącego o zakończeniu postępowania przed wydaniem decyzji, z uwagi na przedmiot postępowania i jego charakter nie stanowi takiego uchybienia, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd uznał, że postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone w dostatecznym zakresie i z zachowaniem rygorów procedury a ustalenia poczynione dają podstawę do przyjęcia wniosków, które były podstawą wydania decyzji w sprawie. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z prawem, tym samym nie dopatrzył się naruszenia przepisów w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.