II SA/Lu 652/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 21 sierpnia 2025 r., znak: ZOA-VII.7721.1.2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 21 sierpnia 2025 r. znak: znak: ZOA-VII.7721.1.2024 po rozpatrzeniu odwołania R. F. (dalej jako: skarżący), Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: organ, LWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej jako: PINB w C.) z dnia 23 kwietnia 2025 r. znak: NB.5180.13.2023, nakazującą rozbiórkę hali namiotowej o wymiarach w rzucie 10,15 m x 20,00 m i wysokości w dachu kalenicy 5,10 m, wykorzystywanej jako sala zabaw dla dzieci zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w obrębie S. D., jednostka C.. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: W rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły, że przedmiotowa hala namiotowa o wymiarach 10,15 m x 20,00 m i wysokości dachu w kalenicy 5,10 m na działce nr [...] w obrębie S. D., jednostka C. jest budynkiem wybudowanym bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Obiekt budowlany — hala namiotowa (wykorzystywana obecnie jako magazyn) stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ jest wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, jest trwale związana z gruntem oraz posiada fundament (ramy hali namiotowej zakotwione są do stóp fundamentowych betonowych) i zadaszenie. W dacie budowy obiektu — tj. 2014 r. na wzniesienie hali wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Taką ocenę przedmiotowego obiektu budowlanego podzielił również WSA w Lublinie w prawomocnym wyroku z dnia 27 sierpnia 2024 r. o sygn. akt II SA/Lu 423/24. Organy wyjaśniły, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Wniosek o legalizację można wycofać do dnia wydania decyzji o legalizacji. Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne (art. 48a ust. 1-3 Prawa budowlanego). Kolejnym zaś etapem, w przypadku złożenia wniosku o legalizację, jest przedłożenie stosownych dokumentów legalizacyjnych w terminie, nie krótszym niż 60 dni. W przedmiotowej sprawie, w dniu 5 kwietnia 2024 r. R. F., z zachowaniem ustawowego terminu, złożył w siedzibie organu I instancji wniosek o legalizację obiektu budowlanego — hali namiotowej o wym. w rzucie 10,15 m x 20,00 m i wysokości dachu w kalenicy 5,10 m, wykorzystywanej jako sala zabaw dla dzieci zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w miejsc. S. D., gm. C.. Następnie PINB w C.. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024 r. znak: NB.5180.13.2023, działając na podstawie art. 48b ust. 1 w zw. z art. 48b ust. 2 Prawa budowlanego PINB w C. nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 września 2024 r., określonych w sentencji ww. postanowienia dokumentów legalizacyjnych. R. F. w dniu 27 września 2024 r. wniósł o przedłużenie terminu na przedłożenie dokumentacji wskazanej w sentencji postanowienia PINB w C. z dnia 24 kwietnia 2024 r. Organ I instancji postanowieniem z dnia 10 października 2024 r. działając na podstawie art. 77 § 2 k.p.a. i art. 123 k.p.a. uchylił postanowienie z dnia 24 kwietnia 2024 r. w części dotyczącej wyznaczonego terminu na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych i wyznaczył nowy termin do ich przedłożenia do dnia 31 marca 2025 r. Następnie skarżący w dniu 31 marca 2025 r. złożył kolejny wniosek o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Organ I instancji uznał, że nie ma podstaw do przedłużania terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych i decyzją z dnia 23 kwietnia 2025 r., działając na podstawie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego nakazał R. F., rozbiórkę hali namiotowej o wym. w rzucie 10,15 m x 20,00 m i wysokości w dachu kalenicy 5,10 m, wykorzystywanej jako sala zabaw dla dzieci zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w obrębie S. D., jednostka C.. Organ podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej zależy w dużej mierze od woli samego inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, wdrożenie procedury legalizacyjnej nie jest bowiem jego obowiązkiem, lecz jedynie uprawnieniem. Dodatkowo wyjaśnił, iż wobec realizacji kolejnych etapów legalizacji, począwszy od stwierdzenia samowoli i złożenia przez inwestora wniosku o jej legalizację, organ I instancji jest związany treścią przepisów prawa i musi ich przestrzegać wraz z zachowaniem ich chronologii. Brak przedłożenia, w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych obligowało organy do orzeczenia nakazu rozbiórki, co wynika wprost z art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego. W myśl art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Organ nie ma innej możliwości niż wydać decyzję o rozbiórce w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych, bowiem ustawodawca nie pozostawił organowi żadnego luzu decyzyjnego w tym zakresie. LWINB podniósł, że przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają organowi administracji możliwości uznaniowego podejścia do danego przypadku. W przedmiotowej sprawie R. F. nie przedłożył w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej LWINB wskazał, że procedura legalizacji jest prawem a nie obowiązkiem inwestora. Wobec złożenia wniosku o legalizację, organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia postanowienia (art. 48b ust. 1 Prawa budowlanego). Termin wykonania obowiązków nałożonych na inwestora na podstawie art. 48b ust. 1 Prawa budowlanego należy traktować elastycznie w odniesieniu do konkretnych okoliczności sprawy, gdyż ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie sztywnego, ustawowego terminu, do upływu którego inwestor byłby obowiązany przedłożyć/uzupełnić brakującą dokumentację. Ustalenie tego terminu pozostawiono uznaniu organu, który powinien określać go w sposób odpowiadający realiom rozpoznawanej sprawy. Termin ten musi być wystarczająco długi, by umożliwić stronie skuteczne zrealizowanie nałożonych na nią obowiązków. Termin, o którym mowa w art. 48b ust. 1 Prawa budowlanego jest więc terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego. Konsekwencją tego zaś jest okoliczność, że może on być przedłużany stosownie do uznania organu z jego woli, bądź też może zostać wydłużony na żądanie strony, jeżeli zachodzą ku temu szczególne okoliczności. Organ nadzoru budowlanego, posiada zatem pewną autonomię w wyznaczaniu tego terminu, bowiem ustawa określa tylko jego początkowy termin — nie krótszy niż 60 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu, zatem jego ewentualne przedłużenie jest zależne od woli organu nakładającego obowiązek, który biorąc pod uwagę usprawiedliwiony wniosek strony, może taki termin wydłużyć. Jednakże nie oznacza to, że jest to obowiązek organu, przy rozpatrzeniu wniosku powinien on wziąć pod uwagę okoliczności danej sprawy. LWINB uznał, że w sprawie wzięto pod uwagę kwestie istotne z punktu widzenia możliwości kontynuowania procedury legalizacyjnej przedmiotowego obiektu. Organ podkreślił, iż kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenie o zgodności realizowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są elementami koniecznymi do uzyskania decyzji o legalizacji samowoli, jednakże nie oznacza to, że obowiązek ich przedstawienia jest niczym nieograniczony czasowo. Organ podniósł, iż już we wniosku z dnia 27 września 2024 r. R. F. wskazywał, że z powodu "obiektywnych okoliczności" nie jest w stanie wykonać nałożonego obowiązku, bowiem realizacja obowiązku zależy od "szeregu aspektów", które muszą zostać przeprowadzone. Strona w przedmiotowym wniosku wskazała, że jest na etapie zlecenia wykonania dokumentacji projektowej, której wykonanie w pierwotnym terminie nałożonym przez PINB w C. jest niemożliwe, samo wykonanie wiąże się z koniecznością poniesienia nakładów finansowych, którymi strona obecnie nie dysponuje, a ponadto nieuregulowany jest stan prawny działki nr ewid. [...] w miejsc. S. D., gm. C., bowiem określenie właściciela tej nieruchomości będzie rzutowało na kroki, jakie mógłby podjąć wnioskodawca celem uzyskania własności przedmiotowej działki. W odpowiedzi na ww. wniosek R. F., organ I instancji postanowieniem z dnia 10 października 2024 r. wyznaczył nowy termin przedłożenia dokumentów legalizacyjnych do dnia 31 marca 2025 r. Kolejnym wnioskiem z dnia 31 marca 2025 r. R. F. wniósł o przedłużenie obowiązku do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych przedmiotowej hali namiotowej. W uzasadnieniu wniosku strona powołała się na "pewne aspekty formalne" oraz "inne zagadnienia w aspekcie formalnowłasnościowym", sygnalizując jednocześnie, że w ciągu najbliższych miesięcy dokumentacja projektowa powinna być gotowa, aczkolwiek wnioskodawca wskazywał, że może dojść do wydłużenie tego terminu. Biorąc powyższe pod uwagę wyjaśniono, iż słusznie organ I instancji nie wyraził ponownej zgody na przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej dotyczącej przedmiotowej inwestycji. Po pierwsze wskazano, iż termin procesowy jakim jest wyznaczenie kolejnego terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnej nie może być oceniany bez kompleksowej analizy całości prowadzonego postępowania. W przedmiotowej sprawie, z analizy zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący nie jest właścicielem działki nr ewid. [...] w miejsc. S. D., gm. C.. Podkreślono, iż zagadnienie wstępne występuje wtedy, gdy wydanie rozstrzygnięcia warunkuje możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie innej sprawy może mieć wpływ na wynik niniejszej, co nie uprawnia do stwierdzenia, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne: Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie decyzji o określonej treści - pozytywnej czy też negatywnej dla strony. Brak rozstrzygnięcia w kwestii dotyczącej Wspólnoty Gruntowej nie powoduje, że niemożliwe jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 5 Prawa budowlanego. W sprawie niewadliwie ustalono, kto jest zarządcą spornej hali, jaki jest zakres samowolnie wykonanych robót budowlanych oraz ich kwalifikacja prawna. Skoro ustawodawca dał organowi możliwość nałożenia obowiązków z art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego na właściciela lub zarządcę obiektu, to przepis ten należy interpretować w taki sposób, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu rozbiórki, tj.: aby nakaz rozbiórki został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania. Na marginesie podkreślono, iż z załączonych do wniosku R. F. z dnia 31 marca 2025 r. pism wynika, iż postępowanie w sprawie ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz podziału gruntów Wspólnoty wiejskiej położonych w S. D. toczy się. Ewentualne możliwe nabycie własności działki nr ewid. [...] w miejsc. S. D., gm. C. jest zależne od toczącego się postępowania o ustalenie własności tej działki, jednakże nawet jego pozytywne zakończenie, nie oznacza, że własność tej działki nabędzie R. F., dlatego też wskazać należy, iż nawet przyjęcie, że R. F. mógłby nabyć przedmiotową działkę — pod warunkiem ustalenia jej ewentualnego właściciela, którym nie byłaby Wspólnota Gruntowa, jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, niedającym żadnych perspektyw czasowych na pozytywne - dla zarządcy - zakończenie postępowania legalizacyjnego. Nie podzielono równocześnie zarzutu skarżącego w zakresie w jakim zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu obywateli wyrażającego się w dopuszczeniu u strony rażących strat finansowych w sytuacji, gdy odwołujący się w chwili nabycia nieruchomości nie był świadomy braku właściwych pozwoleń i dokumentacji budowlanej. Wskazano, iż w aktach sprawy organu I instancji znajduje się akt notarialny Repertorium A numer [...] z dnia 10 listopada 2022 r., w którym zawarte są zapisy - jakie działki są przedmiotem obrotu pomiędzy stronami tego aktu oraz jakie jest ich położenie, dlatego też trudno podzielić argument skarżącego, że nie był świadomy co konkretnie było przedmiotem umowy przeniesienia własności nieruchomości. Podkreślić należy, iż nawet w sytuacji, gdy E. C. i R. F. zawarli między sobą nieformalne porozumienia dot. przedmiotowej działki lub nawet gdyby faktycznie R. F. kupił nieruchomość niejako "obciążoną samowolą" pozostaje to jedynie w sferze ustaleń między tymi dwoma stronami, a ewentualne rozliczenia z tytułu chociażby wad prawnych nieruchomości mogłyby być dochodzone w postępowaniu cywilnym. Odnosząc się do zarzutu skarżącego naruszenia art. 97 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania sprawy w sytuacji, gdy wystąpiło zagadnienie wstępne w przypadku ustalenia faktycznego właściciela gruntu oraz warunkami zabudowy działki nr ewid. [...] w miejsc. S. D., gm. C., wskazano, iż w zakresie możliwości zawieszenia postępowania, z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego w przypadku ustalenia faktycznego właściciela gruntu, aktualne pozostają powyższe wywody w zakresie, w jakim wskazano, że od zagadnienia wstępnego w rozumienia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. musi zależeć sama możliwość rozpatrzenia sprawy, a nie wyłącznie sposób jej rozpatrzenia. Odnosząc się do przesłanki warunków zabudowy działki nr ewid. w miejscowości S. D., gm. C. podkreślono, iż w przedmiotowej sprawie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy C.. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdzono, że przepisy Prawa budowlanego (art. 48-49) nie uzależniają wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej od uprzedniego rozstrzygnięcia wniosku inwestora o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź też od zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a wystąpienie z inicjatywą do organu uchwałodawczego gminy o podjęcie prac zmierzających do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie stanowi zagadnienia wstępnego określonego w art. 97 1 pkt 4 k.p.a., gdyż brak jest związku przyczynowego pomiędzy prowadzonym postępowaniem administracyjnym, a ewentualnym, uchwalonym w przyszłości planem zagospodarowania przestrzennego. Na marginesie wskazano, iż z pisma Wójta Gminy C. z dnia 26 września 2024 r. stanowiącego załącznik do odwołania od decyzji PINB w C. z dnia 23 kwietnia 2025 r. wynika jedynie, że wniosek o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został przyjęty do prac związanych ze sporządzeniem aktów planowania przestrzennego, co oznacza, że ewentualna procedura w sprawie zmiany miejscowego planu jeszcze się nie toczy, a trwają prace przygotowawcze do tej procedury. Biorąc powyższe pod uwagę wyjaśniono, że legalizacja samowoli budowlanej jest prawem, a nie obowiązkiem inwestora. Postępowanie legalizacyjne, jest postępowaniem etapowym, zorganizowanym, którego celem jest albo legalizacja samowoli budowlanej (przy konsekwentnej i aktywnej roli uprawnionego podmiotu) albo jej rozbiórka, bowiem tylko te dwa rozwiązania zapewniają przywrócenie zaburzonego taką samowolą stan zgodności z prawem. Nie sposób podzielić optyki skarżącego, że swoisty stan zawieszenia pomiędzy etapami procedury legalizującej samowolę jest niczym nieograniczony, a organ powinien ją prowadzić niejako do skutku. W ocenie skarżącego, jeśli istnieje praktycznie dopuszczalna możliwość legalizacji samowoli budowlanej, to organ nadzoru powinien umożliwić praktyczne skorzystanie z tego prawa. W ocenie organu odwoławczego możliwość praktycznego skorzystania z takiego uprawnienia musi znaleźć swoje uzasadnienie w stanie faktycznym sprawy i muszą istnieć ku temu obiektywne przesłanki. W przedmiotowej sprawie czynniki, na które powołuje się strona skarżąca, nie są czynnikami, od których zależy rozpatrzenie sprawy w ogóle, a dotyczą sposobu jej rozpatrzenia, w ocenie skarżącego korzystnego dla niego, jednakże takie twierdzenia nie są poparte żadnym materiałem dowodowym. Następnie wskazano, iż organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. W przedmiotowej sprawie zarządca nie przedłożył wymaganych dokumentów, w terminie wyznaczonym przez PINB w C.. Zgodnie z art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego była to przesłanka do zakończenia postępowania legalizacyjnego decyzją o nakazie rozbiórki. Przepis ten ma charakter obligatoryjny - organ nadzoru w razie ziszczenia się wskazanej okoliczności (brak przedłożenia dokumentów w terminie) ma obowiązek wydać decyzję o nakazie rozbiórki. W skardze do sądu administracyjnego z dnia 25 września 2025 r. na decyzję LWINB pełnomocnik skarżącego zarzucił: 1. naruszenie art. 49e pkt 3 w związku z art. 48b ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie nakazu rozbiórki pomimo złożenia przez stronę wniosku o przedłużenie terminu do przedłużenia dokumentów legalizacyjnych i tym samym uniemożliwienia stornie wykonania czynności legalizacyjnych i przedłożenia właściwej dokumentacji; 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 kpa poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu obywateli strony wyrażająca się dopuszczeniu do powstania u strony rażących strat finansowych w sytuacji, gdy odwołujący się w chwili nabycia nieruchomości nie był świadomy braku właściwych pozwoleń i dokumentacji budowlanej; 3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 97 § 1 pkt 4 poprzez brak zwieszenia postępowania w sprawy w sytuacji, kiedy mieliśmy do czynienia z zagadnieniami wstępnymi w przypadku ustalenia faktycznego właściciela gruntu oraz warunków zabudowy działki nr [...]; 4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 kpa w związku z art. 107 pkt 6 kpa poprzez powołanie się na interes społeczny w związku z nakazaniem rozbiórki w/w budowli przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek uzasadnienia tak faktycznego jak i prawnego w tym zakresie; 5. błędne dokonanie ustaleń faktycznych: poprzez przyjęcie, że odwołujący się działa w złej wierze dążąc jedynie do przedłużenia terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych; 6. pominięcie zasad współmierności ingerencji w prawa strony do wagi naruszenia — obiekt spełnia standardy techniczne, został wzniesiony starannie, jest użytkowany zgodnie z funkcją i nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący opisał stan sprawy oraz przedstawiła argumentację świadczącą, jego zdaniem, o zasadności złożonego środka prawnego. W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga podlega oddalaniu, albowiem zaskarżone decyzje zostały wydane bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego, w którym doszło do wyjaśnienia w sposób właściwy okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia. Sąd w pełni podziela przedstawione powyżej rozważania oraz stanowisko organów nadzoru budowlanego. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest decyzja LWINB wydana na podstawie art. 49e pkt 3 ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej jako pr. bud.) na podstawie, której nakazano R. F. rozbiórkę hali namiotowej o wymiarach w rzucie 10,15 m x 20,00 m i wysokości w dachu kalenicy 5,10 m, wykorzystywanej jako sala zabaw dla dzieci zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w obrębie S. D., jednostka C.. Zgodnie z art. 49e pkt 3 pr. bud. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Dla uznania, że decyzja administracyjna wydana na podstawie powołanego przepisu jest prawidłowa najistotniejsze jest ustalenie czy organ nadzoru budowlanego na podstawie ostatecznego aktu administracyjnego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz czy uprawniony podmiot w terminie złożył wniosek o legalizację samowoli budowlanej i czy zostały spełnione ustawowe (powołane powyżej) przesłanki legalizacji. Zdaniem tut. Sądu w sprawie zaszły ustawowe przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji o rozbiórce. Należy przy tym podkreślić, że na obecnym etapie postępowania, wobec wydania przez LWINB ostatecznego i prawomocnego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, które było kontrolowane przez tut. Sąd – prawomocny wyrok oddalający skargę R. F. z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 423/24 - kwestia realizacji inwestycji w ramach samowoli budowlanej znajduje się poza zakresem niniejszej sprawy. Podkreślenia wymaga, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 49e pr. bud. obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody. Jeżeli zatem inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego m.in. nie skorzystają ze swojego uprawnienia i nie złożą stosownego wniosku o legalizację w ustawowym terminie lub mimo wyznaczenia terminu nie przedłożą dokumentów legalizacyjnych, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji o rozbiórce. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 3 pr. bud., a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ma charakter związany (zob. wyrok WSA w Warszawie z 4 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1708/22, wyrok WSA w Szczecinie z 31.12.2024 r., sygn. akt II SA/Sz 823/24, CBOSA). W konsekwencji, przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie ustalenie, czy skarżący (zarządca obiektu budowlanego) przedłożył w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego dokumenty legalizacyjne, czy nie. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie przedłożył żadnego z wymaganych przez organy nadzoru budowlanego dokumentów legalizacyjnych nakazanych postanowieniem PINB z dnia 24 kwietnia 2024 r. Dodatkowo skarżącemu na jego wniosek organ I instancji przedłużył okres, w którym możliwe było złożenie dokumentów legalizacyjnych. W pierwotnym wskazanym powyżej postanowieniu dokumenty legalizacyjne miały być złożone do dnia 30 września 2024 r., następnie postanowieniem z dnia 10 października 2025 r. przedłużono przedmiotowy termin do dnia 31 marca 2025 r. Skarżący do tego dnia nie złożył w zasadzie żadnych wymaganych dokumentów, a jedynie kolejny wniosek o przedłużenie terminu. W judykaturze akcentuje się, że złożenie wniosku o legalizację, a następnie dokumentów legalizacyjnych jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona, z prawa tego nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki (zob. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 15 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 120/23, CBOSA). Wobec nieprzedłożenia przez skarżącego dokumentów legalizacyjnych orzekające w sprawie organy prawidłowo wydały decyzję o rozbiórce ww. obiektu budowlanego. Zauważyć jednocześnie należy, że skarżący pomimo złożenia wniosku o legalizację nie przedłożył żadnego z dokumentów legalizacyjnych wymienionych w ww. postanowieniu organu I instancji. Natomiast organ nie ma obowiązku kolejnego przedłużania postępowania legalizacyjnego wobec braku koniecznych do jego pozytywnego (dla skarżącego) zakończenia dokumentów. Brak było również podstaw do zawieszenia postępowania legalizacyjnego w sprawie. Konieczne jest przy tym podkreślenie, że skarżący w trakcie trwania postępowania legalizacyjnego nie złożył wniosku o zawieszenie postępowania, a jedynie wnioskował o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów umożliwiających ewentualną legalizację. Odnosząc się do problemu zawieszenia postępowania należy podkreślić, że w orzecznictwie wskazuje się, iż na konstrukcję "zagadnienia wstępnego" składają się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; (3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (tak: m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1020/18, CBOSA). Podzielić należy przy tym pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 732/15, zgodnie z którym "związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym." Podsumowując postępowanie, którego przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, czy też zmiana planu miejscowego oraz rozstrzygnięcie kwestii prawa do nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt budowlany w ocenie Sądu nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozpatrywanej w sprawie. Dlatego też nie było żadnych podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody poddano wnikliwej i poprawnej ocenie. Organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowego w trybie art. 136 § 1 k.p.a., którego ustalenia potwierdziły konieczność wydania zaskarżonej decyzji. Nie można też uznać, że konsekwencja niniejszej decyzji w postaci obowiązku rozbiórki jest nieproporcjonalna do wagi naruszenia – skoro bowiem obiekt budowlany zastał wykonany w warunkach samowoli budowlanej (co zostało już przesądzone), a skarżący nie złożył odpowiedniej dokumentacji w postępowaniu legalizacyjnym, to organy nadzoru są uprawnione i obowiązane do orzeczenia nakazu rozbiórki. Ponadto okoliczności sprawy wskazują, że przedłużanie terminu do złożenia dokumentów legalizacyjnych nie jest w żaden sposób uzasadnione, umożliwi jedynie skarżącemu dalsze prowadzenie działalności gospodarczej w obiekcie wybudowanym w ramach samowoli budowlanej. Brak jest natomiast obiektywnych przesłanek nakazujących organowi dalsze prowadzenie postępowania legalizacyjnego. Dotychczas zebrany materiał dowodowy został przez organy administracyjne rozpatrzony i oceniony w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., a zaskarżone orzeczenie zostało w wystarczający sposób uzasadnione stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a.- również w odniesieniu do indywidualnego interesu skarżącego, jak i interesu publicznego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.