II SA/Lu 661/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Wiesława Achrymowicz asesor WSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. decyzją z dnia [...] marca 2003 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał J.S. rozbiórkę krat zamontowanych na balkonie mieszkania przy ul. P., w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Według ustaleń tej decyzji poczynionych na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 29 maja 2002r. przedmiotową kratę balkonową wykonano z prętów pionowych (w rozstawie co 10 cm) i poziomych (w rozstawie co 25 cm) w ramie z kątownika przymocowanej do balustrady i płyty balkonowej lokalu znajdującego się powyżej. Krata została zamontowana w 1994r. bez zgody ówczesnego zarządcy obiektu jak również bez zgody właściwego organu administracji budowlanej. W ocenie organu I instancji krata balkonowa zamontowana została niezgodnie z § 300 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 140), w myśl którego kraty zewnętrzne zastosowane w otworach okiennych i balkonowych powinny być wykonane w sposób zapobiegający możliwości wspinania się po nich do pomieszczeń położonych na innych kondygnacjach. Po rozpatrzeniu odwołania J.S. od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. Zdaniem organu odwoławczego orzeczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowe pomimo zastosowania niewłaściwej podstawy prawnej. Z uwagi na fakt, że przedmiotowe okratowanie wykonano samowolnie przed 1 stycznia 1995r. należało zastosować – na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. – przepisy dotychczasowe, a w szczególności art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr38, poz. 229 ze zm.). Wskazany przepis stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy (np. samowolnie), podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponieważ przedmiotowe kraty balkonowe wykonane są w sposób umożliwiający wspinanie się po nich do pomieszczeń położonych na innych kondygnacjach, o tym samym stanowią zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, zaś organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wydania decyzji nakazującej ich rozbiórkę w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. J.S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie podnosząc, że okratowanie balkonu zostało wykonane w celu zabezpieczenia mieszkania przed kradzieżą. Podała, że uprzednio dokonano dwóch włamań do jej mieszkania przez balkon. Wyjaśniła też, że mieszka samotnie, jest inwalidką I grupy i często przebywa w szpitalu. Skarżąca zaproponowała, iż gotowa jest wyciąć poprzeczne pręty z pozostawieniem podłużnych, co stanowiłoby – jej zdaniem – wystarczające zabezpieczenie mieszkania położonego na górze. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postępowanie w niniejszej sprawie nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004r. , wobec czego na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr153, poz. 1271) podlegała ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z bezspornych ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym wynika, że przedmiotowa krata została zamontowana na balkonie mieszkania Nr 1 w budynku przy ul. P. w 1994r. , a zatem w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W orzecznictwie sądowym dotyczącym tej problematyki utrwalił się pogląd, że założenie kraty na zewnątrz budynku w świetle art. 2 ust. 3 i art. 28 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego /z 1974r.) oraz § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) jest robotą budowlaną, dla której wykonania konieczne jest uzyskanie pozwolenia budowlanego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 27 maja 1987r. III ARN 6/87 opubl. W OSN CP 1988 r. z.11, poz. 161, uchwała SN z dnia 13 września 1989r. II AZP 11/89 – niepubl., uchwała SN z dnia 26 września 1990r. III AZP 3/90 opubl. w OSNCP 1991, z. 1, poz. 2, uchwała SN z dnia 26 marca 1993r. III AZP 4/93, opubl. w OSN 1993 r. z.12, poz. 212). Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jednakże w sytuacji, gdy przedmiotowy obiekt został wykonany przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy (1 stycznia 1995r.), ze względu na treść art. 103 ust. 2 należy stosować przepisy dotychczasowe , tj. ustawę z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy. W myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. J.S. wykonała montaż krat balkonu w budynku spółdzielczym bez zgody spółdzielni i pozwolenia na budowę, czyli dopuściła się samowoli budowlanej, naruszającej przepis art. 28 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego (z 1974r.) Okratowanie balkonu nie tylko wpływa na wygląd zewnętrzny ściany budynku i zniekształca estetykę oraz formę architektoniczną obiektu budowlanego (art. 4), ale także zwiększa niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody w mieniu sąsiadów mieszkających na wyższej kondygnacji budynku mieszkalnego. Z tego względu, zgodnie z kategorycznym brzmieniem cyt. przepisu art. 37 ust. 1 Pr. bud. urządzenie takie (krata) określone w art. 28 ust. 3 Pr.bud. podlega przymusowej rozbiórce. Jest to wystarczająca podstawa do wydania decyzji nakazującej usunięcie okratowania balkonu w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 i 5 Prawa budowlanego z 1974r. W ocenie Sądu niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody w mieniu sąsiadów nie wyeliminowałoby proponowane przez skarżącą usunięcie poprzecznych prętów okratowania z pozostawieniem podłużnych. Z powyższych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego skarga na nią podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.