II SA/Lu 663/15
PostanowienieWSA w Lublinie2015-09-24
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy (np. w sprawach z zakresu pomocy społecznej), powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym. Jednakże, jeśli ustawa zwalnia taką osobę z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (np. w sprawach dotyczących pomocy społecznej), rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych staje się zbędne, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Prawo pomocy może zostać przyznane w pozostałym zakresie, np. poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca L. Z. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżąca uzasadniła wniosek niskimi dochodami i wysokimi kosztami utrzymania gospodarstwa domowego. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że dochody skarżącej nie pozwalają na pokrycie najistotniejszych potrzeb życiowych, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Jednakże, ze względu na ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach tego typu, postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów zostało umorzone, a prawo pomocy przyznano jedynie w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano L. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a I. przyznać L. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego wystąpić do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, z którym zamieszkuje w domu o powierzchni 65 m2 o wartości około [...] złotych i utrzymuje się z emerytury męża w kwocie [...]złotych netto, zapewniającej miesięczny dochód na członka rodziny w kwocie [...]złotych netto. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej składają się wydatki za zużycie gazu, energii elektrycznej, wody oraz za telefon w kwocie [...]złotych, koszty leczenia w kwocie [...]złotych oraz koszty ponoszone na mieszkanie w kwocie [...]złotych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Dochód w gospodarstwie domowym skarżącej nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym jej i męża. Wynosi on bowiem [...] złotych netto, gdy stałe miesięczne koszty utrzymania, nie obejmujące kosztów wyżywienia skarżącej i męża, wynoszą łącznie [...] złotych. Zatem na poczet kosztów wyżywienia skarżącej i męża oraz zakupu dla nich środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży pozostaje kwota [...]złotych. Kwota ta zaś z pewnością nie jest w stanie pokryć miesięcznych kosztów wyżywienia dwuosobowej rodziny, nie wspominając już o kosztach zakupu dla niej środków czystości i higieny osobistej. Zatem wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarżąc decyzję z zakresu pomocy i opieki społecznej, rozpoznanie jej wniosku w tym zakresie stało się zbędne zaś postepowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło