II SA/Lu 666/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-10-28

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy częściowym, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i wysokość kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Stronie skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, ponieważ wykazała, że poniesienie kosztów jego wynagrodzenia spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Odmówiono natomiast zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA strona skarżąca jest od nich zwolniona z mocy prawa.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po analizie jej sytuacji materialnej i dochodów gospodarstwa domowego, referendarz sądowy stwierdził, że strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa. Stwierdzono jednak, że poniesienie kosztów ustanowienia adwokata mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 28 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego p o s t a n a w i a I. przyznać A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń wykonała wezwanie. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por. tezę 1 postanowienia NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 153/08 - Legalis). Ponadto w przypadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. W sprawie niniejszej obciążenia finansowe, które ciążyć mogą na stronie skarżącej sprowadzają się jedynie do kosztu ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z unormowaniem art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. strona skarżąca w niniejszej sprawie jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skutkiem tego jej żądanie zwolnienia od obowiązku ich ponoszenia jest bezzasadne. Nie można wszak przyjąć, aby koszty te stanowiły obciążenie związane z postępowaniem a tym samym porównać ich wysokości do możliwości finansowych strony. Dlatego referendarz sądowy odmówił zwolnienia strony skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Tym samym brak jest podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z tym żądanie strony skarżącej ustanowienia adwokata oceniane musi być pod kątem zaistnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Na podstawie oświadczeń strony skarżącej i nadesłanych przez nią dokumentów referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami i pełnoletnią wymagającą opieki osób drugich siostrą, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2. Strona skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej tworzą emerytura matki strony skarżącej wynosząca [...] złotych brutto – [...] złotych netto, emerytura ojca strony skarżącej wynosząca [...] złotych brutto – [...] złotych netto, renta socjalna siostry wynosząca [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz dochód z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha wynoszący rocznie [...] złotych – [...] złotych miesięcznie. Łączny miesięczny dochód netto gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych. Łączny miesięczny koszt utrzymania koniecznego wynosi [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że poniesienie przez nią minimalnego wynagrodzenia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Strona skarżąca nie osiąga żadnych dochodów pozostając na utrzymaniu rodziców. Porównanie zaś łącznego dochodu rodziców i siostry strony skarżącej, przy uwzględnieniu wysokości miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego, do wysokości minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto wskazuje, że koszty tego wynagrodzenia mogłyby być poniesione jedynie poprzez przeznaczenie na jego poczet części środków służących pokryciu wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego. To zaś decyduje o powstaniu uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla strony skarżącej i jej rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło