II SA/Lu 672/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 02 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...), Nr (...) w przedmiocie odmowy przesłania protokołu z oględzin w sprawie użytkowania obiektu budowlanego p o s t a n a w i a I. zwolnic A.J. w całości od kosztów sądowych; II. ustanowić dla A.J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca A.J. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia (...), fakturę VAT za zakup leków w dniu (...), kserokopię karty leczenia szpitalnego, dwa egzemplarze kserokopii orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia (...), kserokopię skierowania na wczasy z funduszu wczasów pracowniczych, kserokopie rachunków za bilety, kserokopię decyzji z dnia (...) dotyczącej wysokości pobieranej przez skarżącą emerytury i kserokopię decyzji z dnia (...) dotyczącą wysokości pobieranej przez skarżącą emerytury. W związku z tym, że oświadczenie zawarte na urzędowym formularzu wniosku nie zawierało informacji o tym gdzie skarżąca zamieszkuje, jakie są jej stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego i koszty leczenia wezwano skarżącą do nadesłania oświadczenia udzielającego odpowiedzi na powyższe pytania oraz dokumentów źródłowych za ostatnie trzy miesiące, które potwierdzałyby wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa domowego. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała oświadczenie prezentujące jej sytuację rodzinną i wysokość wydatków miesięcznych ponoszonych na zakup leków. Do oświadczenia skarżąca dołączyła kserokopie faktur VAT za leczenie z dnia (...) i dnia (...), fakturę VAT za zakup leków z dnia (...) opiewającą na kwotę (...) złotych, kserokopie faktur VAT z dnia (...) i (...), kserokopię faktury VAT z dnia (...), zaświadczenie z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Puławach z dnia (...), kserokopię strony pochodzącej z czasopisma "Poradnik Domowy", asygnatę na drzewo z (...), fakturę VAT z dnia (...) za zakup leków opiewającą na kwotę (...) złotych, fakturę VAT za zakup leków w dniu (...) opiewającą na kwotę (...) złotych wraz z jej kserokopią, fakturę VAT za zakup leków w dniu (...) opiewającą na kwotę (...) złotych, kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia (...), kserokopię faktury VAT z dnia (...), fakturę VAT za zakup leków w dniu (...) opiewającą na kwotę (...) złotych, kserokopie skierowań do poradni specjalistycznej i kserokopię dowodu wpłaty dnia (...) raty składki ubezpieczenia społecznego w kwocie (...) złotych. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przy czym muszą być to możliwości realne, istniejące w chwili składania wniosku. Ciężar dowodu okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnoszącej o jego przyznanie. Przytoczone we wniosku strony okoliczności, jak również przedstawione przez nią dokumenty powinny, zatem wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe niniejszego postępowania każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia skarżącej wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z wymagającą stałego leczenia farmakologicznego córką, mającą orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, z którą zajmuje na zasadzie prawa dożywocia pomieszczenie nie sprecyzowane, co do wielkości. Na dochód gospodarstwa domowego skarżącej składa się jej emerytura w kwocie (...) złotych brutto – (...) złotych netto i renta socjalna córki w kwocie (...) złotych oraz otrzymywane przez córkę alimenty w kwocie (...) złotych. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni (...) arów oraz dziewiętnastoletniego samochodu osobowego marki (...). Skarżąca oświadczyła, że ponosi wydatki na zakup leków dla córki i siebie w kwocie (...) – (...) złotych miesięcznie. Wysokość tych wydatków nie znajduje jednak potwierdzenia w przedłożonych przez skarżącą dokumentach źródłowych. Z dołączonych faktur VAT wynika, że w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w miesiącu wrześniu na zakup leków skarżąca wydała łącznie kwotę (...) złotych (faktura VAT za zakup leków z dnia (...) opiewającą na kwotę (...) złotych, faktura VAT z dnia (...) za zakup leków opiewającą na kwotę (...) złotych, faktura VAT za zakup leków w dniu (...) opiewającą na kwotę (...) złotych, faktura VAT za zakup leków w dniu (...) opiewającą na kwotę (...) złotych, faktura VAT za zakup leków w dniu (...) opiewającą na kwotę (...) złotych), co daje średni miesięczny wydatek na zakup leków w przeciągu czterech miesięcy w kocie (...) złotych. Skarżąca wykazała ponadto, że w miesiącu wrześniu 2007 r. poniosła wydatek na zakup drzewa w kwocie (...) złotych, ratę składki ubezpieczenia społecznego w kwocie (...) złotych oraz, iż w miesiącu sierpniu 2007 r. na przejazdy środkami komunikacji wydała kwotę (...) złotych. Skarżąca podniosła również, że ponosi wydatki na zakup gazu, opału, żywności, środków czystości, odzieży i obuwia nie wskazując jednak ich wysokości (pismo z dnia 24 września 2007 r.). W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi (...) złotych brutto a wykazane przez nią wydatki wynoszą łącznie (...) (kwota uzyskana ze sumowaniu średnich miesięcznych wydatków na zakup leków, kwoty wydanej na zakup drzewa we wrześniu 2007 r., zapłaconej w tym samym miesiącu raty składki ubezpieczenia społecznego i kosztów przejazdu środkami komunikacji). Po poniesieniu przez skarżącą wykazanych przez nią wydatków na zakup żywności, gazu, środków czystości i odzieży dla niej i jej córki pozostaje kwota (...) złotych. Kwota ta daje dochód na osobę w rodzinie skarżącej w wysokości (...) złotych. Uiszczenie przez skarżącą tytułem kosztów sądowych kwoty 300 złotych, na którą składałyby się jedynie wpis sądowy od wniesionej skargi, wpis sądowy od potencjalnego zażalenia i wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej spowoduje, że dochód przypadający na osobę w jej rodzinie wyniesie (...) złotych. Uiszczenie zaś przez skarżącą tytułem kosztów postępowania jedynie kwoty brutto minimalnego wynagrodzenia adwokata spowoduje, że dochód przypadający na osobę w jej rodzinie po poniesieniu przez nią wykazanych wydatków wyniesie (...) złotych. Na gruncie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950) przyjmuje się, że kwota przypadająca na osobę w rodzinie zapewniająca w stopniu minimalnym pokrycie koniecznych kosztów utrzymania wynosi 351 złotych. Poniesienie przez skarżącą samych kosztów sądowych ograniczonych na potrzeby oceny możliwości ponoszenia przez nią kosztów postępowania jedynie do wpisu sądowego od wniesionej skargi, wpisu sądowego od potencjalnego zażalenia i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej czy też jedynie kwoty brutto minimalnego wynagrodzenia adwokata spowoduje, że kwota przypadająca na osobę w jej rodzinie będzie niższa od kwoty, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Tak, więc poniesienie przez skarżąca czy to kosztów sądowych czy to kosztów minimalnego wynagrodzenia adwokata, przy uwzględnieniu wysokości kwoty przypadającej na osobę w rodzinie, o której mowa, w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej a która w stopniu minimalnym zaspokaja konieczne koszty utrzymania uniemożliwi jej zakup żywności, gazu, środków czystości i odzieży dla niej i jej córki. Tym samym poniesienie przez skarżącą jedynie kosztów sądowych czy też jedynie kosztów minimalnego wynagrodzenia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach niezbędnych na zakup żywności, gazu, środków czystości i odzieży a więc uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skoro poniesienie przez skarżącą czy to samych kosztów sądowych czy jedynie kosztów minimalnego wynagrodzenia adwokata wiąże się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania przyjąć należy, że skarżąca nie jest w stenie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podnieść również należy, że za uwzględnieniem wniosku skarżącej w całości przemawia treść art. 245 § 3 ppsa, który nie daje możliwości częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i jednoczesnego ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Skarżąca mogłaby, bowiem ponieść wpis sądowy od wniesionej skargi bez narażenie siebie i córki na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania, ale równocześnie z nim nie jest w stanie ponieść pozostałych kosztów sądowych i kosztu minimalnego wynagrodzenia adwokata. Wydanie zaś rozstrzygnięcia, które zwalniałoby skarżącą od kosztów sądowych ponad wpis sadowy od wniesionej skargi i przyznawałoby jej prawo do ustanowienia adwokata na koszt skarbu państwa ze względu na treść art. 245 § 3 ppsa jest niemożliwe. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa i art. 246 § 1 pkt 1 ppsa zwolnił skarżącą w całości od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.