II SA/Lu 675/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownika Sekcji Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. nr [...] Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania E. P. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia ...o odmowie przyznania jej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się syna B. P. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie zachodzą podstawy przyznania takiego świadczenia, gdyż E. P. nie przedstawiła - wymaganego zgodnie z art. 15 b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych - zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego, że pozostawała pod opieką medyczną od 10 tygodnia ciąży, natomiast przedłożyła zaświadczenie, że pozostawała pod taką opieką od 14 tygodnia ciąży, co uniemożliwia przyznanie jej świadczenia. W odwołaniu E. P. podnosiła, że faktycznie pozostawała pod opieką lekarską od 8-9 tygodnia ciąży, bowiem zaszła w ciążę 15 czerwca 2011r., zaś po raz pierwszy u ginekologa była 12 sierpnia 2011r. Lekarz przeprowadziła badanie, jednak ze względu na stan zapalny nie określiła stanu ciąży i zaleciła leczenie oraz skierowała ponownie na badania po zastosowaniu kuracji antybiotykowej. Z tego względu następna wizyta odbyła się 9 września 2011r., kiedy wnioskodawczyni była już w 12 miesiącu ciąży, dopiero podczas kolejnej wizyty lekarz ginekolog wydał "kartę ciąży i wpisał 14 tydzień". Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania, uznając rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła E. P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła takie same zarzuty, jak w odwołaniu dodając, że nie wiedziała "o ustawie, która weszła 1 stycznia 2012r.", z której wynika obowiązek przedstawienia zaświadczenia o pozostawaniu pod opieką lekarską od 10 tygodnia ciąży. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów. Podstawę jej wydania stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 15b ust. 1 i 2 ustawy z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1.000 zł na jedno dziecko – zapomoga ta przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka - niezależnie od wysokości dochodów. Jednocześnie przepis ten stanowi, że zapomoga przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, przy czym pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną (ust. 5 i 6). Organy w niniejszej sprawie błędnie zastosowały powołany art. 15 b ust. 6 ustawy. Wprawdzie bowiem przepis ten obowiązuje od dnia 1 listopada 2009r. na podstawie art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008r., nr 237, poz. 1654), jednak z mocy art. 3 ustawy z dnia 5 marca 2010r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 50, poz.301) odroczono obowiązek jego stosowania. Zgodnie z treścią wskazanego art. 3 – dodatek z tytułu urodzenia dziecka lub jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka (...) do dnia 31 grudnia 2011r. przysługują po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego lub zaświadczenia wystawionego przez położną, potwierdzającego co najmniej jedno badanie kobiety w okresie ciąży przez lekarza ginekologa lub położną. Z powyższego wynika, że do dnia 31 grudnia 2011r. brak było podstawy prawnej do ubiegania się przez ciężarną kobietę o potwierdzenie sprawowania opieki medycznej już od 10 tygodnia ciąży - nie miała więc ona obowiązku prowadzenia stosownej dokumentacji medycznej, a dla uzyskania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka wystarczyło przedłożenie zaświadczenia lekarskiego lub wystawionego przez położną potwierdzającego co najmniej jedno badanie kobiety w okresie ciąży. Skoro zatem skarżąca E. P. urodziła syna w dniu 21 marca 2012r. (odpis zupełny aktu urodzenia k.1 akt admin.), to będąc w 10. tygodniu ciąży nie miała obowiązku wynikającego z art. 15 b ust. 5 i 6 ustawy, dlatego zastosowanie przez organ tego przepisu było bezpodstawne. Niezależnie od tego stwierdzić należy, że termin, od którego ciężarna kobieta znajduje się pod opieką medyczną w rozumieniu art. 15 b ust. 5 i 6 ustawy powinien być w każdym przypadku dokładnie ustalony przez organ, przy czym Sąd podziela stanowisko WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2012r., II SA/Po 564/12, że nie jest to dzień pierwszego badania lekarskiego, ale dzień zgłoszenia się w ciąży do lekarza lub położnej w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, bowiem z tą chwilą kobieta ciężarna powinna zostać objęta opieką medyczną. Skoro zatem skarżąca E. P. podnosiła, że do lekarza ginekologa zgłosiła się już w dniu 12 sierpnia 2011r., co wprost zostało potwierdzone w zaświadczeniu z dnia 11 kwietnia 2012r. wystawionym przez lek. ginekologa – położnika W. S., pomimo iż lekarz ta jednocześnie wskazała, że E. P. "pozostawała pod opieką medyczną od 20 tygodnia ciąży", to organ – stosując art. 15b ust. 5 i 6 ustawy - powinien się do tej okoliczności odnieść i ustalić od kiedy skarżąca faktycznie była objęta opieką medyczną. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270) orzekł, jak w sentencji.