II SA/Lu 68/11

PostanowienieWSA w Lublinie2011-02-22

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, gdy strona wykazuje częściową zdolność do poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy przyznaje się w zakresie całkowitym, gdy strona nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zwolnienie od kosztów sądowych nie przysługuje, jeśli strona jest z mocy prawa zwolniona z ich ponoszenia. W przypadku wykazania, że poniesienie kosztów ustanowienia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny, prawo pomocy przyznaje się w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej. Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z trojgiem dzieci, osiąga dochód z emerytury i zasiłku stażowego jednego z dzieci, a jej wydatki obejmują koszty mediów, czynsz i leki. Strona podkreśliła, że po opłaceniu rachunków pozostają jej środki jedynie na bardzo skromne wyżywienie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, odmówiono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej p o s t a n a w i a I. przyznać A. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w zakreślonym terminie (data na prezentacie) wniosła wypełniony i podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Odnośnie żądania zwolnienie od kosztów sądowych zaznaczyć należy, że na mocy art. 239 pkt 1 lit a) p.p.s.a. strona skarżąca zwolniona jest od obowiązku ponoszenia w sprawie niniejszej kosztów sądowych. W związku z czym wniosek jej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest bezzasadny. Dlatego referendarz sądowy nie zwolnił strony skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Na podstawie oświadczenia strony skarżącej referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z trojgiem dzieci, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. Na dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się otrzymywana przez nią emerytura w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz zasiłek stażowy jednego z dzieci w kwocie [...] złotych brutto. Na koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej składają się wydatki na gaz – [...] złotych, energię elektryczną – [...] złotych, czynsz – [...] złotych, OPEC – [...] złotych oraz zakup leków – [...] złotych. Strona skarżąca ponosi również koszty użytkowania telefonu, których jednaka nie skonkretyzowała. Strona skarżąca podkreśliła, że po opłaceniu rachunków za gaz, energię elektryczną, OPEC, czynsz, telefon i zakup leków pieniędzy wystarcza jedynie na bardzo skromne wyżywienie. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że poniesienie przez nią minimalnego wynagrodzenia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i dzieci pozostających na jej utrzymaniu. Wysokość miesięcznego dochodu netto strony skarżącej przy uwzględnieniu wykazanych przez nią wydatków oraz faktu, że oprócz tych wydatków dochód strony skarżącej musi służyć utrzymaniu jej oraz dwojga jej dzieci decyduje o tym, że poniesienie kosztów ustanowienia adwokata nastąpić może jedynie przez przeznaczenie na ten cel środków finansowych służących pokryciu wykazanych przez stronę skarżącą kosztów utrzymania. Skutkować to będzie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla strony skarżącej i dzieci pozostających na jej utrzymaniu. Zaznaczyć należy, że dokonując powyższej oceny referendarz sądowy nie brał pod uwagę dziecka strony skarżącej osiągającego odrębne dochody. Jednocześnie dochodów jego referendarz sądowy nie uwzględnił przy obliczaniu miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego strony skarżącej. Wysokość odrębnych dochodów jednego z dzieci jest bowiem w stanie zapewnić jedynie w minimalnym zakresie pokrycie podstawowych wydatków tego dziecka. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło