II SA/Lu 684/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. F. i H. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. F., H. F., J. K. i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a I. przyznać K. F. i H. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący K. i H. małżonkowie F. na urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por. tezę 1 postanowienia NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 153/08 - Legalis). Ponadto w przepadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Koszty postępowania tworzą koszty sądowe i koszt ustanowienia m.in. adwokata. Koszty sądowe to opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący wnosili o przeprowadzenie czynności skutkujących koniecznością ponoszenia przez Sąd wydatków a tym samym koniecznością ich zwrotu przez skarżących. Zatem skarżący zobowiązani są w toku niniejszego postępowania do ponoszenia jedynie opłat sądowych, dlatego brak jest podstaw do zwolnienia ich w całości od ponoszenia kosztów sądowych. Opłaty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złote ( § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania skarżących w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złote brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczeń skarżących wynika, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkują w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymują się z emerytur. Emerytura skarżącej wynosi [...] złotych netto a emerytura skarżącego wynosi [...] złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi [...] złotych netto. Skarżąca podniosła, że z otrzymywanej emerytury wydaje miesięcznie na pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego kwotę [...] złotych zaś skarżący tym samym tytułem miesięcznie wydaje z otrzymywanej emerytury kwotę [...] złotych. Łącznie miesięcznie na poniesienie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego skarżący wydają kwotę [...] złotych. Skarżąca podniosła, że środki finansowe pozostające z jej emerytury po opłaceniu ponoszonych przez nią wydatków przeznaczana są na bieżące remonty mieszkania oraz naprawy sprzętu RTV i AGD. Skarżący stwierdził zaś, że kwotę [...] złotych pozostającą z jego emerytury, po opłaceniu ponoszonych przez niego miesięcznych wydatków, przeznacza na zakup odzieży. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący posiadają stałe dochody, których wysokość umożliwia im poniesienie kosztów utrzymania koniecznego i mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można więc zaliczyć skarżących do osób ubogich, które nie są w stanie ponosić kosztów utrzymania koniecznego bądź do osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej. Dlatego referendarz sądowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących w całości. Brak podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym nie stoi na przeszkodzie rozważenia możliwości przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowym. Przede wszystkim podkreślić należy, że koszty remontu mogą być zaliczane do kosztów utrzymania koniecznego tylko wyjątkowo. Ma to miejsce jeżeli remont jest absolutnie niezbędny do korzystania z mieszkania w sposób umożliwiający zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a jego zaniechanie mogłoby spowodować zagrożenie dla zdrowia i życia domowników np. gdy remont jest spowodowany usuwaniem skutków klęski żywiołowej bądź są to koszty podłączenia podstawowych mediów (por. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 127/09 – Lex nr 565704). Z wniosku skarżącej wynika zaś, że przeprowadzane remonty mieszkania są remontami bieżącymi. Wniosek nie wskazuje bowiem aby remonty polegały na usuwaniu skutków klęsk żywiołowych bądź podłączeniu podstawowych mediów. Dlatego koszty tych remontów nie mogą być zaliczone do kosztów utrzymania koniecznego i tym samym uzasadniać przyznania prawa pomocy. Do kosztów tych nie zaliczamy także kosztów napraw sprzętów domowych. Dlatego przyjąć należy, że kwota pozostająca z emerytury skarżącej po opłaceniu ponoszonych przez nią wydatków nie może być zaliczona do kosztów utrzymania koniecznego i może być przeznaczona na pokrycie wydatków związanych z kosztami niniejszego postępowania. W ocenie referendarza sądowego wysokość tej kwoty umożliwia, bez narażenia skarżących na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego, poniesienie kosztów ustanowienia adwokata. Wysokość tej kwoty uniemożliwia zaś równoczesne poniesienie opłat sądowych. Decyduje o tym tak wysokość tych opłat jak i to, że niektóre z nich mogą w toku postępowania występować kilkakrotnie. Biorąc to pod uwagę jak i uwzględniając wysokość kwoty pozostającej z emerytury skarżącej stwierdzić należy, że skarżący mogą ponieść opłaty sądowe jedynie poprzez przeznaczenie na ten cel środków służących poniesieniu wydatków tworzących koszty utrzymania koniecznego. To zaś spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżących. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.