II SA/Lu 685/11

WyrokWSA w Lublinie2011-11-24

Skład orzekający: Witold Falczyński, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona nie wniosła o przywrócenie terminu, mimo że odwołanie zostało złożone po terminie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania w drodze postanowienia, jeśli odwołanie zostało złożone po terminie, a strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu. Postanowienie to jest ostateczne i nie pozwala na badanie merytorycznej zasadności decyzji, od której wniesiono odwołanie.
Stan faktyczny
A. K. złożyła odwołanie od decyzji przyznającej świadczenia rodzinne i nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń po upływie 14-dniowego terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. A. K. wniosła skargę do WSA, podnosząc kwestie swojej sytuacji materialnej i rodzinnej oraz kwestionując prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2011r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji dotyczącej przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa przez Kierownika Oddziału do Spraw Świadczeń Rodzinnych Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej orzeczono o: 1/ przyznaniu A. K. prawa do świadczeń rodzinnych w okresie od 1 czerwca 2007 r. do 31 lipca 2007 r. w formie: - zasiłku rodzinnego na K. K. w wysokości 48 zł miesięcznie; - zasiłku rodzinnego na F. K. w wysokości 48 zł miesięcznie; - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na F. K. w wysokości 400 zł miesięcznie; 2/ zaliczeniu kwot wypłaconych świadczeń rodzinnych określonych w pkt 1 decyzji przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. w okresie od 1 czerwca 2007 r. do 31 lipca 2007 r. na poczet świadczenia przyznanego niniejszą decyzją; 3/ stwierdzeniu braku uprawnień A. K. do świadczeń rodzinnych w okresie od 1 sierpnia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. w formie zasiłku rodzinnego na K. K. oraz zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na F. K.; 4/ uznaniu, że świadczenia rodzinne pobrane przez A. K. w kwocie 496 zł za okres od 1 sierpnia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. w formie zasiłku rodzinnego na K. K. oraz zasiłku rodzinnego i dodatku do zaimku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na F. K. są świadczeniami nienależnie pobranymi; 5/ żądaniu zwrotu od A. K. kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wymienionych w pkt 4 niniejszej decyzji wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty; 6/ ustaleniu, że kwota należnych odsetek na dzień wydania decyzji wynosi 224,12 zł i należy ją zwrócić wraz z należnością główną do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. na konto Ośrodka w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Kwota odsetek za każdy dzień zwłoki wynosi 0,18 zł. Przedmiotową decyzję doręczono skarżącej w dniu 22 kwietnia 2011 r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji wpłynęło do organu w dniu 10 maja 2011 r. W odwołaniu A. K. podnosi, iż od około roku oboje z mężem nie pracują, w związku z czym wnosi o umorzenie kwot nienależnie pobranych świadczeń. Kwoty, które jej mąż przesyłał z Irlandii nie wystarczały na utrzymanie jej i dzieci, dlatego korzystała z pomocy społecznej. Obecna sytuacja materialna rodziny nie daje możliwości spłaty tak dużych kwot. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż zgodnie z art. 129 kpa, odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zaskarżoną decyzję doręczono stronie w dniu 22 kwietnia 2011 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 6 maja 2011 r. Natomiast odwołanie A. K. do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej wpłynęło w dniu 10 maja 2011 r., a więc po upływie terminu do wniesienia odwołania. Według art. 58 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a prośbę należy wnieść razem z odwołaniem w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Odwołanie A. K. zostało wniesione bez prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Z tego względu Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, pozostawiając odwołanie bez rozpatrzenia. W skardze na postanowienie Kolegium skarżąca opisała swoją sytuację finansową i rodzinną sprzed wyjazdu do Irlandii. Podnosi, że w jej ocenie nie popełniła żadnego błędu, bowiem informowała organ pomocy społecznej o wyjeździe męża do Irlandii. Przyznaje, że obecnie przebywa z rodziną Irlandii i tam ponosi koszty utrzymania, a zatem wyliczenia organów nie są prawidłowe, bowiem ceny w Irlandii są dużo wyższe niż w Polsce. Prosi więc Sąd "o umorzenie zaskarżonych decyzji i uznanie za prawidłowe pobieranie świadczeń rodzinnych". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. W pierwszej kolejności należy wskazać, że kontrola legalności postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie daje podstaw do badania zgodności z prawem decyzji objętej tym odwołaniem (por. np. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 27 października 2004 r. , sygn. akt II SA/Ka 2352/02 oraz WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r. , sygn. akt V SA/Wa 518/06). Oznacza to, że zarzuty skargi odnoszące się do prawidłowości decyzji organu I instancji z dnia 15 kwietnia 2011 r. nie mogły być przedmiotem oceny w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Przechodząc natomiast do rozważań dotyczących zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia podkreślić należy, że postępowanie odwoławcze składa się z fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego i fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Obowiązek ten nakłada na organ art. 134 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy odwołanie zostanie złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 kpa czternastodniowego terminu. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, stanowi jego uchybienie. Jest to bowiem okoliczność obiektywna. Treść art. 134 kpa, będącego bezwzględnie obowiązującą normą prawną, wskazuje natomiast na związany charakter rozstrzygnięcia, podejmowanego przez organ w tym trybie. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, chyba, że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, stosownie do treści art. 58 i nast. kpa, a wniosek ten zostanie uwzględniony. W rozpoznawanej sprawie bezsporny jest fakt, iż skarżąca otrzymała decyzję organu I instancji w dniu 22 kwietnia 2011 r. Z tą datą rozpoczął się również czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, o czym skarżąca została pouczona w treści doręczonego jej orzeczenia. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 6 maja 2011 r., natomiast pismo zatytułowane "odwołanie" skarżąca złożyła w dniu 10 maja 2011 r. (data stempla pocztowego). Kolejne pismo tak samo zatytułowane i zawierające zarzuty dotyczące decyzji (zarówno przedmiotowej jak i decyzji dotyczących odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych), skarżąca złożyła w dniu 28 czerwca 2011 r. W żadnym z tych pism skarżąca nie wniosła o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania, a zatem organ odwoławczy zobligowany był do zastosowania unormowania określonego w art. 134 kpa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło