II SA/Lu 7/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-03-06

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że poniesienie kosztów postępowania sądowego wiąże się dla niej z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania, może zostać zwolniona w całości od tych kosztów i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że poniesienie jakiegokolwiek kosztu postępowania wiąże się dla niej z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania. Nawet posiadanie stałych dochodów nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w całości, jeśli te dochody są w całości pochłaniane przez koszty utrzymania koniecznego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazała, że jej dochody z emerytury i gospodarstwa rolnego są w całości pochłaniane przez koszty utrzymania, koszty studiów córki, leczenia oraz obsługi kredytów. Organ uznał, że poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się dla strony z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zmiany w odpływie wód i zakłócenia stosunków wodnych. p o s t a n a w i a przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Strona skarżąca M. K. wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła go w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentu źródłowego wskazującego wysokość otrzymanych na rok 2008 dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego nadesłała oświadczenie, w którym nie wskazując wysokości tych dopłat wyjaśnia, że ze względu na to, iż nie posiada żadnych maszyn rolniczych i jest w podeszłym wieku musi wynajmować sprzęt rolniczy i ludzi do uprawy roli, co pochłania całość otrzymywanych przez nią dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 300 złote (§ 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 150 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony skarżącej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej oraz dołączonych do akt sprawy dokumentów źródłowych wynika, że strona skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze studiującą córką, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto oraz dochodów z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowych i otrzymywanych do niego dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego. Dochody z uprawy gospodarstwa rolnego oraz otrzymywane do niego dopłaty bezpośrednie pochłaniane są w całości przez koszty uprawy gospodarstwa rolnego. Strona skarżąca jest bowiem osobą w podeszłym wieku i nie posiada żadnego sprzętu rolniczego co powoduje to, że do uprawy gospodarstwa rolnego musi wynajmować maszyny i ludzi. Ponadto strona skarżąca ponosi miesięcznie koszty obsługi zaciągniętych kredytów, studiów córki w kwocie [...] złotych i koszty swojego leczenia oraz utrzymania gospodarstwa domowego. Jak oświadczyła strona skarżąca koszty te w całości pochłaniają dochody jej gospodarstwa domowego. Koszty utrzymania koniecznego strony skarżącej pochłaniają cały jej dochód. Tak więc poniesienie wymaganych na obecnym etapie niniejszego postępowanie jego kosztów czy to łącznie czy też któregokolwiek z nich oddzielnie może mieć miejsce jedynie poprzez przeznaczenie na ten cel środków wydawanych na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego. Tym samym konieczność ponoszenia kosztów niniejszego postępowania wymaganych na obecnym jego etapie skutkować będzie powstaniem uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego strony skarżącej. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jeżeli jednak strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wykaże, że poniesienie przez nią któregokolwiek z kosztów postępowania wiąże się dla niej z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania przyjąć należy, że mimo tego, iż posiada ona stałe dochody nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek (żadnych) kosztów postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło