II SA/Lu 700/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca na druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych, utrzymuje się z renty w kwocie [...]złotych netto i jest właścicielką działki mieszkaniowej o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych. Skarżąca posiada oszczędności w kwocie [...]funtów szterlingów ([...] złotych po bieżącym kurskie średnim funta szterlinga w złotych polskich według tabeli nr [...] z dnia [...] r. - § 2 pkt 1 i 2 uchwały Nr 51/2002 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia [...] r. w sprawie sposobu wyliczania i ogłaszania bieżących kursów walut obcych (Dz. Urz. NBP z 2017 r. poz. 15). Skarżąca oświadczyła, że ma [...] lata, choruje na [...], utrzymuje się wyłącznie z renty a na jej koszty utrzymania koniecznego składają się wydatki na gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, Internet, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie oraz leki. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga natomiast porównania aktualnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, aby był osobą ubogą, nie mającą środków do życia bądź, aby jej dochody nie pozwalały pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Skarżąca ma bowiem zaspokojone potrzeby mieszkaniowe będąc właścicielką domu o powierzchni [...] m2 i działki mieszkaniowej o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych. Posiada ponadto stałe dochody (renta [...] złotych netto) pozwalające na pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego oraz oszczędności w kwocie [...]funtów szterlingów ([...] złotych). Nie można też przyjąć, aby zobowiązanie jej do ponoszenia kosztów sądowych niniejszego postępowania oraz kosztów ustanowienia adwokata z wyboru spowodować mogło uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej. Koszty sądowe w niniejszej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Natomiast minimalny koszt ustanowienia adwokata z wyboru w niniejszej sprawie, ze względu na jej przedmiot zaskarżenia wynosi 480 złotych (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Porównanie wysokości tych kosztów postepowania do wysokości posiadanych przez skarżącą oszczędności wskazuje, że skarżąca ma możliwość ich poniesienia bez narażenia siebie na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Zauważyć też należy, że przyznanie skarżącej prawa pomocy, aby mogła zachować oszczędności chroniłoby, bądź też wzbogacało jej prywatny majątek kosztem środków publicznych, które przeznaczane są na pokrycie kosztów postępowania, aby zapewnić dostęp do sądu osobom, którym brak środków finansowych bądź majątku ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14 czy z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 247/14 – oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie taki jest zaś cel przyznawania prawa pomocy. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.