II SA/Lu 702/17
PostanowienieWSA w Lublinie2018-01-25
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Joanna Cylc-Malec, Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości na terenie gminy, której dotyczy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały w sprawie tego planu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Skarżący musi wykazać, że jego indywidualny interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu gminy. Samo zamieszkiwanie na terenie gminy i posiadanie interesu faktycznego, wynikającego z członkostwa we wspólnocie lokalnej, nie jest wystarczające do uznania legitymacji skargowej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli uchwała nie narusza konkretnego, prawnie chronionego interesu skarżącego opartego na przepisie prawa materialnego. Brak wykazania takiego interesu skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Skarżąca H. T.-R. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta P. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej naruszenie zasad konstytucyjnych i legalizację samowoli budowlanej. Skarżąca nie jest właścicielką ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości na terenie gminy, a legitymację skargową wywodziła z "wspólnotowego charakteru gminy". Organ wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku interesu prawnego skarżącej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Jacek Zięba po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. T. - R. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia odrzucić skargę.
Rada Miasta P. w dniu [...] marca 2017 r. podjęła uchwałę nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...].
Uchwałę tę zaskarżyła w całości H. T.-R. (dalej: skarżąca), wnosząc o stwierdzenie jej nieważności bądź o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona uchwała narusza rażąco konstytucyjne zasady proporcjonalności i równości wobec prawa, a także art. 94 zd. 1, art. 165 ust. 2 i art. 166 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącej, celem podjęcia zaskarżonej uchwały było legalizacja samowoli budowlanej polegającej na budowie, rozbudowie i nadbudowie zespołu obiektów "[...]", "wraz z samowolnym włączeniem tych obiektów do użytkowania, bez zgody i pozwoleń organów administracji architektoniczno-budowlanej". Skarżąca wyjaśniła, że swoją legitymację skargową w niniejszej sprawie wywodzi "ze wspólnotowego charakteru gminy, której jest członkiem". Ponadto na rozprawie przed Sądem wskazała, że nie jest właścicielką (ani użytkownikiem wieczystym) żadnej nieruchomości na terenie gminy M. P..
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta P., reprezentujący Gminę, wniósł o odrzucenie skargi – z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej bądź o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935; dalej: ustawa nowelizująca).
Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") oraz przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.; dalej: "u.s.g.") – w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej.
W konsekwencji, do aktów i czynność organów administracji publicznej dokonanych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, w tym do zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały Rady Miasta P., zastosowanie mają przepis art. 52 i 53 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. – w dotychczasowym brzmieniu.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Skargę na uchwałę rady gminy w tym trybie może zatem wnieść wyłącznie ta osoba, której interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone zaskarżoną uchwałą (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 186).
Oceniając dopuszczalność skargi, stwierdzić należy, że skarżąca wyczerpała określony w powyższym przepisie tryb wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa i z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. wniosła skargę do Sądu.
W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała jednak, że kwestionowana przez nią uchwała naruszała jej interes prawny (uprawnienie), w rozumieniu powołanego art. 101 ust. 1 u.s.g.
Wskazać trzeba, że wskazany przepis jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 50 P.p.s.a., określającego podmioty, którym przysługuje legitymacja skargowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g. wynika, że uprawnienie lub interes prawny musi istnieć po stronie skarżącego przed podjęciem przez radę gminy uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej, zaś skarżący ma obowiązek wykazać, że uchwała ta narusza przysługujące mu prawo. Brak wykazania interesu prawnego po stronie skarżącego skutkuje odrzuceniem skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 tej ustawy, nie zostały naruszone, stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Poza sporem jest, że skarżąca nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym zaskarżoną uchwałą ani nawet na terenie gminy M. P..
Podkreślić trzeba, że w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uchwałę rady gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej skutecznie może zaskarżyć jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
Badając niniejszą skargę stwierdzić należy, że skarżąca w istocie nie podnosiła argumentów wskazujących na naruszenie swojego interesu prawnego (uprawnienia). Skarżąca wskazywała jedynie, że swoją legitymację skargową w niniejszej sprawie wywodzi "ze wspólnotowego charakteru gminy, której jest członkiem".
W ocenie Sądu, z powyższego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że zaskarżona uchwała w przedmiocie zatwierdzenia planu miejscowego, nie mogła w jakikolwiek sposób naruszyć prawnie chroniony interes prawny (uprawnienia) skarżącej.
Należy bowiem mieć na względzie, że przez interes prawny rozumie się bowiem istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego a zaskarżoną uchwałą. Naruszenie zaś interesu prawnego lub uprawnienia ma miejsce, gdy skarżącemu kwestionowanym aktem zostaje odebrane lub ograniczone wynikające z prawa materialnego uprawnienie, względnie zostanie nałożony nowy lub też zmieniony ciążący dotychczas obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że nie wystarczy posiadanie interesu faktycznego, a nawet interesu prawnego (jeśli nie jest naruszony), by skutecznie wnieść skargę na uchwałę. Wykazanie naruszonego interesu prawnego musi się wiązać ze wskazaniem konkretnego naruszonego interesu prawnego (uprawnienia) opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego, przy czym nie może to być interes przyszły i niepewny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2010 r., II OSK 1736/09).
Skarżąca niewątpliwie nie wskazała takiego przepisu prawa, zaś swoją legitymacją skargową wywodzi z ogólnie pojętego prawa, wynikającego z członkostwa we wspólnocie lokalnej, jaką jest gmina miasto P., w której skarżąca zamieszkuje. Okoliczność ta nie świadczy jednak w żaden sposób, by spełnione zostały warunki skutecznego zaskarżenia przez stronę do Sądu omawianej uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego, określający ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu (art. 4 ust. 1 i art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz.U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm.). Oczywiste jest bowiem, że skarga wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru skargi powszechnej (actio popularis). To oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie dawałaby skarżącej uprawnienia do wniesienia skargi, w sytuacji gdy zaskarżona uchwała nie narusza prawnie chronionego interesu prawnego (uprawnienia) skarżącej.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło