II SA/Lu 706/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia .... Wojewoda .uchylił decyzję Starosty . z dnia ... wnoszącą sprzeciw do dokonanego w dniu 15 marca 2013r. zgłoszenia rozbiórki budynku gastronomii wraz z zadaszeniem o pow. 20m2, o konstrukcji drewnianej na działce nr ... w K. - i umorzył postępowanie w I instancji. Jako przyczynę wniesienia sprzeciwu organ I instancji wskazał, że inwestor tj. firma J. Sp. z o.o. w L., będąca poprzedniczką prawną firmy M. Sp. z o.o. w L., na którą na podstawie aktu notarialnego z dnia 15 kwietnia 2012r. Spółka J. przeniosła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej nr ... wraz z odrębną z mocy prawa własnością znajdującego się na niej budynku na pokrycie udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym i która następnie wstąpiła w jej miejsce do niniejszego postępowania - nie uzupełnił – pomimo wezwania postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2013r. w trybie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane – braków zgłoszenia oraz że w sprawie wniosła zastrzeżenia J. Z., która podnosiła, że to ona, a nie Spółka M., jest właścicielką przedmiotowego budynku, w związku z czym organ I instancji uznał, że inwestor powinien posiadać jej zgodę na rozbiórkę. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. Sp. z o.o. w L. – Wojewoda uznał sprzeciw za nieuzasadniony. Wojewoda stwierdził bowiem, że inwestor wykonał wezwanie organu I instancji do uzupełnienia zgłoszenia m.in. o opis dotychczasowego przeznaczenia budynku, sposób wykonywania robót rozbiórkowych, poprawne określenie terminu rozpoczęcia robót, zwymiarowanie rozbieranego budynku, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Z przedstawionych dokumentów wynika, że przedmiotem rozbiórki jest parterowy budynek o wymiarach 4 m x 5 m i wysokości 2-3m, wykonany z drewna (ściany obite boazerią oraz płytami OSB i wiórowymi, dach dwuspadowy pokryty blachą) i że przy wykonywaniu rozbiórki zapewnione będzie bezpieczeństwo ludzi i mienia, gdyż wszystkie roboty będą prowadzone pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane i zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy zgodnie z zatwierdzonym programem rozbiórki; z tego względu nie uzasadnia sprzeciwu i to, że w zgłoszeniu nie wskazano odległości usytuowania ogrodzenia zabezpieczającego. Wojewoda ustalił również jednoznacznie, że właścicielem przedmiotowego budynku jest M. Spółka z o.o. w L., co wynika z aktu notarialnego z dnia 15 kwietnia 2012r., jak i z wypisu z księgi wieczystej z dnia 7 czerwca 2013r., a zatem Spółka ta była uprawniona do dokonania zgłoszenia rozbiórki tego budynku i zgłoszenie nie wymagało zgody J. Z. Organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zgromadzonych materiałów, w szczególności przez nią przedstawionych, nie ma podstaw do przyjęcia, że to ona, a nie Spółka M., jest właścicielką budynku. J. Z. wydzierżawia bowiem przedmiotowy kiosk w celach handlowych, natomiast akt notarialny z dnia 26 listopada 1996r. zawarty pomiędzy M. R. S. a I. A. M. "potwierdza jedynie prawa i roszczenia do tego kiosku", z kolei pisemna umowa sprzedaży kiosku z dnia 1 marca 2002r. zawarta pomiędzy skarżącą I. S. (dawniej M.) jest umową nieformalną, dlatego w sytuacji występującej w sprawie J. Z. może domagać się jedynie w drodze cywilnej zwrotu poniesionych na kiosk nakładów. W skardze na decyzję Wojewody J. Z. wniosła o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła, że bezzasadnie pominięto ją jako stronę postępowania, gdyż posiada ona interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa i bezzasadnie przyjęto, że inwestor jako użytkownik wieczysty nieruchomości jest właścicielem przedmiotowego kiosku. Podniosła, że z przedstawionych przez nią dokumentów – aktu notarialnego z dnia 26 listopada 1996r., decyzji Urzędu Rejonowego ... o pozwoleniu na budowę, decyzji Zarządu Miasta .z dnia 26 lutego 1998r. o nabyciu z mocy prawa w użytkowanie wieczyste przez Kraśnickie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. w K. przedmiotowej działki nr ...oraz aktu notarialnego z dnia 15 kwietnia 1999r., którym .Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. w K. przenosi na rzecz M. W. B. prawo użytkowania wieczystego niezabudowanych działek nr ... – wynika, że przedmiotowy kiosk został wybudowany przed nabyciem użytkowania wieczystego przez poprzedników prawnych obecnego użytkownika wieczystego tj. Spółkę M., co oznacza, że inwestor nie może być uznany za właściciela, a więc osobę mogącą dokonać zgłoszenia rozbiórki tego budynku. Skarżąca argumentując swój przymiot strony w niniejszej sprawie wskazała, że jest ona co najmniej posiadaczem przedmiotowego budynku. Korzysta ona bowiem z niego na podstawie umów dzierżawy "gruntu", a nie samego kiosku, zawieranych z nią przez poprzedników prawnych inwestora, co jej zdaniem wskazuje na to, że traktowali ją oni jako właścicielkę przedmiotowego kiosku. Poza tym wyjaśniła, że podjęła środki prawne w celu uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, bowiem skarżąca nie posiada legitymacji do jej wniesienia. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. – uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...). Interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zasadniczo mają podmioty, które miały interes prawny w udziale w postępowaniu administracyjnym, a więc miały interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa bądź wynikający z przepisów szczególnych (choć przyjmuje się również, że legitymację do wniesienia skargi mają również adresaci decyzji administracyjnej, którzy nie mają takiego interesu, por. post. NSA z dnia 13 czerwca 2007r., II FSK 1337/06). Przez interes prawny (w postępowaniu sądowoadministracyjnym i administracyjnym) rozumie się taki związek pomiędzy obowiązującą normą prawną (która może wynikać z każdej gałęzi prawa) a sytuacją faktyczną podmiotu, że zastosowanie tej normy poprzez wydanie decyzji administracyjnej może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Badając legitymację do wniesienia skargi w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że skarżąca J. Z. nie posiadała interesu prawnego w powyższym znaczeniu – ani w postępowaniu administracyjnym ani obecnie przed sądem administracyjnym. W postępowaniu zgłoszeniowym (przed organem I instancji) stronami postępowania są bowiem wyłącznie inwestor (dokonujący zgłoszenia) i organ. "Żaden podmiot, oprócz inwestora, nie może dochodzić swoich praw w postępowaniu prowadzonym na podstawie zgłoszenia robót budowlanych" (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2013r., II OSK 2379/11). "Postępowanie zgłoszeniowe nie jest typowym postępowaniem, w szczególności nie biorą w nim udziału właściciele nieruchomości sąsiednich" (por. wyrok WSA z dnia 15 grudnia 2011r., II SA/Rz 384/11). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2011r., Kp 7/09 – "z uwagi na charakter prawny zgłoszenia, poziom ochrony prawnej osób trzecich, które nie są nawet o nim powiadamiane, jest w przypadku tej instytucji zdecydowanie niższy niż w sytuacji stosowania konstrukcji prawnych zorientowanych na uzyskanie rozstrzygnięcia organu władzy publicznej w postaci decyzji administracyjnej". W świetle powyższego przed organem I instancji w postępowaniu zgłoszeniowym może występować wyłącznie podmiot dokonujący zgłoszenia (inwestor), dlatego bezspornie na tym etapie skarżąca J. Z. nie posiadała przymiotu strony tego postępowania. Również na kolejnym etapie – przed organem odwoławczym, przed którym należy stosować już przepisy kpa (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2011r., II OSK 173/11) skarżąca nie posiadała interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wynika z akt sprawy skarżąca dzierżawiła przedmiotowy kiosk na podstawie umów z dnia 24 kwietnia i z dnia 1 grudnia 1998. zawartych z I. M. (S.) (k. 28-30), a następnie na podstawie umowy zawartej z A. Sp. z o.o. w L. z dnia 12 grudnia 2011r. (k. 33 akt admin.), która została wypowiedziana w dniu 27 marca 2013r. ze skutkiem na 30 kwietnia 2013r. (k.34 akt admin.). Dzierżawa jest stosunkiem prawnym obligacyjnym (zobowiązaniowym), na podstawie którego dzierżawca tylko w ograniczonym zakresie (uzgodnionym w umowie) ma prawo korzystać z rzeczy (nieruchomości). Dzierżawa nie obejmuje uprawnienia dzierżawcy do decydowania o zniszczeniu poprzez np. rozbiórkę rzeczy bądź nieruchomości, taką możliwość ma wyłącznie jej właściciel. Oznacza to, że w razie podjęcia przez właściciela decyzji o rozbiórce, umowa dzierżawy nie stoi temu na przeszkodzie, zaś uprawnienia dzierżawcy do korzystania z rzeczy (nieruchomości) w takiej sytuacji ustają; w szczególności dzierżawca nie może sprzeciwić się prawnie skutecznie woli podjętej przez właściciela. Umowa dzierżawy w takiej sytuacji nie stanowi źródła interesu prawnego dzierżawcy w postępowaniu w przedmiocie zgłoszenia zamiaru rozbiórki obiektu budowlanego, skoro ze względu na silniejsze prawo właściciela do rozporządzania rzeczą, uprawnienia dzierżawcy jedynie do korzystania z niej i czerpania pożytków – są znacznie słabsze. Wydanie decyzji o rozbiórce wpływa zatem jedynie na sytuację faktyczną dzierżawcy, a nie jego sytuację prawną, świadczy więc tylko o jego interesie faktycznym, a nie interesie prawnym, uzasadniającym udział w postępowaniu administracyjnym i następnie sądowoadministracyjnym. W sprawie brak jest wiarygodnych dokumentów potwierdzających, że skarżąca jest (bądź była) właścicielką przedmiotowego kiosku. Umowa sprzedaży z dnia 1 marca 2002r., na którą ona wskazuje, nie została sporządzona w formie aktu notarialnego, a zatem nie przeniosła prawa własności nieruchomości wraz z kioskiem. Skarżąca nie jest również użytkownikiem wieczystym działki, na której położony jest kiosk – nie ma więc podstaw do uznania, że przysługuje jej prawo własności kiosku jako prawo związane z prawem użytkowania wieczystego. Natomiast z ewidencji gruntów wynika, że właścicielem działki zgodnie z księgą wieczystą KW .... jest Gmina Miasto K., zaś użytkownikiem wieczystym nieruchomości - Spółka J. Sp. z o.o. w L. (k. 9 akt admin.), której udziały przejęła następnie Spółka M. Sp. z o.o. w L. aktem notarialnym z dnia 15 kwietnia 2013r. (k.22) i obecnie to Spółka M. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości (a więc i właścicielem z mocy prawa budynków na tej nieruchomości usytuowanych), co wynika z odpisu księgi wieczystej z dnia 7 czerwca 2013r. (k.19-20 akt admin.). Skoro skarżąca podnosi, że jest właścicielką nieruchomości, to powinna wskazane wyżej urzędowe dokumenty zakwestionować we właściwym trybie i w sposób formalny wykazać swoje prawo własności – brak odpowiednich orzeczeń sądowych nie pozwala natomiast na obecnym etapie na uznanie, że jest ona właścicielką przedmiotowego kiosku. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, umowa dzierżawy została skarżącej wypowiedziana ze skutkiem na dzień 30 kwietnia 2013r., a zatem choć w dacie wydania decyzji o sprzeciwie w dniu .... 2013r. była jeszcze dzierżawcą, to już w dacie wydania decyzji odwoławczej z dnia ... 2013r., a także w dacie wnoszenia skargi do sądu umowa wygasła wskutek wypowiedzenia. Już sama ta okoliczność świadczy o braku jej interesu prawnego do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Jak bowiem wskazano w orzecznictwie, interes prawny, którym legitymuje się skarżący, powinien być aktualny. Utrata przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa powoduje, że skarżący traci interes prawny do wniesienia skargi (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006r., II OSK 825/05). Z tych względów stwierdzić należy, że skarżąca nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym i nie posiada ona również legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wobec powyższego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.