II SA/Lu 708/13
WyrokWSA w Lublinie2014-06-05
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca odtworzenie bruzdy spływowej w celu przywrócenia stosunków wodnych na gruncie może zostać wydana bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności bez precyzyjnego określenia lokalizacji tej bruzdy i bez ustalenia, czy prace wykonane przez właściciela gruntu faktycznie spowodowały szkodliwą zmianę stanu wody na gruncie sąsiednim?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 136 K.p.a. Brak było należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, zwłaszcza co do precyzyjnego określenia lokalizacji bruzdy spływowej oraz ustalenia, czy prace wykonane przez właściciela gruntu faktycznie spowodowały szkodliwą zmianę stanu wody na gruncie sąsiednim. Ponadto, osnowa decyzji była nieprecyzyjna i uniemożliwiała jej wykonanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej A. K. odtworzenie bruzdy spływowej na swojej działce w celu umożliwienia odpływu wód opadowych z działki sąsiedniej. Właściciel sąsiedniej działki twierdził, że A. K. zaorał istniejący rów melioracyjny, blokując odpływ wód. Organy administracji, opierając się m.in. na opinii biegłego, uznały, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla sąsiednich działek. A. K. zaskarżył decyzje, zarzucając niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i niewykonalność decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. K. 1 317 (tysiąc trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpoznaniu odwołania A. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r., znak: [...] nakazującej mu jako właścicielowi działki nr ewid. 224/1 położonej w miejscowości J. gmina M., odtworzenie bruzdy spływowej w sposób umożliwiający odpływ powierzchniowej wody opadowej z gruntów działki nr ewid. 94/3, z zastrzeżeniem, iż bruździe spływowej w jej początkowym, górnym odcinku o długości około 90 m należy nadać wymiary: głębokość - 0,5 m, szerokość dna - 0,5 m, szerokość bruzdy górą - 1,0 m
– utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie sprawy.
W dniu 26 sierpnia 2011 r. J. Ś. złożył do Wójta Gminy wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, w związku z naruszeniem stanu wody na gruncie. J. Ś. – właściciel działki nr 94/3 położonej w miejscowości J., gmina M., podniósł, że A. K. – właściciel działki nr ewid. 224/1 zaorał znajdujący się na tej działce rów melioracyjny, przez co zablokował istniejący do tej pory odpływ wód opadowych i gruntowych zarówno ze swojej działki, jak i z działek sąsiednich nr nr ewid. 94/4, 95/2, 194/1. Według wnioskodawcy, rów ten został zaorany w dniu 16 kwietnia 2011 r., co w kolejnych miesiącach doprowadziło do podtopienia gruntów działki nr 94/3 oraz działek sąsiednich.
W związku z tym organ w dniu 14 września 2011 r. wszczął postępowanie wyjaśniające, w toku którego w dniu 3 października 2011 r. przeprowadzono oględziny na przedmiotowych działkach podczas których ustalono, że widoczne są ślady po zastoinach wodnych na działce nr 94/3, a sporządzona dokumentacja fotograficzna uwidacznia istniejący rów zlokalizowany na granicy działek nr nr ewid. 94/3, 194/1 i 94/4 wypełniony częściowo wodą gruntową. Strony zainteresowane przywróceniem stanu wody na gruncie oświadczyły, że stanowi on początek rowu, który odprowadzał wody opadowe z powyższych działek i z którego odpływ został zablokowany przez zaoranie jego dalszego odcinka na działce nr ewid. 224/1.
Opierając się na ustaleniach poczynionych podczas oględzin terenu oraz na danych z zasobów geodezyjnych gminy (wykaz ewidencji gruntów) Wójt Gminy w dniu [...] r. wydał decyzję zobowiązującą A. K. do przywrócenia na gruncie działki nr ewid. 224/1 stanu poprzedniego na gruncie, to jest do odtworzenie go w sposób umożliwiający swobodny odpływ nadmiaru wód opadowych z podtapianych gruntów.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło opisaną decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na potrzebę przeprowadzenia w sprawie z opinii dowodu biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r. zwrócił się do rzeczoznawcy z zakresu budownictwa wodnoprawnego B. Sz. o ustalenie – w drodze opinii – czy doszło do niezgodnej z prawem zmiany stanu wody na gruncie działki nr ewid. 224/1.
W dniu 20 września 2012 r. przeprowadzone zostały oględziny omawianych działek, z udziałem przedstawiciela organu, biegłego oraz J. Ś. (właściciela działki nr 94/3). A. K. (właściciel działki nr ewid. 224/1) swoje stanowisko przedstawił w oświadczeniu złożonym w dniu 27 września 2012 r.
W dniu 10 października 2012 r. biegły sporządził opinię w sprawie stanu wody na gruncie działki nr 224/1 i jego wpływu na stan wody na gruncie działki nr 94/3 w J .
W tym stanie sprawy wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji, stosownie do art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, nakazał A. K. odtworzenie bruzdy spływowej na działce nr 224/1 w sposób określony w sentencji tej decyzji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych w dniu 20 września 2012 r. oględzin ustalono, iż działka 94/3 i przyległe do niej działki nr nr ewid. 94/4 i 194/1 pod względem ukształtowania terenu stanowią lokalne niewielkie bezodpływowe obniżenie. Kierunek naturalnego odpływu wód opadowych i roztopowych terenu biegnie z północy na południe. Przeszkoda w odpływie wody powierzchniowej z tych działek jest niewielka, gdyż wynosi około 0,5 m, poprzecznie wykształcone przewyższenie terenu na granicy z działkami nr 224/1 i 96. W dniu oględzin działka nr 94/3 była zaorana. Nie było na niej zastoisk wody, lecz mimo braku od kilku tygodni obfitych opadów deszczu gleba wykazywała charakterystyczne cechy gruntu wilgotnego, to jest rdzawe przebarwienia i zwarte "klejące się skiby".
Na granicy pomiędzy działką nr 194/1 a 94/3, 94/4 i 95 widoczny jest rów, który wg skarżącego ma na celu odprowadzenie wody opadowej i roztopowej z gruntów tych działek. Rów biegnie w kierunku południowym i kończy się na granicy z działką nr 224/1, tak że odpływ z niego jest niemożliwy. Działka nr 224/1 zlokalizowana jest na stoku nachylonym w kierunku południowym o ciągłym, równym spadku. W dniu oględzin na działce tej rosły buraki cukrowe, grunt działki nie wykazywał oznak wskazujących na potrzebę jego melioracji. Oględziny trasy hipotetycznego (według J. Ś.) rowu melioracyjnego, nie dały podstaw do stwierdzenia, że rów ten istniał. Natomiast zauważalne było obniżenie poziomu działki nr 224/1 wzdłuż tej trasy o 20-30 cm w stosunku do sąsiadującej z nią działki nr 97. To obniżenie pomiędzy działkami, które nie wynika z układu warstwie wysokościowych mapy zasadniczej, jak wskazał organ, pozwalało rzeczoznawcy stwierdzić, że stanowi ono bruzdę spływową odprowadzającą obfite opady i wody roztopowe. Granica działek 244/1 i 97 jest bowiem najniżej położonym pasem gruntu pomiędzy wskazanymi działkami, który stanowi trasę odpływu wody opadowej z obu tych działek.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił również, że biegły rzeczoznawca, po wysłuchaniu relacji stron, analizie dokumentów i sytuacji na gruncie, uznał, iż istnieją przesłanki do uznania iż właściciel działki nr 224/1 poprzez pełne zagospodarowanie swojego pola, łącznie z bruzdą spływową na granicy z działką nr 97, zmienił stan wody na gruncie przez to, że przegrodził odpływ wody opadowej z gruntów działki nr 94/3 i przyległych do niej działek nr 94/4 i 194/1. W swojej opinii rzeczoznawca wskazał, że w żadnych dostępnych źródłach nie znalazł informacji o istnieniu rowu melioracyjnego na gruntach działki nr 224/1. W jego ocenie, istnieją jednak dokumenty i oznaki, że na gruncie została przed laty, trwale ustalona bruzda ściekowa odprowadzająca wody opadowe i roztopowe z działek nr 224/1, 96, 97 i 98, która służyła również do odprowadzania wody opadowej z działki nr 94/3. W strukturze gruntów działki nr 224/1 istnieje bowiem: opis użytku – rowy oraz oznaczenie – W, pow. 0,04 ha (dane z wypisu z rejestru gruntów). W przypadku działki nr 224/1 daje to podstawę, by sądzić o istnieniu bruzdy o szerokości około 1,0 m na całej długości wzdłuż granicy z działkami nr 96 i 97. Podobne informacje o istnieniu na gruntach użytku "rowy" figurują w zapisach dotyczących pozostałych działek będących przedmiotem sprawy. Bruzda, tworzona była przez właścicieli gruntów dla "przepuszczenia" wód roztopowych i przybrała formę trwałą. Bruzda ma służyć wyłącznie do odprowadzenia wód opadowych i roztopowych, ale nie gruntowych, jak sugeruje to wnioskodawca. Bruzda spływowa zalecana do odtworzenia przez właściciela działki nr 224/1 jest tak płytka, że nie koliduje z żadnymi mediami i przez wykonawców mediów w ogóle nie była brana pod uwagę. Biegły podkreślił, że dla potrzeb gruntu działki nr 224/1 bruzda spełnia swoja rolę niezależnie od tego, czy jest konserwowana, odmulana i czyszczona, czy nie i funkcjonuje nawet wówczas, gdy jest zagospodarowana rolniczo. Natomiast dla potrzeb działki nr 94/3 bruzda, szczególnie w początkowym, górnym odcinku na gruncie działki nr 224/1 musi być czysta i mieć odpowiednią rzędną dna. W przypadku braku wód roztopowych i obfitych opadów, bruzda nie konserwowana na wymienionym odcinku nawet tylko przez 2 lata traci widoczny, istotny dla swej funkcji charakter. To właśnie uprawiany w tym miejscu grunt i zagospodarowany prze właściciela (nawet bezwiednie) stał się przeszkodą dla odpływu wód opadowych i roztopowych z działki skarżącego.
Organ pierwszej instancji uznał, że powyższa opinia biegłego została sporządzona w sposób fachowy, bezstronny i rzetelny, stąd też poczynione w niej ustalenia zostały przez organ przyjęte za podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie.
W odwołaniu od decyzji z dnia [...] r. A. K. zarzucił organowi pierwszej instancji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co jego zdaniem miało istotny wpływ na wadliwe stwierdzenie przez ten organ, iż odwołujący się dokonał zmiany stanu wody na gruncie działki nr 224/1.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko wyrażone w tej decyzji. Kolegium szeroko przywołało ustalenia oraz wnioski zawarte w opinii biegłego rzeczoznawcy z zakresu budownictwa wodnego oraz uznało je za prawidłowe.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, iż wbrew twierdzeniom A. K. decyzja organu pierwszej instancji nie nakazuje mu odtworzenia rowu melioracyjnego, albowiem rów taki w opisywanym miejscu nigdy nie istniał. W ocenie organu odwoławczego, nie można natomiast zaprzeczyć istnieniu w tym miejscu bruzdy spływowej, opisanej i udokumentowanej przez autora opinii. Kolegium podkreśliło, że stan sprawy uzasadniał wywołanie opinii biegłego legitymującego się stosownymi uprawnieniami, zwłaszcza wobec skrajnych stanowisk stron sprawy. W ocenie organu drugiej instancji biegły w sposób logiczny i przekonywujący wywiódł istnienie związku przyczynowego pomiędzy zaoraniem przez A. K. bruzdy spływowej na działce nr ewid. 224/1 a negatywną zmianą stanu wód na gruntach innych działek (94/3, 94/4, 194/1). Zdaniem Kolegium, za przyjęciem, iż to A. K. odpowiada za zaistniały stan rzeczy, przemawia również i to, że jakkolwiek jego rodzice nabyli działkę w 1971 r., to dopiero zaoranie bruzdy spływowej w 2011 r. spowodowało powstanie sporu pomiędzy nim a właścicielem działki nr ewid. 94/3, rozstrzygany w niniejszej sprawie.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Kolegium złożył A. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił, że decyzje organów obu instancji są niewykonalne z powodu braku określenia niwelety dna bruzdy spływowej oraz braku określenia miejsca położenia tej bruzdy, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tychże decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Zdaniem skarżącego decyzje te zostały wydane nadto z naruszeniem zasad postępowania i wymogów wynikających z art. art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 28, 77 § 1 i § 2, 78 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a., a zaskarżona decyzja również z naruszeniem art. 136 K.p.a. W wyniku nieustalenia prawidłowo stanu faktycznego w niniejszej sprawie doszło także, jak podkreślił skarżący, do wadliwego zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Organy obu instancji nie ustaliły bowiem zmiany stanu wody na gruncie ani wynikłej z tego szkody, ani też nie wykazały istnienia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody a szkodą na gruncie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Sądem w dniu 22 maja 2014 r. uczestnik postępowania J. Ś. wyjaśnił, że pod koniec kwietnia bądź na początku maja 2011 r. policja, działając w wyniku zgłoszenia dotyczącego zaorania bruzdy spływowej, przeprowadziła oględziny przedmiotowej nieruchomości i prowadziła postępowanie przesłuchując świadków, zaś technik policyjny wykonywał zdjęcia nieruchomości. Postępowanie to zostało umorzone, ponieważ J. Ś. dokonał zgłoszenia naruszenia przepisów prawa karnego, przez zaoranie gruntu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z obowiązującym prawem, do czego Sąd jest uprawniony na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), należy stwierdzić, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa.
Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. organy administracji orzekające w sprawie wskazały przepis art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.), zwanej dalej także: "ustawą".
Art. 29 ust. 1 pkt 1ustawy stanowi, że właściciel gruntu , o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Ustęp 3 tego artykułu w sytuacji, gdy spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, uprawnia właściwy organ do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Zawarte w art. 29 ust. 3 ustawy sformułowanie "lub" wskazuje, iż to od uznania organu zależy, czy strona zostanie zobowiązana do przywrócenia stanu poprzedniego, czy też do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Jakkolwiek zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji w osnowie nie określają nakładanego obowiązku jako "przywrócenie stanu poprzedniego", to samo sformułowanie "odtworzenie bruzdy spływowej" należy tak właśnie rozumieć, a nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdza konieczność przywrócenia stanu poprzedniego.
W rozpoznawanej sprawie, jak wskazywano wyżej, postępowanie administracyjne wszczęte zostało na wniosek J. Ś. – właścicielu działki nr ewid. 94/3, położonej w J., gmina M., który twierdził, że A. K. – właściciel działki nr ewid. 224/1 zaorał na swojej działce w dniu 16 kwietnia 2011 r. istniejący rów, powodując tym samym zmianę stosunków wodnych na gruncie i zalewanie gruntów sąsiednich.
Wydanie decyzji w oparciu o art. 29 ust. 3 ustawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych i czy szkodzą one gruntom sąsiednim.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie zostały należycie wyjaśnione wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, przez co zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1, 80 i 136 K.p.a.
Przepis art. 75 § 1 K.p.a. nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wskazuje on przy tym przykładowo, że dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie poprzedzone zostało przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa wodnego. Niewątpliwie w celu wyjaśnienia, czy wykonane na gruncie określone prace doprowadziły do zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, zasadne czy wręcz niezbędne jest dopuszczenie przez organ administracji dowodu z opinii biegłego. Ocena zmiany stosunków wodnych i skutków tej zmiany wymaga bowiem co do zasady wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji i postępowań wodnoprawnych.
Dopuszczając dowód z opinii biegłego organ musi mieć na względzie, że biegły nie jest powołany do ustalania stanu faktycznego sprawy, lecz do naświetlania i wyjaśniania okoliczności wskazanych przez organ administracji publicznej z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Jest on "pomocnikiem" organu w ustaleniu lub ocenie stanu faktycznego. Niezmiernie istotne w postępowaniu dowodowym jest właściwe sformułowanie tezy dla biegłego, to jest sprecyzowanie dla niego zakresu ustaleń i ocen, koniecznych do zawarcia w opinii.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy mieć na względzie, że skarżący A. N. konsekwentnie stoi na stanowisku, iż od czasu nabycia przez jego rodziców działki nr ewid. 224/1 w latach 70-tych ubiegłego stulecia, na działce tej nie istniał żaden rów ani bruzda odprowadzające wody opadowe i on urządzeń takich nie likwidował. Wnioskodawca postępowania J. Ś. wskazuje natomiast konkretną datę (16 kwietnia 2011 r.) zaorania takiego rowu (bruzdy). Ponieważ postępowanie administracyjne wszczęte zostało dopiero jesienią 2011 r., a biegłemu zlecono opracowanie opinii jeszcze rok później (po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Wójta Gminy z dnia [...]r., znak: [...]), na gruncie – wskutek prac polowych – nie mogły być już widoczne żadne ewentualne roboty polegające na zasypaniu miejsca odpływu wód.
Biegły opracował opinię z dnia 10 października 2012 r. opierając się w swoich ustaleniach wyłącznie na informacjach wynikających z analizy dokumentacji geodezyjnej oraz pochodzących od stron postępowania.
W sytuacji, gdy organ stoi na stanowisku, że to prace wykonane przez skarżącego na działce nr 224/1 spowodowały zmianę stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a skarżący konsekwentnie kwestionuje, że prace takie wykonał, organ uprzednio – w sposób nie budzący wątpliwości – powinien był ustalić, kiedy i w jakim zakresie wspomniane prace na gruncie zostały zrealizowane. Biegły nie jest bowiem powołany do "wyręczania" organu w tym przedmiocie. Rzeczą biegłego jest natomiast ocenić, czy wykonane na gruncie prace spowodowały zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Skoro J. Ś. wyjaśniał, że w kwietniu 2011 r., bezpośrednio po stwierdzeniu zaorania rowu odpływowego składał zawiadomienie do właściwej jednostki Policji, która sporządziła protokół, dokumentację fotograficzną i odebrała zeznania od świadków, to niewątpliwie postępowanie administracyjne mogło i powinno zostać przeprowadzone w szerszym zakresie co do ustalenia ewentualnych prac na gruncie skarżącego, polegających ba zaoraniu rowu odprowadzającego wodę. Ustalenia takie winny poprzedzać zlecenie biegłemu opracowania opinii, a w przypadku wyjaśnienia spornych okoliczności w okresie późniejszym niż opracowanie opinii biegłego, powinny powodować konieczność uzupełnienia takiej opinii.
Opinia biegłego może być dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem a stanem wód na gruntach sąsiednich oraz wskazującym – w razie przesądzenia tego związku – rodzaj koniecznych do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 czerwca 2013 r., II SA/Łd 263/13, LEX nr 1333582).
Niezależnie od powyższego za zasadny należy uznać także zarzut skargi w zakresie sformułowania osnowy zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający jej wykonanie w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie (osnowa) decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 29 ust. 3 ustawy powinno dokładnie określać nałożone obowiązki, tak by mogły one być należycie wykonane przez stronę lub wyegzekwowane przymusowo w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Jeśli nakazane w osnowie decyzji obowiązki zostały sformułowane dokładnie tak, jak określił w swej opinii biegły, w sposób uniemożliwiający ich wykonanie, wówczas organ winien określić je samodzielnie tak, by były one dla adresatów czytelne, a w razie wątpliwości organ winien zwrócić się do biegłego o udzielenie stosownych wyjaśnień w tej kwestii (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 października 2012 r., II SA/Lu 589/12, LEX nr 1235123).
Osnowa zaskarżonej decyzji wskazuje wprawdzie wszystkie parametry bruzdy spływowej, która miałaby zostać wykonana, to jest długość, głębokość, szerokość dna i szerokość bruzdy w górnej jej części, lecz nie wskazuje precyzyjnie, w jakim miejscu działki nr ewid. 224/1, o powierzchni 8,59 ha ma ona zostać wykonana.
Ze względu na powyższe uchybienia Sąd był zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.". Jednocześnie Sąd uchylił na podstawie art. 135 P.p.s.a. także decyzję organu pierwszej instancji mając na uwadze naruszenie przepisów przez organ pierwszej instancji. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy przez organy administracji.
Wobec uchylenia decyzji organów obu instancji z powyższych powodów przedwczesnym było odnoszenie się do pozostałych zarzutów skarżącego.
Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., uwzględnią wszystkie przedstawione wyżej uwagi. Organy te odniosą się również do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i ust. 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Na sumę 1 317 zł zasądzoną od organu na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania składa się równowartość: wpisu od skargi w kwocie 300 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego w kwocie 1 000 zł, którego wysokość Sąd ustalił uwzględniając niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz stopień przyczynienia się przez niego do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło